Në politikë ka momente kur një parti vendos të rishikojë statutin për të rifreskuar veten dhe për t’u përshtatur me kohën. Por ka edhe raste kur statuti rishikohet jo për të reformuar partinë, por për të shpëtuar drejtuesin. Ajo që ndodhi sot në selinë blu duket më shumë si rasti i dytë.

Vendimi i Kryesisë së Partisë Demokratike për të nisur një proces zgjedhor të brendshëm, që do të kulmojë me Kuvendin Kombëtar në qershor, në pamje të parë duket si një përpjekje për normalizim institucional. Zgjedhja e kryetarëve të degëve dhe gara për kryetar partie janë procese që çdo parti duhet t’i zhvillojë për të qenë demokratike. Por kur këto procese shoqërohen me rishikim statuti dhe me tensione të forta të brendshme, atëherë lind pyetja: a kemi të bëjmë me reformë apo me manovër politike?

Ngritja e një grupi pune për ndryshime statutore është ndoshta elementi më domethënës i gjithë këtij zhvillimi. Pikërisht statuti është ai që përcakton rregullat e lojës dhe kur rregullat rishkruhen në momentin kur drejtuesi i partisë është përballë një bilanci të diskutueshëm elektoral dhe thellësisht humbës, dyshimi është i pashmangshëm.

Një nga çështjet më të ndjeshme është i ashtuquajturi “neni Basha”, i cili parashikon largimin e kryetarit të partisë në rast humbjeje në zgjedhjet parlamentare. Ironia politike është e qartë: ky nen u artikulua dhe u promovua me forcë nga vetë Sali Berisha gjatë betejës së tij kundër Lulzim Bashës, si një standard moral për drejtimin e partisë. Sot, kur ky standard bie mbi vetë autorin e tij, diskutimi për ndryshimin e statutit shfaqet si një përpjekje për ta relativizuar atë.

Dikur në Partinë Demokratike u shpall se rregullat janë të njëjta për të gjithë. Por sot duket sikur statuti po i afrohet logjikës së George Orwell: disa janë të barabartë, por disa janë më të barabartë se të tjerët.

Kjo është arsyeja pse brenda Partisë Demokratike kanë filluar të shfaqen zëra kritikë dhe të tjerë e kanë braktisur e kanë dhënë dorëheqjen sepse nuk shikojnë të ardhme me  Berishën në krye të PD-së. Reagimi i Ervin Salianjit, i cili paralajmëroi se opozita nuk mund të bjerë në kurthin e ndryshimit të rregullave dhe sulmit ndaj ndërkombëtarëve, tregon se përplasja nuk është vetëm procedurale, por edhe politike. Në një parti që prej vitesh jeton mes fraksionesh dhe rivalitetesh të brendshme, çdo ndryshim statuti mund të perceptohet si një përpjekje për të konsoliduar pushtetin e një grupi.

Në vend që të shërbejë si një instrument për bashkimin e demokratëve, procesi i nisur rrezikon të prodhojë një tjetër cikël përçarjeje. Një statut që ndryshohet në moment krize nuk shihet si kontratë morale e partisë, por si mekanizëm për mbijetesë politike.

Në këtë kontekst, edhe retorika e ashpër ndaj përfaqësuesve të Bashkimit Europian shton një dimension tjetër të debatit. Opozita shqiptare historikisht ka kërkuar mbështetjen dhe legjitimitetin e partnerëve perëndimorë. Sulmi ndaj diplomatëve europianë, pavarësisht arsyeve të momentit, krijon përshtypjen e një strategjie konfrontimi që nuk i shërben një force politike që pretendon të jetë alternativa qeverisëse.

Do të thoshte Albert Camus se absurdi lind kur njeriu përpiqet të gjejë logjikë aty ku ka vetëm përsëritje të së njëjtës histori. Partia Demokratike duket sikur po jeton pikërisht këtë absurd: një cikël të pafund përplasjesh, rishkrimesh rregullash dhe betejash të brendshme që e mbajnë partinë larg asaj që duhet të jetë misioni i saj kryesor – përballja me qeverinë.

Në fund, problemi kryesor i Partisë Demokratike nuk është statuti. Problemi është besimi. Një parti që ndryshon rregullat çdo herë që përballet me krizë, rrezikon të humbasë jo vetëm betejat politike, por edhe besimin e anëtarëve të saj.

Prandaj rishikimi i statutit mund të jetë një proces i dobishëm vetëm nëse synon modernizimin e partisë dhe vendosjen e standardeve të reja demokratike. Por nëse ai shndërrohet në një përpjekje për të mbajtur në këmbë një lidership të konsumuar, atëherë ngjan më shumë me një përpjekje për të riparuar një varkë që tashmë po merr ujë.

Historia politike ka treguar shpesh se kur një varkë nis të mbytet, problemi nuk zgjidhet duke ndryshuar rregullat e lundrimit. Zgjidhet vetëm duke ndryshuar drejtimin.