Disa vite më parë, disa anije gjermane, mes tyre edhe një fregatë e përfshirë në misionin Aspides kundër Houthi-ve, përjetuan drejtpërdrejt rreziqet me të cilat përballen ata që lundrojnë në Detin e Kuq pa mbrojtje të mjaftueshme, si ajo që garantohet nga Shtetet e Bashkuara. Kjo është arsyeja pse, para dy ditësh, në samitin e Parisit me Emmanuel Macron, Giorgia Meloni dhe Keir Starmer, kancelari Friedrich Merz kërkoi mburojën amerikane për ekspeditën e re që po formohet për Ngushticën e Hormuzit. Ndërkohë, detajet e planit kanë filluar të dalin në dritë. Çështje të tjera, përfshirë rolin e SHBA-së, mbeten ende për t’u zgjidhur.

Le të nisim nga njëra prej më të ndjeshmeve: “ombrella” e ekspeditës. Në Palazzo Chigi, opsioni i preferuar është zgjerimi i mandatit të Aspides, misioni evropian tashmë aktiv ku Roma luan një rol të rëndësishëm. Kjo shihet si më e përshtatshme sesa ideja për të riaktivizuar misionin me drejtim francez Emasoh/Agenor, i konceptuar vite më parë pikërisht për Hormuzin.

Megjithatë, zgjerimi i fushës së veprimit të Aspides paraqet disa vështirësi juridike. Jo aq sepse kërkon një votim unanim të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian — gjë pothuajse e sigurt pas daljes nga skena të Viktor Orbán — por sepse do të ishte e nevojshme të krijohej një kornizë më e gjerë ligjore për të përfshirë disa vende jashtë BE-së: Mbretërinë e Bashkuar, Japoninë, Korenë e Jugut dhe Singaporin. Pa harruar Indinë, e cila mori pjesë në samitin e Parisit. Kjo është një perspektivë e preferuar nga katër liderët evropianë, pasi do të ndihmonte në tregimin e synimit për të korrigjuar unilateralizmin e Trump.

Janë orë konsultimesh intensive mes partnerëve të misionit, që i paraprijnë samitit që do të mbahet javën e ardhshme në Londër. Pjesa më e madhe e përpjekjes mbrojtëse do t’i besohet Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar, të cilave me gjasë do t’u takojë edhe drejtimi i operacioneve. Fregatat dhe shkatërruesit pritet të jenë anglo-francezë, për të siguruar mbrojtje kundër dronëve dhe raketave. Italia, nga ana e saj, në këtë aspekt do të kufizohet me dërgimin e një fregate Fremm dhe një anijeje logjistike. Pjesa kryesore e angazhimit të saj do të jetë pastrimi i ujërave me dy ose tre anije çminuese (nga dhjetë që ka në dispozicion, tetë prej të cilave me dronë nënujorë): ato mund të arrijnë në Hormuz brenda tre javësh.

Pikërisht çminimi është një nga aspektet më delikate për t’u menaxhuar. Më të mirët në këtë fushë janë italianët, së bashku me japonezët dhe koreano-jugorët. Anijet e Marinës, me struktura shumë moderne dhe me personel ndër më të trajnuarit në NATO, do të niseshin nga La Spezia dhe do të shoqëroheshin nga një fregatë operative e Aspides deri në Suez, më pas do të përcilleshin deri në Oman nga një anije tjetër e përfshirë në misionin Atalanta. Në bord të secilës do të ketë rreth dyzet persona.

Po vendet e tjera evropiane? Kanë pak mjete të përshtatshme për këtë sfidë. Gjermanët, për shembull, kanë pesë anije çminuese, por jo të afta për të përballuar udhëtimin nga Deti Baltik në Gjirin Persik: do t’u duheshin muaj dhe nuk konsiderohen të përshtatshme për oqeanin. Kjo është arsyeja pse Merz në Paris ofroi personel me dronë nënujorë dhe mjete të vjetra të telekomanduara me sonar për t’u integruar në anije franceze ose belge. Mbretëria e Bashkuar, ndërkohë, ka vendosur në Gjibraltar një anije të madhe me dronë nënujorë kundër minave, modernë por të paprovuar në operacione reale. Edhe francezët kanë vështirësi: kanë vetëm pesë anije çminuese (të vjetra) operative. Megjithatë, mund të përdorin disa dronë eksperimentalë për kërkimin e mjeteve shpërthyese lundruese. Së fundi, Belgjika dhe Holanda: kanë vetëm një njësi të gjeneratës së re, ndërsa të tjerat — rreth dhjetë — ua kanë dhuruar vendeve baltike.

Deri këtu, skenarët e operacioneve në Ngushticën e Hormuzit. Por evropianët duhet të përballen edhe me një perspektivë më të keqe: tërheqjen e mundshme të Shteteve të Bashkuara nga NATO. Për këtë arsye, në maj, partnerët e BE-së do të zhvillojnë një seri ushtrimesh teorike — “war game” — që do të simulojnë aktivizimin e mundshëm të nenit 42.7 të traktateve. Bëhet fjalë për një mekanizëm të ngjashëm me nenin 5 të aleancës atlantike, që parashikon ndihmë të ndërsjellë (edhe ushtarake) në rast agresioni kibernetik ose të armatosur ndaj një anëtari. Për t’iu përgjigjur një pyetjeje: çfarë ndodh nëse një vend evropian që nuk është pjesë e NATO-s sulmohet nga Lindja? Kjo ndodhi në Qipro disa javë më parë. Ose: kush mbron një kryeqytet evropian anëtar të NATO-s nëse SHBA-të qëndrojnë pasive? Skenarë që tashmë duken rrezikshëm të mundshëm./ La Repubblica