Misioni historik i Artemis II është mbyllur me sukses, pasi ekuipazhi i saj prej katër anëtarësh përshkuan atmosferën e Tokës dhe u ulën shëndoshë e mirë në Oqeanin Paqësor pranë brigjeve të Kalifornisë jugore pas 10 ditësh në hapësirë, duke përmbyllur udhëtimin e parë të njerëzve rreth hënës në më shumë se gjysmë shekulli.
Kthimi i ekuipazhit ishte testi më i rrezikshëm i misionit dhe i anijes Orion të ndërtuar nga Lockheed Martin, duke provuar se mburoja termike e kapsulës mund t’i përballonte forcat ekstreme të rikthimit nga një trajektore kthimi nga Hëna.
Kapsula Orion hyri në atmosferën e Tokës me një shpejtësi 32 herë më të madhe se shpejtësia e zërit (39 mijë km/orë), ndërsa fërkimi me atmosferën godiste mburojën e saj termike me temperatura rreth 5 mijë gradë Fahrenheit (2 mijë e 760 gradë Celsius). Një shtresë gazi të jonizuar e mbuloi mjetin, duke shkaktuar një ndërprerje të planifikuar të komunikimit radio për më shumë se gjashtë minuta në kulmin e stresit gjatë rikthimit.
Megjithatë, gjithçka shkoi sipas planit. Parashutat u hapën në kohën e duhur, duke mundësuar një ulje të butë në det në orën 02:07 të mëngjesit, pa asnjë problem. Në zonën e uljes ishin dislokuar dhjetëra mjete detare dhe ajrore të forcave të armatosura dhe Rojeve Bregdetare të SHBA-së, për të garantuar sigurinë e operacionit.
Fluturimi i Artemis II, që përshkoi gjithsej 694 mijë e 392 milje (1,117,515 km) në dy orbita rreth Tokës dhe një fluturim pranë Hënës në një distancë rreth 4 mijë milje nga sipërfaqja e saj, ishte fluturimi i parë testues me ekuipazh në një seri misionesh Artemis që synojnë të rikthejnë astronautët në sipërfaqen e Hënës duke filluar nga viti 2028.
“Ulje e përkryer” në ujë
Ulja në ujë, nën një qiell pjesërisht të vranët, u transmetua drejtpërdrejt përmes një videoje të drehtpërdrejtë nga NASA.
“Një ulje e përkryer për Integrity dhe katër astronautët e saj,” tha komentatori i NASA-s, Rob Navias, pak çaste pas uljes.
“Katër anëtarët e ekuipazhit janë në gjendje të mirë,” raportoi komandanti i misionit, Reid Wiseman, menjëherë pas uljes, duke sinjalizuar se kapsula ishte në pozicion të drejtë dhe se të gjithë astronautët ishin mirë.
Ekipit të NASA-s dhe marinës amerikane iu deshën më pak se dy orë për të siguruar kapsulën që lundronte dhe për të nxjerrë katër anëtarët e ekuipazhit, astronautët amerikanë Wiseman (50 vjeç), Victor Glover (49), Christina Koch (47), si dhe astronautin kanadez Jeremy Hansen (50).
Presidenti Donald Trump uroi kthimin e astronautëve në një mesazh të postuar në platformën e tij Truth Social, duke thënë se "i gjithë udhëtimi ishte spektakolar dhe ulja ishte perfekte.
Megjithatë, ambiciet e ripërtërira hënore të NASA-s janë zvogëluar në muajt e fundit nga reduktimet e fuqisë punëtore nën përpjekjet federale të administratës Trump për reduktimin e personelit, të cilat kanë shkurtuar personelin e agjencisë hapësinore me 20%. Shtëpia e Bardhë javën e kaluar propozoi një buxhet të NASA-s për vitin 2027 që do të shkurtonte 3.4 miliardë dollarë nga njësia e saj shkencore dhe rreth 40 misione shkencore.
Krahasuar me Apollon, i lindur nga gara hapësinore SHBA-Sovjetik e epokës së Luftës së Ftohtë, NASA e ka karakterizuar Artemisin si një përpjekje më të gjerë dhe më bashkëpunuese, ndërsa shpreson të kthehet në hënë përpara Kinës.
Programi hënor amerikan ka angazhuar partnerë komercialë si SpaceX i Elon Musk dhe Blue Origin i Jeff Bezos, të cilët po ndërtojnë anijet ulëse hënore të programit, si dhe agjencitë hapësinore të Evropës, Kanadasë dhe Japonisë.
Përfundimi i fluturimit e vendos NASA-n fokusin te Artemis III, një mision i planifikuar për vitin e ardhshëm që përfshin një provë ankorimi me ekuipazh në orbitën e Tokës me të dy anijet hënore, përpara se të përpiqen të ulin njerëzit në sipërfaqen hënore për Artemis IV, shkruan Reuters.
Pas 10 ditëve në hapësirë NASA bëri me dije se 4 astronautët janë në gjendje të mirë shëndetësore.
“Katër anëtarët e ekuipazhit në gjendje të mirë,” tha komandanti i Artemis II, Reid Wiseman teksa shtoi se ata do t’i nënshtrohen kontrolleve të hollësishme mjekësore për siguri.
Ai nënvizoi gjithashtu se ky ishte një udhëtim i jashtëzakonshëm.

Foto: Donald Trump
Presidenti amerikan Donald Trump, ka përgëzuar katër astronautët e misionit Artemis II për rikthimin e suksesshëm në Tokë, pas udhëtimit historik rreth Hënës.
Përmes një postimi në rrjetin social Truth Social, Trump vlerësoi misionin, duke e cilësuar atë si “spektakolar” dhe duke shprehur krenarinë e tij për arritjen e ekuipazhit.
“Urime për ekuipazhin e madh dhe shumë të talentuar të Artemis II. I gjithë udhëtimi ishte spektakolar, ulja në det ishte perfekte dhe, si president i SHBA-së, nuk mund të isha më krenar. Do ta bëjmë sërish dhe më pas, hapi tjetër do të jetë që astronautët amerikanë të udhëtojnë drejt Marsit!”, shkroi Trump.

Foto: Parashutat e 4 astronautëve ulen në Paqësor
Administratori i Ndihmës së NASA-s, Amit Kshatriya, tha se suksesi i misionit Artemis II po hap rrugën për mundësi eksplorimi në të ardhmen.
“Bëmë një hap të madh për të na çuar në rrugën drejt hapësirës. Mendoj se rruga e hapësirës është e hapur tani”, tha ai.
Kshatriya reflektoi mbi herën e fundit që njerëzit u përpoqën të shkonin në afërsi të hënës me Apollo 17 dhe se si programi Apollo humbi vrullin më pas. Por ai vuri re se si NASA vazhdoi të ecte përpara.
"Gjatë misionit Apollo e kuptuam se ripërdorshmëria do të ishte e rëndësishme, prandaj ndërtuam një aeroplan hapësinor me krahë të quajtur anije kozmike dhe më pas përdorëm atë makinë të ripërdorshme për të ndërtuar një stacion hapësinor. Dhe mësuam për 25 vjet se si të jetojmë dhe të punojmë në hapësirë dhe kemi qenë në gjendje të zhvillojmë teknologji që mund të mundësojnë eksplorimin. Tani jemi në pikën ku arkitektët e Apollo do të kishin qenë të kënaqur që tani jemi gati të kthehemi në hënë dhe të qëndrojmë atje, sepse kemi mësuar të gjitha gjërat që na duhej të mësonim", shtoi ai.
Komente








