Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian kanë mbështetur marrëveshjen më të madhe të tregtisë së lirë me një grup vendesh të Amerikës Latine, duke i dhënë fund 25 viteve negociata, por duke nxitur tensione të mëtejshme me fermerët dhe ambientalistët në të gjithë bllokun.

Marrëveshja e diskutueshme "Mercosur" (Organizata Ekonomike e Vendeve të Amerikës Jugore) me Argjentinën , Brazilin, Paraguain dhe Uruguain shkaktoi protesta të menjëhershme në Poloni, Francë, Greqi dhe Belgjikë, me fermerët që bllokuan rrugët kryesore në Paris, Bruksel dhe Varshavë.

Partitë opozitare në Francë nga e majta ekstreme dhe e djathta ekstreme gjithashtu e përfituan marrëveshjen, të rënë dakord në parim të premten, për të provuar të rrëzojnë qeverinë e Emmanuel Macron me një mocion të paraqitur për një votë mosbesimi.

Miratimet e shteteve anëtare i japin fund muajve të tërë debatesh në Bruksel dhe një pengese të minutës së fundit para Krishtlindjeve, kur opozita e Italisë kërcënoi ta rrëzonte marrëveshjen.

Franca, Polonia, Austria, Irlanda dhe Hungaria votuan kundër, ndërsa Belgjika abstenoi. Giorgia Meloni e Italisë, e cila prej kohësh është konsideruar si një votë kyçe, e mbështeti atë, duke lejuar që marrëveshja historike të miratohej sipas rregullave të votimit me shumicë të kualifikuar.

Parlamenti Evropian duhet ta miratojë marrëveshjen për ta futur në fuqi, por meqenëse tregtia bie brenda kompetencës ekskluzive të Komisionit Evropian, kryetarja e tij, Ursula von der Leyen, pritet të udhëtojë për në Paraguai të hënën për të nënshkruar zyrtarisht marrëveshjen.

Mbështetësit e marrëveshjes thonë se ajo do të ndihmojë në thellimin e bashkëpunimit ekonomik të BE-së me jugun global, ku Kina tashmë po kërkon aleanca pas përçarjes që Donald Trump i ka shkaktuar rendit tregtar ndërkombëtar.

Kjo gjithashtu do ta ndihmojë BE-në të distancohet nga Kina për mineralet kritike dhe metalet e rralla të tokës, të cilat janë jetësore për sektorët e automobilave dhe teknologjisë, pasi këto elementë janë të bollshëm në vendet e Mercosur-it.

Brazili përbën rreth 20% të rezervave botërore të grafitit, nikelit, manganit dhe metaleve të rralla të tokës. Por ai gjithashtu mban 94% të rezervave globale të niobiumit, një metal i përdorur në industrinë ajrore, ndërsa Argjentina është prodhuesi i tretë më i madh i litiumit, një material i përdorur në bateritë e automjeteve elektrike.

“Marrëveshja nuk ka të bëjë vetëm me ekonominë. Amerika Latine është një rajon me konkurrencë të fortë për ndikim midis vendeve perëndimore dhe Kinës. Mosnënshkrimi i marrëveshjes së tregtisë së lirë BE-Mercosur rrezikonte t’i shtynte ekonomitë e Amerikës Latine më pranë orbitës së Pekinit.

“Përfundimi i marrëveshjes sinjalizon gjithashtu se evropianët janë seriozë në lidhje me diversifikimin e tregjeve të tyre të eksportit larg SHBA-së”, tha Agathe Demarais, bashkëpunëtore e lartë e politikave në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, një organizatë kryesore kërkimore.

Fermerët në sektorët e mishit të viçit, shpendëve dhe drithërave pretendojnë se janë dëme anësore. “Kjo do ta shkatërrojë bujqësinë tonë në Poloni”, tha Janusz Sampolski, një fermer polak, për Agence France-Presse.

“Ne do të jemi të varur nga zinxhirët e furnizimit nga vendet e tjera”, tha ai, duke shtuar se kjo mund të kërcënojë sigurinë ushqimore të Polonisë “në rast të kërcënimit të luftës”.

Rrjeti i Veprimit Klimatik tha se marrëveshja nuk kishte të bënte vetëm me tarifat dhe kuotat, por do të “nxiste shpyllëzimin” dhe “do të përkeqësonte kushtet e të drejtave të njeriut në disa nga ekosistemet më të ndjeshme në botë” me stimuj për të kultivuar më shumë mish viçi, sojë dhe dru për letër në zonat e prirura ndaj shpyllëzimit./The Guardian

Rendit zhvillimet sipas orarit:
Ora 17:20
Belgjikë, fermerët bllokojnë autostradat kundër 'Mercosur'

1767975739_20260108T102604Z914228818RC2XWIAQMJQXRTRMADP5FRANCEAGRICULTURE1024x683.jpg

Fermerët në Belgjikën jugore protestuan kundër marrëveshjes BE-Mercosur duke bllokuar autostradat pranë Loncin me traktorë dhe kamionë. Protestuesit ndezën zjarre dhe vendosën fuçi dhe goma në rrugë, duke shkaktuar ndërprerje të rënda të trafikut. Fermerët kanë frikë se marrëveshja do të favorizojë importet e Amerikës së Jugut në kurriz të kompanive vendase.