Dorëheqjet e jurisë ndërkombëtare ai i kishte parashikuar deri diku, aq sa para se të shkruante komunikatën për të shpjeguar se çfarë do të ndodhë tani, Pietrangelo Buttafuoco u shfry me bashkëpunëtorët e tij më të ngushtë: “I kam nxitur, në një moment mendova: po mirë, më mirë atëherë të largohen...”.

Në Lagunë është një tjetër ditë tensioni. Në fund të fundit, Bienalja e Venecias për këtë çështje shumë të ndjeshme, dorëheqjet e jurisë vetëm 10 ditë para inaugurimit zyrtar (tashmë i anuluar), ka dashur të jetë e qartë edhe me inspektorët e Ministrisë së Kulturës, gjatë vizitës së tyre dyditore që përfundoi mbrëmë: “Ishim ne”, kanë shpjeguar përfaqësuesit e Fondacionit, “që ua bëmë të qartë juristëve ndërkombëtarë ndikimin mediatik, në dëm të Bienales, të vendimit të tyre për të përjashtuar një javë më parë Izraelin dhe Rusinë nga çmimet, por edhe rrezikun personal për t’u përballur me kërkesa për dëmshpërblim”, pasi avokatët e artistit izraelit Belu-Siomion Fainaru kishin folur publikisht për “një diskriminim” ndaj tij.

Gjithçka është e shkruar, e zezë mbi të bardhë, në raportin që inspektorët e Collegio Romano, të udhëhequr nga zëvendësshefi i kabinetit të Giuli-t, Valerio Sarcone, i dërguar nga ministri një muaj më parë për ta përfaqësuar në Venecia kur përplasja me Buttafuoco-n tashmë kishte nisur, do t’ia dorëzojnë Romës të hënën dhe të cilin Corriere ka mundur ta shohë përmes një burimi pranë ministrisë.

Buttafuoco-Giuli, pra, më mirë se Sinner-Alcaraz. Një përplasje e vazhdueshme. Në Ca’ Giustinian, selia e Bienales, bashkëpunëtorët e presidentit siçilian dje pasdite, pas dorëheqjes në bllok të jurisë ndërkombëtare, dukeshin të përgatitur edhe për më të keqen. Por Buttafuoco e ktheu lojën me idenë e tij të papritur për një juri vizitorësh që do të shprehet më 22 nëntor, ditën e mbylljes së ekspozitës. Jo dorëheqje, ai dëshiron të vazhdojë deri në fund: “Një vendim, i imi, i marrë në emergjencë si gjatë Covidit”, u shpreh ai para stafit.

Avokatët e Bienales, ndërkohë, ua kanë bërë të ditur inspektorëve të ministrisë: “Koyo Kouoh, kuratorja afrikane e ekspozitës, ka vdekur mbi një vit më parë dhe nuk ka lënë udhëzime, prandaj këtë vit nuk do të jepet Luani i Artë për karrierën, por ky është vetëm një nga treguesit e vështirësisë së madhe me të cilën Bienalja po operon në mungesën e saj”.

Pra, një gjendje emergjence, siç e quante Buttafuoco. Ekipit të ardhur nga Roma dje iu dhanë shumë sqarime. Shpenzime të tepruara? “Juristëve u paguhen udhëtimi dhe shpenzimet, por nuk kanë një kontratë profesionale”. Dhe më tej: a do të ndikojnë në bilanc 2 milionë eurot që Komisioni Europian është gati të bllokojë? A do të ketë edhe dëme në imazh? “Fondacioni po përgatit një përgjigje me të gjitha kundërshtimet”.

Po pavijoni rus, që është edhe shkaku kryesor i konfliktit? “Federata Ruse nuk është ftuar formalisht nga Bienalja. Vendet me pavijon të përhershëm konsiderohen të ftuara automatikisht”. Megjithatë, “ai do të jetë i aksesueshëm vetëm gjatë ditëve të para-hapjes (nga 5 deri më 8 maj)” sepse “sipas sanksioneve në fuqi nuk mund të marrë autorizimet për t’u hapur për publikun”.

Një mbrojtje, pra, pikë për pikë. Por surprizat ndoshta nuk kanë përfunduar ende: “Të vendoset një administrator për Bienalen? Bilancet tona janë në plus. Dhe kjo do të thoshte të vendosej administrim edhe për Venecian, për Rajonin. Në fakt, flitet se ka thënë Buttafuoco, qeveria mund të bëjë një gjë të fundit: të sekuestrojë pavijonin rus. Por ky do të ishte një akt armiqësor ndaj Moskës. Nuk e di sa është i realizueshëm”./Corriere