Refuzimi i Gjykatës së Lartë të SHBA-së tarifat doganore të Donald Trump ka rëndësi politike dhe institucionale, madje edhe para implikimeve të tyre ekonomike. Gjyqtarët në thelb vendosën se presidenti i SHBA-së ka abuzuar me pushtetet e tij dhe duhet të ndalojë së vepruari kështu, sepse ai nuk mund të uzurpojë pushtetet e Kongresit (i cili ka fjalën e fundit në marrëdhëniet tregtare) pa një justifikim të besueshëm.

Në afat të shkurtër, mund të duket sikur pak gjëra do të ndryshojnë. Është jashtëzakonisht e mundshme, për shembull, që administrata amerikane tani të reagojë duke vendosur tarifa të reja doganore bazuar në argumente të ndryshme ligjore që, megjithatë, mund të jenë vetëm të pjesshme në aspektin e fushëveprimit të produkteve të prekura ose kohëzgjatjes së masave.

Por mesazhi themelor nga gjyqtarët më të lartë të SHBA-së në një vendim të arritur me shumicë prej gjashtë me tre është se autoriteti i presidentit nuk është i pakushtëzuar. Trump nuk mund të thërrasë thjesht një "emergjencë" në mënyrë arbitrare për ta bërë proteksionizmin një instrument të politikës së tij të jashtme ose ekonomike, duke injoruar fuqitë e Parlamentit në sistemin amerikan.

Mesazhi në lidhje me strukturën institucionale të Shteteve të Bashkuara është, në thelb, se ajo do të mbetet e tillë edhe nëse, të paktën për momentin, Shtëpia e Bardhë arrin të përdorë deficitin e tregtisë së jashtme ose rrethana të tjera për të rivendosur tarifat doganore mbi të gjitha vendet e prekura mbi të gjitha produktet e tyre të prekura për të paktën gjashtë muaj. 

Dhe edhe nëse, për sektorë të tjerë, administrata përdor çekuilibra specifikë për të vendosur mbrojtje të reja, siç ka bërë tashmë për çelikun dhe aluminin (vetëm për të lënë të kuptohet më pas një tërheqje, duke pasur parasysh kostot në rritje për industrinë amerikane para së gjithash).

Pastaj është çështja e buxhetit publik, pasi mijëra ose dhjetëra mijëra biznese mund të kenë të drejtë për rimbursime nga Thesari i SHBA-së për shkak se duhet të paguajnë tarifa doganore që tani konsiderohen të paligjshme. Nuk është rastësi që vlera e obligacioneve të qeverisë amerikane ka rënë dhe kështu kostoja e borxhit është rritur pas vendimit të Gjykatës së Lartë. Dëmi për buxhetin e SHBA-së mund të jetë rreth 300-400 miliardë dollarë.

Por, pikërisht, aspekti politiko-institucional është në rrezik, edhe për arsye shumë konkrete: Trump do të duhet të ndalojë së përdoruri tarifat doganore si një kërcënim të vazhdueshëm siç bëri në rastin e Grenlandës ose kundër Francës, sa herë që linja e ndonjë qeverie të huaj i shkakton atij ndonjë acarim.

Gjyqtarët i thanë Shtëpisë së Bardhë se Amerika është një republikë me një parlament dhe një demokraci liberale. Se duhet të mbetet e tillë. Me apo pa Trumpin; para, gjatë apo pas tij. Sot, mbërriti një nga vendimet historike të Gjykatës së Lartë. Megjithatë, beteja mbi proteksionizmin në këtë epokë amerikane vazhdon./Corriere della Sera