Donald Trump do të mbërrijë të mërkurën në Beijing pa një marrëveshje me Iranin për përfundimin e luftës dhe zhbllokimin e ngushticës së Hormuzit. Presidenti amerikan e kishte shtyrë misionin në Kinë (fillimisht i planifikuar për 30 marsin), pikërisht sepse nuk donte të negocionte me Xi Jinping ndërsa lufta ishte ende në vazhdim. Nuk ia doli: kundërpropozimi i ardhur të dielën nga Teherani, me dy ditë vonesë, nuk është përfundimtar. Por, në të njëjtën kohë, armëpushimi duket se është i destinuar të mbahet.

Nëse presidenti iranian Masoud Pezeshkian përpiqet të tregohet i kujdesshëm (“Irani nuk do t’i nënshtrohet kurrë armikut”), Trump përgjigjet duke injoruar përmbajtjen e propozimeve të regjimit të ajatollahëve. Ai preferon të akuzojë Iranin se ka mashtruar Amerikën për vite me radhë duke përfituar nga paaftësia e presidentëve demokratë (në fakt sulmon rëndë Barack Obama dhe Joe Biden) dhe më pas kërcënon: “Për 47 vite keni tallur vendin tonë, keni vrarë njerëzit tanë, keni masakruar 42 mijë protestuesit tuaj, të pafajshëm dhe të paarmatosur. Nuk do të qeshni më”. Kërcënime më të paqarta se ato për ta kthyer Iranin në epokën e gurit, të shqiptuara vetëm pak ditë më parë. Dhe ndërsa Teherani, i dobësuar nga bllokada detare amerikane që nuk i lejon më eksportin e naftës — jetike për ekonominë — tani kërkon mbi të gjitha të mbajë nën kontroll krahun më radikal (“nëse flasim për nisjen e negociatave”, thotë presidenti, “kjo nuk do të thotë se dorëzohemi apo tërhiqemi; ne mbrojmë interesat e kombit”), edhe Trump, gjithnjë e më i shqetësuar për t’i dhënë fund një lufte jopopullore, mund të përgatitet për një tërheqje të pjesshme.

Në një intervistë televizive ai e minimizoi rëndësinë e çështjes së rikuperimit dhe dorëzimit të uraniumit të pasuruar iranian. Deri dje ishte një pikë e panegociueshme, por tani për Trump nuk duket më aq thelbësore dhe urgjente: “Nuk shqetësohem shumë për këtë: uraniumi është varrosur nën rrënojat e bombardimeve. Herët a vonë do ta rikuperojmë. Po monitorojmë me kujdes vendet nga ajri, shohim gjithçka deri në detaje. Jo më kot krijova United States Space Force. Jemi gati të ndërhyjmë nëse shohim lëvizje të dyshimta”.

Komenti i analistëve: Trump tashmë e ka hequr nga tryeza një prej çështjeve që kishin qenë në origjinën e konfliktit: zhvillimin e raketave balistike me rreze të gjatë. Ai e ka kthyer atë në një çështje lokale: duhet ta zgjidhin fuqitë rajonale të zonës. Nëse tani lë mënjanë edhe çështjen e uraniumit të pasuruar, arritja e një marrëveshjeje bëhet shumë më e lehtë.

Sigurisht që kjo nuk është ajo që dëshiron Benjamin Netanyahu. Netanyahu, i cili mbrëmë telefonoi Trumpin, vazhdon të paralajmërojë se lufta nuk ka përfunduar: mbetet ofensiva në Liban dhe kundër Hamasit në Gaza, kërcënon me rifillimin e bombardimeve kundër Iranit dhe e konsideron prioritare çështjen e rikuperimit të uraniumit. Por tashmë është e qartë se presidenti amerikan nuk ka dëshirë të futet në një tjetër konflikt të hapur me kohëzgjatje dhe pasoja të paparashikueshme. Armëpushimi, pavarësisht disa tensioneve, duket i destinuar të zgjasë dhe Trump, i cili prej kohësh i bën presion Xi Jinpingut që të ndalojë mbështetjen teknologjike dhe ushtarake ndaj Teheranit, po përgatitet ta shtyjë edhe më fort: duke kërcënuar me sanksione më të ashpra ndaj subjekteve që shkelin embargot, por mund të ofrojë edhe kundërshpërblime ekonomike (në Beijing do të paraprihet nga një delegacion i madh sipërmarrësish) dhe ndoshta edhe teknologjike./ Corriere della Serra