Dosje

Nga

NDUE DEDAJ

Në kontekstin shqiptar, famullia si metaforë kulturologjike është shumë më tepër se gjurmimi dhe arkivimi i së vjetrës. Autori shqiptar, shkrimtari, ka dalë nga një kishë, nga famullia e përndritur e Buzukut.

Nga

Admirina Peçi

Kursi Stalinist që zuri të ndiqej në Shqipëri sidomos pas vitit 1951, e ktheu vendin në një satelit të vogël e të largët të Moskës, ku ndikimi i politikës Sovjetike dominonte në çdo fushë të jetës.  Ky ndikim, e ndryshoi rrënjësisht jetën e deriathershme në fshatin shqiptar, dhe fatin e afro 80 përqind të popullsisë që jetonte në fshatra.

Ka shumë që mendojnë me të drejtë se ajo që ndodhi në 1997 na largoi përfundimisht nga axhenda e europianëve, pas një starti nën mbrojtjen amerikane që nisi menjëherë pas ndërrimit të kontrolluar të sistemit.

Nga

Pjetër Logoreci

Në arkivat e ministrisë së Jashtme të kohës së Perandorisë Austro - Hungareze, gjinden informacione konfidenciale, të cilat janë dërguar (në shifër) nga konsulli austriak në Shqipëri, Kral, ministrit të jashtëm kontit Ottokar Czernin, në Vjenë.

Nga

Dashnor Kaloçi

Nëse do të bëjmë një retrospektivë dhe t’i kthehemi periudhës së para fillimit të atyre protestave, duke u fokusuar te tre katër muajt e fundit (nëntor '80 - shkurt '81), do të shikojmë se; marrëdhëniet në mes Tiranës zyrtare dhe Beogradit, jo vetëm nuk ishin aspak të acaruara, por kishin një ngritje të madhe drejt normalitetit.

Nga

Admirina Peçi

Si rezistuan për dekada me radhë mijëra fshatarë në gjithë Shqipërinë për të mos iu nënshtruar koletivizimit të bujqësisë dhe për të mbrojtur pronën e tyre private. Mijëra letra drejtuar udhëheqësve dhe dokumente arkivore të rralla që dëshmojnë një fenomen të panjohur dhe të guximshëm gjatë diktaturës.

Nga

Skënder Buçpapaj

Babai im u mësoi shkrim e këndim vëllezërve të tij më të vegjël: Aliut, Xhemajlit dhe Halilit, djalit të tezes Sejdi Braha (Doçi), kushëririt Ali Ibishi (Buçpapaj) dhe bashkëfshatarit Qazim Zeqa (Malaj) dhe nipit nga Iballa, Ibrahim Dauti. Xhemajli, Sejdiu, Ali Ibishi, Ibrahim Dauti (nga Iballa) dhe Qazim Zeqa, u bënë ndër kuadrot e larta kryesore në Tropojë. 

Nga

Dashnor Kaloçi

Dëshmia e Kristo Budos: “Torturat që më bënin në prezencën e Kadri Hazbiut dhe si më dërguan përsëri në burg, edhe kur Gjykata e Lartë më shpalli të pafajshëm dhe urdhëroi lirimin tim nga salla e gjyqit”

Pater Anton Harapi e të tjerët si puna e tij, duke ndjekur shembullin e Papa Piu XII-të, i cili u dha bekimin e tij Duçes dhe Hitlerit, e vunë veten e tyre në shërbim të pushtuesve të huaj dhe ata nuk mund të kenë asnjë ndryshim prej të gjithë bashkëpunëtorëve të pushtuesve në Shqipëri”.

Nga

Alma Mile

Pikërisht, në infermierinë e krijuar në vilën e diktatorit, ruhej edhe kartela e tij mjekësore, e cila dilte nga kasaforta vetëm me raste konsultash. Kalo tregon se si zhvilloheshin ato, si mbaheshin shënime dhe si trajtohej diagnoza e Enver Hoxhës, si një sekret i një shkalle shumë të lartë.

Nga

Admirina Peçi

Xhaviti renditet mes atyre që mendojnë se revolta u nxit vetë nga Sigurimi i Shtetit me qëllim për të rritur represionin në kamp e për të pretenduar norma më të larta pune në minierë e si rezultat rendiment më të lartë  në nxjerrjen e bakrit dhe piritit. Historia tregoi se pas revoltës në kamp terrori u shtua. Askush nuk guxonte të refuzonte punën në minierë. 

Nga

Dashnor Kaloçi

Sipas Edip Ohrit, në atë mbledhje të Traktatit të Varshëvës që zhvillohej me përfaqësimin më të lartë politik të vendeve anëtare, Nikita Hrushovi, as më shumë dhe as më pak, u bëri thirrje hapur ushtarakëve shqiptarë, që ta rrëzonin Enver Hoxhën

Nga

Bardhyl Çipi

Sipas të dhënave të njohura të kësaj ngjarjeje, diktatori Enver Hoxha dhe një ditë para vdekjes së Mehmet Shehut, në një mbledhje të Byrosë Politike, anëtarë të saj e kritikuan ashpër atë, duke e detyruar atë, sipas versionit zyrtar, të vrasi veten. Ky eliminim vërtetonte edhe njëherë një prej shfaqjeve më negative të jetës së këtij diktatori.

Nga

Admirina Peçi

Ishte arrestuar mes maleve në tropojë në brezin e kufirit, në natën e 17 shtatorit, ndërsa mendonte se pas shumë orëve marshim nëpër shtigje malore,  kishte mbërritur matanë kufirit. Por ndërsa mendonte se ishte hedhur në krahët e lirisë, befas kishte kuptuar se liria kishte përplasur krahët e kishte fluturuar duke e lënë aty me pranga në duar.

Nga

Gëzim Kabashi

Zef Ujkaj i ndjeu ndër të parët rrymat e ngrohta të demokracisë që nisën të fryjnë në acarin e diktaturës; dalloi shenjat e para të një agimi të ri që po lindte pas natës së gjatë. Plot 35 vjet më parë, ndërroi jetë pas një sëmundjeje të rëndë, në moshën 54-vjeçare

Nga

Alma Mile

Në infermierinë e krijuar në vilën e diktatorit, ruhej edhe kartela e tij mjekësore, e cila dilte nga kasaforta vetëm me raste konsultash. Dr.Kalo tregon se si zhvilloheshin ato, si mbaheshin shënime dhe si trajtohej diagnoza e Enver Hoxhës, si një sekret i një shkalle shumë të lartë.

Nga

Afrim Imaj

Për 48 vjet shërbimi ai njohu ndodhi e ngjarje nga më të ndryshmet. Luftoi me armë në dorë për çlirimin e Shqipërisë nga pushtuesit fashistë italo-gjermanë. Në ushtrinë sovjetike megjithatë, i ngjiti shkallët e karrierës ushtarake, nga komandant batalioni, deri në detyrën e shefit të shtabit të korpusit.

Nga

Dashnor Kaloçi

Pas dënimit të gjithë këtyre “grupeve armiqësore”, ku në bankën e të akuzuarve ishin bashkëpunëtorët më të ngushtë të Enver Hoxhës, dënoheshin edhe shumë persona të tjerë, funksionarë të lartë, etj., apo pa asnjë lidhje me ta, të cilat akuzoheshin si pjesëtarë apo bashkëpunëtorë të atyre “grupeve armiqësore”

Nga

Dashnor Kaloçi

Më 29 dhe 30.11.1976, në kooperativën bujqësore Orosh, sektori Mashterkorit, ngordhën 13 keca dhe 92 të tjerë u dërguan në repartin 303 në Spaç, për therje të sforcuar, pasi nuk kishte mundësi shpëtimi