Të kapërcesh kufirin, do të thotë të kapërcesh së pari kufirin politik, pastaj atë social, të kapërcesh kufirin gjuhësor, kulturor, psikologjik, të kapërcesh kufij të dukshëm e të padukshëm. Po cili është kufiri për kosovarët? Përtej tokës ku flitet shqip dhe përtej tokave ku fliten të gjitha gjuhët e botës.
Vera është e bukur në Kosovë.
Jo pse vendi i shtrirë në Gadishullin Ballkanik në muajt e nxehtë ka magjinë e diellit, lumenjve e luginave; as pse kafenetë e shtrira në rrugë mbushen plot si plazhe të hapura, pa u ngutur aspak për t’u nisur drejt detit; as pse ndoshta njerëzit buzëqeshin më shumë dhe politika si tema kryesore e tavolinave tona, nis e zbehet dhe i lë vend më shumë temave “më të lehta”; as pse duhma e epokave të historisë nuk ka ku të amullohet më; as pse magjia dhe mallkimi politik që na lënë si të paaftë e të dërrmuar për të vazhduar më tej nuk i rezistojnë fort ngjyrave verore. Vera në Kosovë mund të jetë e lodhshme, por bëhet tmerrësisht e bukur kur shndërrohet në një tjetër atdhe.
Një tjetër atdhe - ai i të gjithë kosovarëve që kthehen nën qiellin e saj.
Një dozë gjallërie dhe një “infuzion” plot jetë, gëzim, çmallje, muhabet, kafe e raki. Shqiptarët e shpërndarë nëpër botë kthehen në tokën amë dhe jo rrallë thonë: “Balta më e ëmbël se mjalti”, e cila realitetin kosovar shpesh pak ngjyrësh e mbush me ngjyra plot.
Rrugët nëpër botë që dikur ishin si rrugët drejt vdekjes dhe rrugët drejt së panjohurës si shpëtimi i vetëm, sot janë rrugët e jetës dhe të një ekzistence më të mirë, që të paktën një herë në vit i kthejnë atje nga ku ishin nisur, në tokën e origjinës.
Shkrimtari arbëresh i djegur i këndonte dikur Shqipërisë përtej detit, nga Kalabria e qante, po kështu e qanë utopinë e atdheut shqiptarët të ngulur në çdo kontinent.
“Oj Kosovë oj nëna ime...” akoma e çdoherë do t’i përlotë mërgimtarët që përbëjnë diasporën, për të cilën thuhet se është ndër më të mëdhatë në botë, krahasuar me popullsinë në trojet etnike.
Nëse pesëmbëdhjetë vjet më parë kushdo që është kthyer ka parë pjesë qytetesh rrafsh me tokë, tokë të djerra e shtëpi të zeza të djegura, njoftime të vdekjeve, të varrimeve e rivarrimeve plot nëpër drunj, sot, mbase gjejnë një tjetër “nënë”, që ndonëse nën makijazh ka vragë të shumta, buzëqeshjen e ka më të bukur dhe lotët i ka lot mallëngjimi.
Sot as veshët e tyre nuk kanë më pse të jenë vetëm veshë për rrëfimet e vdekjen e familjarëve e të miqve, për kohën e parabombardimeve e për kohën pas tyre, për varfërinë e traumat, për lajmet e zeza. Jo pse tash kjo botë gati në fund të kontinentit është e shtruar me lule, por se sot së paku duket se më shumë e festojnë mbledhinë familjare, gëzimin e vetëm të të qenit bashkë dhe ndarjen e halleve të përditshme.
Sa herë vera vjen, boshllëqet mbyllen për pak. Territori ynë i egër zbutet, dhe mes fjalëve që më nga turpi nuk i përpijmë, nisim të qeshim e të ndajmë me tjetrin.
Bërthama e përbashkët e dashurisë shkon përtej çdo kufiri.
Globi zvogëlohet.
Copëza çmontohen, bashkohen e sërish përputhen në një tërësi.
Nëse të udhëtosh do të thotë t’i bësh mirë llogaritë me realitetin, por edhe me boshllëqet e tij, të ikësh mërgimtar, një pjesë do të mbetet përherë në atë “globin e vogël” të quajtur atdhe. Pothuajse të gjithë kanë ikur mes luftërash të çmendura dhe zisë, mes grushteve dhe uniformave, duke kapërcyer mure të larta e male pafund, pa guxuar të flasin e të thonë.
Pothuajse të gjithë kanë ikur në kohë barbarësh.
Larg barbarëve dhe kohës kur jeta s’kushtonte asnjë grimë, një kartolinë për gjithë shqiptarët jashtë kufijve “Nga Kosova me dashuri!”