Sa më shumë shtohen luftërat, viktimat dhe dëmet në tregtinë ndërkombëtare, aq më e vështirë bëhet të lidhësh një vijë logjike mes ngjarjeve. Por nëse shihen disa episode njëri pas tjetrit, fillon të shfaqet një model.

Steve Witkoff, emisari dhe partneri në biznes i president Donald Trump, është takuar të paktën tre herë me Vladimir Putin pa praninë e një përkthyesi apo përfaqësuesish të tjerë diplomatikë amerikanë. Ndërkohë Emiratet e Bashkuara Arabe kanë nënshkruar një marrëveshje prej gjysmë miliardi dollarësh për 49% të kompanisë së kriptomonedhave World Liberty Financial, e krijuar në vjeshtën e vitit 2024 nga familjet Trump dhe Witkoff. Në të njëjtën kohë, vende si Katari, Pakistani, Arabia Saudite, Vietnami dhe Omani kanë lidhur kontrata tregtare me familjen Trump që pas rizgjedhjes së tij.

Këto zhvillime sugjerojnë një lidhje mes modeleve politike autokratike, parave dhe destabilizimit të marrëdhënieve ndërkombëtare. President Donald Trump nuk është i vetmi shembull. Marrëdhëniet e Katarit me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu apo roli i tij në Libi tregojnë se lidhja mes liderëve, autokracisë dhe parave ka ekzistuar edhe më parë.

Takimi në Kremlin pa dëshmitarë

Steve Witkoff nuk flet rusisht dhe nuk kishte përvojë diplomatike apo lidhje të mëparshme me Rusinë. Megjithatë më 11 shkurt 2025 ai u pa në Kremlin duke shtrënguar dorën me Vladimir Putin.

Takimi zgjati tre orë e gjysmë dhe përmbajtja e bisedës nuk u bë kurrë publike. I vetmi rezultat konkret që doli atë ditë ishte lirimi i Marc Fogel, një amerikan i arrestuar në Rusi dhe i dënuar me 14 vite burg.

Por është pak e besueshme që dy liderët të kenë diskutuar vetëm për këtë rast gjatë gjithë kohës. Ajo që e bën këtë takim të pazakontë është fakti se nuk kishte asnjë përfaqësues amerikan që të mbante shënime dhe as përkthyes amerikan që të kontrollonte saktësinë e përkthimit rus. Për diplomacinë amerikane kjo është pothuajse pa precedent.

Takime të ngjashme mes Witkoff dhe Putin u zhvilluan edhe dy herë të tjera në muajt pasues, sërish pa dëshmitarë apo përfaqësues amerikanë.

Largimi nga Ukraina

Përmbajtja e këtyre bisedimeve nuk dihet. Por që prej asaj kohe politika amerikane ndaj Ukrainës ka ndryshuar ndjeshëm.

Administrata amerikane pothuajse ka braktisur Kievin dhe president Donald Trump është shfaqur gjithnjë e më hapur në anën e Rusisë. Situata ka arritur deri aty sa në vitin 2026 Ukraina ka furnizuar më shumë armë për SHBA-në dhe aleatët e saj në Gjirin Persik sesa ka marrë nga Uashingtoni, që në fakt është zero.

Kriptovalutat dhe marrëveshjet miliardëshe

Pak javë para takimit mes Putin dhe Witkoff në Kremlin kishte ndodhur një tjetër episod që tregon mënyrën si funksionon rrethi i afërt i president Donald Trump.

Katër ditë para betimit për mandatin e dytë presidencial, familjet Trump dhe Witkoff arritën një marrëveshje me fondin e investimeve “Aryam Investment 1”, ku investon Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan, këshilltar i sigurisë kombëtare dhe pjesë e familjes sunduese të Emirateve të Bashkuara Arabe.

Marrëveshja, me vlerë 500 milionë dollarë, i jepte investitorit nga Abu Dhabi 49% të kompanisë së kriptomonedhave World Liberty Financial. Kontrata u bë publike vetëm pasi u zbulua nga Wall Street Journal në fillim të këtij viti.

Nga kjo marrëveshje familja Trump përfitoi rreth 187 milionë dollarë, ndërsa familja Witkoff rreth 31 milionë.

Pas kësaj Emiratet e Bashkuara Arabe morën dritën jeshile nga administrata Trump për të importuar çdo vit 500 mijë gjysmëpërçues të avancuar të prodhuar në SHBA. Kufizimet e mëparshme për eksportin e këtyre teknologjive u hoqën.

Pyetja që mbetet

Pyetja nuk është më nëse president Donald Trump dhe njerëzit rreth tij po pasurohen pas rikthimit në Shtëpinë e Bardhë. Kjo është e dukshme. Sipas një vlerësimi të New York Times, fitimet arrijnë rreth 1.4 miliardë dollarë që nga fillimi i mandatit të dytë.

Pyetja më e madhe është: në këmbim të çfarë po ndodh kjo pasuri?

Dy ose tre dekada më parë administratat e Bill Clinton dhe George W. Bush besonin se mund të transformonin vendet autokratike të ish-Bashkimit Sovjetik apo Lindjes së Mesme në sisteme më demokratike dhe transparente.

Sot duket se po ndodh e kundërta. Ndikimi financiar i regjimeve autokratike po depërton në demokracitë perëndimore dhe po ndryshon balancat politike e ekonomike.

Projekti “Raven”

Një nga rastet që ndezi alarmet ishte i ashtuquajturi “Projekti Raven”.

Në vitet 2010 disa monarki të Gjirit Persik akuzonin Katarin se financonte grupe terroriste si Al Qaeda, ISIS dhe Hamas, ndërsa mbështeste edhe lëvizjet e Pranverës Arabe për të rrëzuar qeveritë në rajon.

Si kundërpërgjigje, qeveria e Abu Dhabit punësoi ish-agjentë të NSA-së amerikane për një sulm kibernetik ndaj arkivave digjitale të qeverisë së Dohas. Nga ky operacion dolën mijëra dokumente që më vonë u publikuan nga platforma franceze e lajmeve Blast.

Një element i fshehur i kaosit global

Shumë gjëra mbeten të paqarta. Por shenjat që shfaqen në sistemin ndërkombëtar tregojnë të njëjtin drejtim.

Rritja e fuqisë ekonomike dhe politike të regjimeve autokratike po e bën qarkullimin e parave, qoftë cash, kriptomonedha apo fonde nga parajsat fiskale, një nga elementët më të rëndësishëm të kaosit global.

Shumë nga luftërat që po zhvillohen sot në Evropë, Mesdhe dhe Lindjen e Mesme mund të kuptohen plotësisht vetëm duke ndjekur gjurmët e këtyre parave.

Transformimi i Amerikës nën presidentin Donald Trump mund të jetë një nga faktorët që po e përshpejton këtë proces. Nëse është shkaku apo vetëm një simptomë, ndoshta do ta kuptojnë vetëm historianët e së ardhmes../CorrieredellaSera