Padia kundër Dados/ KLP: Veliaj të moslegjitimohet si paditës! Kryebashkiaku kërkon të njihet me prapësimet, shtyhet seanca

Aktori i mirënjohur shqiptar Robert Ndrenika ishte sot në Gjykatën Administrative në mbështetje të kryebashkiakut të Tiranës Erion Veliaj lidhur me çështjen kundër prokurorit të SPAK Olsi Dados. Në dalje për mediat ai tha se nuk i kishte kuptuar asnjëherë 13 akuzat që SPAK ka ngritur kundër tij.

Ndrenika komentoi dhe deklaratën e bërë brenda në sallë ku i tha Veliajt se “çfarë të ka mbetur nga burgu, vij e bëj unë për ty”.

“Djalë jetim, i rritur me halle probleme, që në fillore ka qenë filozof fëmijë. Ka ndihmuar shumë teatrin dhe artisët. Mirë mu duk. Jo them që jo. Po të jetë nevoja e bëj. E përballoj (burgun). Unë si kam kuptuar (akuzat)”, tha Ndrenika.

Avokati mbrojtës i kryebashkiakut Erion Veliaj, pas mbylljes së seancës, tha për mediat se zv,kryetari e Këshillit të Lartë të Prokurorisë është shprehur në kundërshtim me ligjin mbi një kërkesë që mbrojtja e Veliajt i kishte drejtuar kohë më parë për të verifikuar vlefshmërinë e dekretit të presidentit për emërimin e Ols Dados prokuror.

Ndreca tha e nuk ka një vendimmarrje të KLGJ pasi nuk është mbledhur asnjëherë si organ kolegjial , por përgjigja u është kthyer nga zv,kryetari, i cili sipas Ndrecës është shprehur në kundërshtim me ligjin.

Plarent Ndreca: Ajo që paralajmërova besoj se doli, që ka një presion të shtuar në këtë çështje. Shpejtësia me të cilën tentohet të kalohen fazat procedurale dhe të anashkalohen kërkesat tona, me legjitimimin e përfaqësueses së KLP-së që nuk ka një vendim, është shqetësuese. Ne kemi konstatuar se ka një shkresë pa autorizimin e Këshillit të Lartë, të cilën gjykata nuk duhej ta injoronte. Kërkuam që kamerat të jenë online, por u refuzuam bazuar në një udhëzim të KLP-së. E gjithë kjo panoramë na e shton dyshimin se jemi në një situatë ku ka presion institucional dhe tentohet të shmanget merita e çështjes, si edhe fakti nëse prokurori Dado ka autorizim ligjor për të ushtruar autoritetin apo jo.

Kishte të bënte me tagrin e përfaqësimit, nëse përfaqësuesja e kishte apo jo. Është Këshilli i Lartë që merr vendime, aq më tepër për statusin e prokurorëve. Për shkak se nuk ka një vendimmarrje, përfaqësuesja nuk mund të kishte tagrin e një organi që nuk e kishte ushtruar tagrin kushtetues.

Ne i jemi drejtuar Këshillit të Lartë për të marrë një vendim. Deri në seancën e kaluar kemi qenë në mirëbesim se KLP kishte marrë vendim dhe nuk kishim arsye të dyshonim që shkresa nuk ishte e KLP-së. KLP nuk është mbledhur asnjëherë për këtë çështje. I kërkova përfaqësueses të na jepte vendimin, por ai nuk ekziston. Kryetari është shprehur në mënyrë të paligjshme.

Duket sikur ka një harmonizim institucional dhe duan të mbrojnë me çdo kusht Dadon. KLP është organi më i interesuar për të vërtetën. KLP duhej të bëhej me ne në padi për të verifikuar nëse Dado e ushtron autoritetin në bazë të Kushtetutës. Ajo që thuhet në gjyq është fakti që këta kanë harmonizim për mbrojtjen që i bëjnë Dados.

Inceneratori i Tiranës dhe Teatri Kombëtar janë disa nga pretendimet e Erion Veliajt në gjykatë, si episode që prokurori Ols Dado “i është qepur” pas.

“S’e di ti që Olsi më është qepur për inceneratorin, Teatrin?”, mësohet të jetë shprehur Veliaj, duke shtuar se më pas, ka vijuar me kontrollin te familjarët.

“S’i gjetëm gjë me punën e tij e hajt t’i hyjmë robve të shtëpisë”, ka thënë kryebashkiaku, një referencë e qartë për kontrollin ndaj bashkëshortes Ajola Xoxa e familjes së tij.

Duke ngritur para gjykatës pyetje për legjitimitetin e pushtetit që e privoi nga liria dhe ushtrimi i detyrës, kryebashkiaku Veliaj shtoi nëse një qytetari i duhet të heshtë dhe mos të kërkojë kontroll. Sipas tij, kjo do të sillte vetëm një pushtet penal që nuk do të kontrollohet dhe si rrjedhojë, s’është drejtësi, por arbitraritet.

“Kush mund të legjitimohet më shumë për të kërkuar kontrollin e ligjshmërisë së këtij autoriteti sesa vetë qytetari, liritë dhe të drejtat themelore të të cilit janë cenuar drejtpërdrejt nga ushtrimi i tij? Kush mund të legjitimohet më shumë sesa një individ të cilit i është hequr liria personale, i është kontrolluar jeta private, i është ndërprerë ushtrimi i mandatit publik dhe ndaj të cilit është ushtruar forma më intensive e pushtetit penal të shtetit? Dhe po kështu, kush mund të legjitimohet më shumë sesa vetë Bashkia e Tiranës, institucionit të cilit iu ndërpre ushtrimi normal i mandatit të kryetarit të zgjedhur, si pasojë direkte e ushtrimit të këtij autoriteti? Sepse në fund fare, pyetja bëhet akoma më e thjeshtë sesa gjithë ky proceduralizëm përpiqet ta paraqesë: Çfarë duhet të ndodhë më shumë mbi një qytetar dhe mbi një institucion demokratik, që ata të kenë të drejtën t’i kërkojnë gjykatës verifikimin e ligjshmërisë së pushtetit që është ushtruar mbi ta. Apo mos duhet që qytetari të heshtë fare? A duhet të pranojë çdo ndërhyrje mbi jetën, lirinë dhe dinjitetin e tij, pa pasur të drejtën t’i kërkojë gjykatës kontrollin e ligjshmërisë së autoritetit që ushtron këtë pushtet mbi të? Sepse nëse kjo është logjika që pranohet, atëherë ne nuk kemi më një shtet të së drejtës. Atëherë kemi një pushtet penal që kërkon të qëndrojë jashtë kontrollit. Ky pushtet i pakontrollueshëm nuk është drejtësi. Ai është arbitraritet”, tha Veliaj.

Kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj, reagoi në lidhje me kërkesën e KLP që ai të mos legjitimohet si palë paditëse. Veliaj tha se po pretendohet se ai nuk ka të drejtën ti drejtohet gjykatës për të kërkuar kontrollin e ligjshmërisë së autoritetit që i hoqi lirinë personale. Sipas tij, qytetari mund të hetohet, survejohet apo edhe t’i ndërpritet mandati, por nuk mund të kërkojë verifikimin e autoritetit që ushtron këtë pushtet ndaj tij.

“Si i padituri Dado, ashtu edhe vetë KLP autoriteti që duhej të kishte garantuar ligjshmërinë e ushtrimit të këtij funksioni publik, sot pretendojnë se unë nuk legjitimohem t’i drejtohem gjykatës për të kërkuar kontrollin e këtij autoriteti. Sepse sipas kësaj logjike, qytetari mund të hetohet, të survejohet, të arrestohet, të izolohet dhe të kontrollohet në çdo aspekt të jetës së tij personale, familjare dhe publike; një kryetari bashkie mund t’i ndërpritet ushtrimi i mandatit të dhënë nga qytetarët; qytetarëve mund tu merret nga zyra kryetari i zgjedhur prej tyre, por në momentin që ata i drejtohen gjykatës për të kërkuar verifikimin e ligjshmërisë së autoritetit që ushtron këtë pushtet, atëherë ai nuk konsiderohet më subjekt i mbrojtjes së ligjit, por rrezik për drejtësinë vetë. Pra, qytetari mund t’i japë drejtësisë shpatën e pushtetit për të vepruar në emër të tij, por nuk paska të drejtë të pyesë se kush po e mban atë shpatë, me çfarë legjitimiteti e mban dhe në emër të kujt po e përdor kundër tij. Benjamin Cardozo, një nga figurat më të ndriçuese të Gjykatës Supreme amerikane, paralajmëronte se drejtësia humbet kuptimin e saj në momentin kur garancitë proceduriale reduktohen deri në pikën që qytetari mbetet i pambrojtur përballë pushtetit. Dhe pikërisht këtu lind pyetja thelbësore e kësaj çështjeje”, tha Veliaj.

Pala e akuzuar nga Veliaj, pra Ols Dado, dëshiron që gjykata të mos shqyrtojë pretendimin e tij në themel, thotë kryebashkiaku i Tiranës para trupit gjyqësor. Ai shton se sipas pretendimit të palës së paditur, s’mundet t’i kërkojë gjykatës kontrollin e ligjshmërisë së autoritetit që i hoqi lirinë.

Këtu ai ngre pyetjen se cili është legjitimiteti me të cilin po ushtrohet pushteti mbi të që e vendosi nën përgjim dhe hyri në çdo cep të jetës së tij.

“Edhe sot pala përballë, në thelb, nuk kërkon që gjykata të shqyrtojë pretendimin tim në themel. Kërkon që gjykata të mos hyjë fare në themelin e çështjes. Kërkon që Ju, zoti Gjyqtar, të mos shqyrtoni ligjshmërinë e pushtetit që është ushtruar mbi mua dhe mbi institucionin që unë përfaqësoj. Dhe kjo është ajo që e bën këtë çështje shumë më të rëndë sesa një debat procedural. Sepse në thelb të pretendimit që paraqitet përpara Jush qëndron ideja se unë nuk paskam të drejtë t’i kërkoj gjykatës kontrollin e ligjshmërisë së autoritetit që më hoqi lirinë personale; të autoritetit që më vendosi në përgjim; që kontrolloi jetën time private dhe 3 të familjarëve të mi; të autoritetit që hyri në çdo dimension të jetës sime personale dhe institucionale. Pra, pushteti mund të hyjë në çdo qoshe të jetës së qytetarit, por qytetari nuk paska të drejtë të pyesë: “Me çfarë legjitimiteti po ushtrohet ky pushtet mbi mua?”. Pra, pushteti mund të ndërhyjë mbi mandatin e një kryetari bashkie edhe në kundërshtim me kufijtë që vendos vetë ligji, por kryetari i zgjedhur nuk paska të drejtë të pyesë: “Me çfarë legjitimiteti po ushtrohet ky pushtet mbi bashkinë dhe mbi këtë qytet”? Dhe pikërisht këtu qëndron absurdi më i madh i kësaj çështjeje”, tha Veliaj.

Në fjalimin e tij përpara Gjykatës, kryebashkiaku Veliaj thotë se prej dy vitesh ka pasur një sulm disproporcional të pandalshëm që arriti deri në heqjen e lirisë së tij dhe pamundësinë për të ushtruar mandatin.

Më tej, thotë se vijon të mbahet në paraburgim e izolim edhe pasi Gjykata Kushtetuese i dha të drejtë për mandatin. Veliaj theksoi se çdo aspekt e dimension i tij familjar e personal është vënë nën lupë duke rezultuar në një “vetting” penal. Ai thekson se do të përballet me të vërtetën.

“Prej më shumë se dy vitesh, menjëherë pas zgjedhjes sime për herë të tretë si Kryetar i Bashkisë së Tiranës, jam vënë përballë një sulmi frontal, disproporcional dhe të pandalshëm politik, mediatik dhe juridik; një përplasje që, në përfundim të saj, arriti deri në heqjen e lirisë sime personale dhe në pamundësimin e ushtrimit të mandatit që ma besuan 160 mijë qytetarë të Tiranës. Madje, edhe pasi fitova formalisht mandatin tim në Gjykatën Kushtetuese, pas një përpjekjeje tjetër për ta shfuqizuar atë, unë vijoj të mbahem me këmbëngulje në paraburgim dhe izolim, ndërkohë që vetë ligjshmëria e burimit të atij pushteti penal ndodhet sot përpara kësaj gjykate për shqyrtim. Është kontrolluar çdo aspekt i jetës sime. Është hetuar çdo dimension personal dhe familjar i imi. Mbi mua dhe familjen time është ushtruar, në thelb, një formë e plotë “vetingu” jo administrativ por penal, jashtë çdo standardi normal proporcionaliteti. E megjithatë, gjatë gjithë kësaj kohe, unë kam bashkëpunuar me drejtësinë në çdo moment. Kam kontribuar për të lehtësuar punën e saj. Nuk kam pasur asnjë hezitim, asnjë drojë dhe asnjë mëdyshje për t’u përballur me procesin dhe me të vërtetën as dje, as sot”, thotë kryebashkiaku.

Kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj hodhi akuza në seancën në Administrative ndaj Dados se po tentohet që çështja  etij të kalojë me shpejtësi dhe proceduralisht e cunguar. Ai tha se nuk i lejohet të ketë akses të plotë dhe real në dosje, as të dëgjojë përgjimet dhe as komunikimi me avokatët ndërkombëtarë.

“Për më shumë se dy vite u përdor çdo mekanizëm i mundshëm politik, mediatik dhe juridik për të më sjellë përpara drejtësisë, në mënyrën më denigruese të mundshme, për një njeri që akoma mban besimin e një qyteti të tërë për drejtimin e tij. 

U përdorën hetime, përgjime, kontrolle, ekspozim publik dhe çdo formë tjetër e ushtrimit të pushtetit penal, me argumentin se unë duhej të vihesha përballë drejtësisë.  Sot që unë ndodhem përpara drejtësisë, me vullnetin e plotë për t’u përballur me të, paradoksi është se i njëjti mekanizëm duket se nuk do më një përballje reale me drejtësinë, por një përballje të kufizuar, të kontrolluar, të shpejt dhe proceduralisht të cunguar. Sepse nuk kërkohet vetëm kufizimi i lirisë sime fizike. Kërkohet edhe kufizimi i mundësisë sime për t’u mbrojtur efektivisht e përballur me dinjitet.  Mua nuk më lejohet të kem akses të plotë dhe real në dosje. 

Nuk më lejohet të dëgjoj të gjitha përgjimet e kryera ndaj meje. Nuk më lejohet komunikimi me avokatët e mi ndërkombëtarë. Nuk më lejohet të informoj opinionin publik shqiptar dhe ndërkombëtar mbi natyrën reale të kësaj çështjeje. Sigurisht, nuk më lejohet as ushtrimi i mandatit që qytetarët e Tiranës më kanë besuar. Pra, ndërsa mbi mua ushtrohet çdo kufizim që mund t’i ushtrohet një qytetari, njëkohësisht bëhet gjithçka që unë të mos mund të ushtroj në mënyrë efektive ato të drejta që vetë Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë m’i garanton. Dhe sa herë që përpiqem të ushtroj një prej këtyre të drejtave, krijohen pengesa të reja proceduriale, të cilat jo vetëm e bëjnë ushtrimin e tyre gjithnjë e më të vështirë, por përdoren më pas edhe kundër meje, për të justifikuar cenime të mëtejshme të lirisë sime personale. Vetë ky gjykim, ku ndodhemi sot, është një tjetër provë e këtij paradoksi absurd”, thotë Veliaj.

Kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj në seancën në administrative tha se e di gjithë Shjqipëria që dado nuk është prokuror. Ai shtoi se procesi ndaj tij është ngritur në errësirë.

“E di gjithë Shqipëria tashmë që Ols Dado nuk është prokuror. Ky proces është ngritur në errësirë. KLP për të mbrojtur emrin e vet, duhet të ishte pala më e interesuar. KLP ka kthyer një përgjigje duke thëne që ne nuk merremi me kë është caktuar para nesh. Presidenca ka pranuar një gabim të asaj kohe”, tha Veliaj.

Gjyqi në Administrative i Erion Veliajt ka tërhequr edhe disa figura publike.

Për të ndjekur seancën janë të pranishëm aktori Robert Ndrenika, i cili e takoi kryebashkiakun e Tiranës duke e përqafuar dhe puthur në ballë. Aktori i humorit, Gaz Paja, ka hyrë gjithashtu në sallë.

Këngëtari Ardit Çuni dhe moderatorja Xhilda Luzi kanë shfaqur gjithashtu përkrahjen e tyre, si edhe Ilir Yzeiri e Halit Valteri.

Në senacën ndaj Ols Dados, KLP kërkoi moslegjitimimin e palëve paditëse.

Gjykata: Pala e tretë, KLP, është thirrur si palë e paditur. Jeni gati për sot apo kërkoni shtyrje të seancës?

KLP: I kemi përgatitur me shkrim materialet tona, seanca mund të vijojë. Ne mbajmë të njëjtin qëndrim, por përpara se të vijojë kjo gjykatë me seancën e themelit, kërkojmë moslegjitimimin e palëve paditëse dhe gjykata të dalë me një vendim të ndërmjetëm.

Plarent Ndreca: Ne kemi parashtrimet përkatëse, por do të na duhet kohë ndoshta më pas për të verifikuar qëndrimin e palës tashmë të paditur.

Është rrëzuar kërkesa e kryebashkiakut Erion Veliaj për transmetimin e plotë të seancës në Gjykatën Administrative. Gjykata ka vendosur lejimin e transmetimit në fillim të saj dhe në disa momente vendimi.

“Regjistrimin dhe transmetimin e pjesshëm të seancës, në çelje dhe në pjesë të seancës kur të japë vendime. Kamerat duhet të regjistrojnë palën paditëse ose gjykatën, jo të tjerë. Gazetarët mund të jenë të pranishëm dhe të mbajnë shënime, por jo regjistrime. Kamerat të fiken dhe mos të regjistrohet”, tha gjykatësi.

Kryebashkiaku Veliaj ka kërkuar transmetimin e drejtpërdrejtë të seancës në Administrative, diçka që kundërshtohet nga avokati i prokurorit Ols Dado. Në argumentimin e tij, Ndreca përsëriti se është një parim kushtetues dhe është një rast që nuk cenon procesin.

“E drejta e çdo qytetari për të qenë në një seancë gjyqësore, pra parimi kushtetues i publicitetit të seancës nuk mund të ndalohet përveçse kur cenohet integriteti i sallave, i një procesi gjyqësor që në këtë rast nuk ndodh. Kushtetuta përcakton lirinë e medias dhe ajo duhet të ketë në dispozicion mjetet që ta ushtrojë veprimtarinë e saj e lirë. Di të them që duhet të regjistrohet”, tha Ndreca ndërsa trupa gjyqësore u tërhoq në dhomën e këshillimit.

Pasi hyri në sallën e gjyqit, aktori Robert Ndrenika u takua me kryebashkiakun Veliaj, të cilit i tha “ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë.”

“Jooo”, i përgjigjet Veliaj, ndërsa aktori e përqafon dhe e puth në ballë, ndërsa kryetari i Tiranës shton: “Mos qaj.”

Kryebashkiaku i Tiranës Erion Veliaj kërkoi seancë publike në gjyqin ndaj Ols Dados.

“Është në interesin maksimal që çdo gjë të jetë transparente ndaj e kam kërkuar”, tha Veliaj.

Mbrojtja e prokurorit Dado dhe KLP kundërshtuan. 

Kryebashkiaku i Tiranës Erion Veliaj mbërriti sërish në Gjykatën Administrative, për të marrë pjesë personalisht në gjyqin kundër Ols Dados. Për këtë të fundit, Veliaj kërkon shpalljen e pavlefshmërisë së emërimit si prokuror në vitin 2008.

Veliaj mbante në dorë një libër në gjuhën angleze të autores Naomi Alderman, që titullohej “Mos digjni askënd në turrën e druve sot”. 

Dy aktorët, Robert Ndrenika dhe Gaz Paja janë paraqitur në Gjykatën Administrative për të ndjekur seancën e kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj ndaj Ols Dados.