Nga dëmshpërblimi i bizneseve te ndëshkimet financiare e penale për dhunuesit në protesta, Rama prezanton paketën me 6 masa: Përgjigja jonë ndaj dhunës e shkatërrimit!

Kryeministri Edi Rama prezantoi sot paketën e re ligjore kundër dhunës dhe anarkisë urbane, një ditë pas protestës së së shtunës në Tiranë, e cila u shoqërua me përplasje të dhunshme, sulme me molotovë ndaj institucioneve dhe dëmtime të pronës publike e private.

Paketa përfshin gjoba deri në 500 mijë lekë për personat që vazhdojnë të qëndrojnë në turma ku ushtrohet dhunë, megjithëse janë në dijeni të saj dhe nuk largohen pas paralajmërimeve të policisë. Po ashtu, parashikohet dëmshpërblimi i bizneseve të dëmtuara, krijimi i një regjistri elektronik për persona të referuar ose nën hetim për vepra kundër rendit dhe sigurisë publike, si dhe ndryshime në Kodin Penal.

Në fjalën e tij, Rama akuzoi Partinë Demokratike se ishte vënë në krye të dhunës së ushtruar gjatë protestës. Ai pretendoi se selia e PD-së ishte përdorur si strehë dhe pikë furnizimi me lëndë plasëse për protestuesit e dhunshëm.

“Pas një tjetër vale dhune mbrëmë në qendër të Tiranës, ku Partia Demokratike doli nga prapavija, mu në ballë të ushtrimit të dhunës urbane dhe godina e saj u kthye në strehim politik e në pikë furnizimi me lëndë plasëse të dhunuesve të mbledhur mbrëmë nga të katër anët dhe të gjitha burimet e kësaj flame antidemokratike. Jini të sigurt, se edhe këtë flamë fatkeqësie jonatyrore, do ta shuajmë me patjetër”, deklaroi Rama.

Kryeministri pretendoi gjithashtu se mes pjesëmarrësve në protestë kishte persona me bluza të bardha dhe maska, të ardhur nga Spanja si mercenarë të paguar për të ushtruar dhunë në Shqipëri.

Dëmshpërblim deri në 100% për bizneset e dëmtuara

Një nga masat e para të prezantuara nga Rama është dëmshpërblimi i bizneseve që kanë pësuar dëme nga thyerjet, grabitjet dhe zjarret gjatë protestave.

Përmes një akti normativ, shteti do të mbulojë 100% të dëmeve materiale për bizneset më të vogla dhe të paktën 70% për ato më të mëdha, sipas kritereve të përcaktuara. Masa do të zbatohet për bizneset me xhiro vjetore deri në 140 mijë euro.

“Ky akt vjen si mbështetje e menjëhershme financiare për ata që u dëmtuan nga thyerjet, grabitjet, zjarri. Me këtë akt shteti do të mbulojë nga 100% të dëmeve materiale për më të vegjëlit deri te minimumi 70% për më të mëdhenjtë - në bazë kriteresh të mirëpërcaktuara dhe gjithnjë brenda fashës së bizneseve me xhiron vjetore deri në 140 mijë euro”, tha Rama.

Sipas kryeministrit, bizneset që kanë dorëzuar aplikimet dhe dokumentacionin e dëmeve pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve nuk do të duhet të presin përfundimin e proceseve gjyqësore për të marrë dëmshpërblimin.

Nga ana tjetër, personat që kanë shkaktuar dëmet dhe për të cilët gjykata ka vlerësuar të ligjshëm arrestimin do të paguajnë pjesën që u takon. Për dëmet e shkaktuara nga të miturit, përgjegjësia financiare do t'u kalojë prindërve.

Ligji “Kush thyen, paguan”, gjoba deri në 500 mijë lekë

Një tjetër propozim është ligji i ri për riparimin e dëmeve të shkaktuara gjatë tubimeve, i hartuar sipas modelit francez dhe parimit “Kush thyen, paguan”.

Rama tha se qëllimi është që dëmet e shkaktuara nga dhuna të mos mbulohen vetëm nga taksapaguesit dhe buxheti i shtetit, por edhe nga personat përgjegjës.

“Ligji i ri që kemi hartuar për ‘riparimin e dëmeve të shkaktuara nga aktet e dhunës dhe dëmtimi i pronës gjatë tubimeve’ krijon themelin e qëndrueshëm për të ardhmen, mbi parimin e thjeshtë, ‘kush shkakton dëm, e paguan’, ku barra nuk bie më ekskluzivisht mbi taksapaguesit dhe buxhetin e shtetit si deri më sot”, deklaroi kryeministri.

Sipas propozimit, me gjobë deri në 500 mijë lekë do të ndëshkohen edhe personat që vazhdojnë të qëndrojnë në një turmë ku ushtrohet dhunë, duke qenë në dijeni të saj dhe pa u larguar pas paralajmërimeve të policisë.

Nga kjo masë përjashtohen gazetarët, mjekët, vëzhguesit, nëpunësit në detyrë dhe kalimtarët e rastësishëm.

Për të miturit mbi 14 vjeç që marrin pjesë në protesta të dhunshme, gjobën do ta paguajnë prindërit ose kujdestarët.

Rama theksoi se ligji do të zbatohet për të gjitha tubimet në vende publike, përfshirë grumbullimet sportive, kulturore dhe festive ku shkaktohen dëme materiale.

Policia mund të kufizojë protestat deri në 72 orë pranë institucioneve

Paketa parashikon edhe ndryshime në ligjin “Për tubimet”.

Sipas propozimit, kur ekziston një rrezik real dhe i afërt për dhunë, policia do të ketë mundësi të kufizojë përkohësisht tubimet deri në 72 orë në perimetra të caktuar pranë institucioneve shtetërore, shkollave, spitaleve, objekteve të kultit dhe monumenteve të trashëgimisë kulturore.

Ndryshimet parashikojnë gjithashtu masa për thirrjet për dhunë në rrjetet sociale. Nëse policia identifikon një postim që nxit dhunë gjatë një tubimi, do t'i kërkojë mbajtësit të llogarisë ta fshijë menjëherë dhe të mos e përsërisë veprimin.

Nëse postimi nuk fshihet ose sjellja përsëritet, policia do të veprojë sipas legjislacionit në fuqi, përfshirë mundësinë e ndjekjes penale.

Pjesëmarrja në një tubim pa leje dhe mosbindja ndaj thirrjeve për largim propozohet të gjobiten nga 10 mijë deri në 100 mijë lekë për çdo pjesëmarrës.

Ndërsa mosbindja ndaj urdhrit për shpërndarje dhe fshehja e identitetit parashikohet të ndëshkohen me gjoba deri në 500 mijë lekë. Për bllokimin e qarkullimit rrugor propozohet gjobë prej 5 mijë lekësh për çdo pjesëmarrës.

Regjistër elektronik për personat e referuar ose nën hetim

Rama njoftoi gjithashtu krijimin e një Regjistri të Posaçëm Elektronik për personat e referuar ose nën hetim për vepra penale kundër shtetit, rendit dhe sigurisë publike.

Regjistri do të administrohet nga Policia e Shtetit dhe do të përmbajë të dhënat e identifikimit të këtyre personave.

Sipas kryeministrit, Policia Kufitare do të përdorë kompetencat që i jep ligji për t'u refuzuar daljen nga Shqipëria personave që synojnë t'i shmangen ndjekjes penale, ndalimit, arrestimit ose ekzekutimit të dënimit me burg.

Propozimi parashikon gjithashtu njoftimin e autoriteteve të huaja, strukturave të akomodimit dhe kompanive të transportit ajror, detar apo hekurudhor për rrezikshmërinë që këta persona mund të paraqesin për rendin dhe sigurinë publike.

“Të jetë i bindur çdo dhunues, qoftë me banim në Tiranë dhe qoftë si ata me bluza të bardha e me maska që kishin ardhur dje nga Spanja, si mercenarë të paguar për të ushtruar dhunë dhe që tregonin muskujt në rrugën e Ministrisë së Arsimit se kush do të dhunojë në Shqipëri do të gjejë belanë për të rihyrë apo për të qëndruar i qetë në Europë, pa mbaruar njëherë punë me drejtësinë këtu në Tiranë”, deklaroi Rama.

Masa ndaj mësuesve që përfshijnë nxënësit në protesta

Një tjetër ndryshim i propozuar lidhet me Kodin e Etikës për mësuesit e arsimit parauniversitar.

Sipas Ramës, mësuesit që përdorin autoritetin e tyre për të nxitur, organizuar ose koordinuar pjesëmarrjen e nxënësve nën 18 vjeç në tubime, në kundërshtim me interesin e fëmijëve, do të pezullohen ose largohen nga detyra.

Kryeministri sqaroi se kjo masë nuk prek të drejtën e mësuesve për të protestuar vetë, por synon të ndalojë përdorimin e marrëdhënies mësues–nxënës për përfshirjen e të miturve në tubime.

Ndryshimet në Kodin Penal, burg për maskat gjatë dhunës dhe ndëshkime për thirrjet online

Paketa përfshin edhe një sërë ndryshimesh në Kodin Penal.

Mbajtja e maskës gjatë një tubimi ku ka dhunë ose rrezik konkret dhune propozohet të ndëshkohet me gjobë ose deri në gjashtë muaj burg.

Nga kjo masë përjashtohen personat që mbulojnë fytyrën për arsye shëndetësore, fetare ose profesionale, si edhe ata që e zbulojnë fytyrën pas urdhrit të policisë.

Personat që kapen me armë ose sende të tjera të rrezikshme gjatë tubimeve do të përballen me dënime deri në dy vjet burg.

Ndryshimet parashikojnë edhe dënime më të rënda për shkatërrimin e pronës gjatë protestave. Kur dëmet shkaktohen ndaj shkollave, institucioneve, shërbimeve publike ose monumenteve të kulturës, dënimi mund të rritet deri në dyfish.

Ndërsa për goditjen e policëve ose qytetarëve nga persona me fytyrë të fshehur, dënimi propozohet të rritet deri në një të tretën.

Një vepër e re penale do të jetë edhe nxitja publike e dhunës, plaçkitjes ose shkatërrimit gjatë një tubimi, përfshirë thirrjet në rrjetet sociale, kur ato krijojnë rrezik real dhe të afërt.

Kanosja në internet, videot e falsifikuara dhe mbrojtja e zyrtarëve

Ndryshimet e propozuara në Kodin Penal përfshijnë edhe masa të reja për kanosjen dhe përndjekjen, si në hapësirat publike, ashtu edhe në internet.

Propozimet përfshijnë ndëshkimin e mesazheve kërcënuese të vazhdueshme, monitorimin e vendndodhjes së një personi dhe publikimin e adresës apo të dhënave personale për ta ekspozuar atë ose familjarët e tij ndaj sulmeve.

Gjithashtu, shpërndarja pa pëlqim e videove, fotografive ose regjistrimeve zanore të falsifikuara me inteligjencë artificiale propozohet të bëhet vepër penale kur përmbajtja mashtron publikun dhe i shkakton dëm personit.

Paketa parashikon edhe dënime më të ashpra për kërcënimet ndaj deputetëve, funksionarëve publikë, personave publikë dhe familjarëve të tyre, përfshirë kërcënimet në internet.

Do të ndëshkohen gjithashtu personat që kërcënojnë, dhunojnë ose shantazhojnë një deputet për ta detyruar të votojë në një mënyrë të caktuar, apo një funksionar për të marrë ose për të mos marrë një vendim.

Deri në 10 vite burg kur neglizhenca ndaj fëmijës sjell humbjen e jetës

Ndryshimet në Kodin Penal përfshijnë edhe përgjegjësinë e prindërve, kujdestarëve, mësuesve dhe edukatorëve që lënë pa mbikëqyrje fëmijët nën 14 vjeç, duke i ekspozuar ndaj një rreziku real për jetën ose shëndetin.

Dënimi do të përcaktohet në varësi të pasojave dhe mund të arrijë deri në 10 vite burg kur fëmija humb jetën.

Sipas propozimit, gjykata do të ketë mundësi ta zbusë dënimin në rastet kur prindi ka humbur fëmijën e tij.

Rama: Protesta paqësore nuk ndëshkohet

Kryeministri këmbënguli se paketa ligjore nuk synon kufizimin e protestave paqësore apo të lirisë së shprehjes.

Sipas tij, masat janë hartuar duke marrë parasysh Kushtetutën, Konventën Europiane të të Drejtave të Njeriut dhe praktikat e vendeve europiane.

“Çdo masë e propozuar është përputhur me nenin 47 të Kushtetutës të Republikës së Shqipërisë, nenin 11 të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, jurisprudencën e Gjykatës së Strasburgut, Udhëzimet e Komisionit të Venecias dhe ODIHR-it për lirinë e tubimit paqësor”, deklaroi Rama.

Ai tha se kritikat politike, protestat paqësore, peticionet, satira dhe gazetaria përjashtohen nga ndëshkimet e propozuara.

Kryeministri u shpreh gjithashtu i gatshëm të takohet me qytetarët që kundërshtojnë qeverinë dhe kërkojnë largimin e tij, por theksoi se dhuna nuk mund të përdoret për t'i imponuar dorëheqjen.

Rama paralajmëron masa për familjet dhe studentët në buxhetin 2027

Përveç paketës ligjore kundër dhunës, Rama njoftoi se projektbuxheti i vitit 2027 do të prezantohet në ditët e para të javës.

Sipas tij, buxheti do të përmbajë masa të reja për familjet, shërbimet ndaj qytetarëve, të rinjtë dhe studentët.

Kryeministri foli për nevojën e një shpërndarjeje më të drejtë të të ardhurave nga rritja ekonomike dhe për më shumë garanci në vlerësimin e meritës në punë, por nuk dha ende detaje për masat konkrete.

Rama deklaroi se do t'i bëjë publike vendimet pasi projektbuxheti të kalojë në qeveri.

Kliko këtu për të lexuar fjalën e plotë të Kryeministrit

U.D/Shqiptarja.com

TAG:
• edi rama
• protestat kunder qeverise