Ditën e mërkurë “Gazzetino Venezia” boton një shkrim të gazetarit Lorenzo Mayer për rrjetin e restoranteve të shqiptarëve në këtë qytet. Duke marrë shkas nga disa qëndrime denigruese të përhapura në rrjetet sociale dhe në ndonjë media italiane për gjoja “pushtimin e restoranteve në Venecia nga shqiptarët”, ai argumenton se kjo jo vetëm që nuk është e vërtetë, por një realitet tjetër ka lindur atje.
Shqiptarët po kontribuojnë në gjallërimin e atij qyteti marrëdhëniet e të cilit me shqiptarët janë të lashta.
Në qytet pesëdhjetë lokale shqiptare «Të vlerësuara nga klientët me 4,5 yje»
Fenomeni
S’bëhet fjalë aspak për pushtimin e Venecias: nga rreth 1.550 restorante të Venecias, 49 kanë mes ortakëve të paktën një person të lindur në Shqipëri ose në Kosovë (pra rreth 3 për qind), një në çdo 32. Mesatarja në Google është 4,57 dhe asnjë nuk zbret nën 4. Pas shifrave, një komunitet i lidhur prej shekujsh me qytetin.
Ka fraza që, të përsëritura për një kohë të gjatë, përfundojnë duke u besuar, por në fund rezultojnë të pabazuara: «Shqiptarët po blejnë Venecian», ose: «Vetëm pak punojnë mirë».
Por e vërteta është shumë e ndryshme. Ajo flet për një prani të vogël, të shpërndarë mes familjeve dhe sipërmarrjeve të pavarura, dhe për një cilësi së cilës klientët i japin vlerësime aspak të ulëta. Burimi është Dhoma e Tregtisë e Venecias dhe Rovigos.
Sipërmarrjet
Lista e sipërmarrjeve me të paktën një ortak ose administrator të lindur në Shqipëri ose në Kosovë përfshinte fillimisht 56 zëra. Pas verifikimit, një për një, të statusit aktiv, të selisë, të adresës dhe të përputhjes me njësinë tregtare të hapur për publikun, aktivitetet e restoranteve të identifikuara realisht ndërmjet qendrës historike dhe Lidos rezultuan të ishin 49.
Dyzet e nëntë nga rreth 1.550 restorante të regjistruara në Venecia gjatë periudhës së evidentimit: 3,2 për qind, vetëm një në çdo 32. Përqindja është një vlerësim, sepse numri i përgjithshëm i lokaleve në internet ndryshon me kalimin e kohës dhe kriteri i Dhomës së Tregtisë pasqyron vendin e lindjes, jo një identitet: sipërmarrësit e përfshirë, nga sa del prej historive të tyre personale, prej jetës dhe punës në qytet, ndihen venecianë në kuptimin e plotë të fjalës.
Por rendi i madhësisë është i qartë dhe i padiskutueshëm. Sipërmarrësit shqiptarë dhe kosovarë nuk po «blejnë Venecian»: ata përfaqësojnë një pakicë të vogël. As ideja e një rrjeti të vetëm të organizuar nuk gjen konfirmim.
Sipërmarrësi Biraku: "Ne përbëjmë 3 përqind të 1.550 restoranteve gjykoni cilësinë e punës sonë jo kombësinë"
Restorantet e administruara nga qytetarë të lindur në Shqipëri dhe në Kosovë
Gjithsej
1.550 restorante
49 (3,2%)
1 në çdo 32
49 emërtime tregtare → 41 administrime
1 × 5 lokale
1 × 3 lokale
2 × 2 lokale
37 × 1 lokal
Cilësia
Nga 4,5 në 4,7 — 26 (53%)
Nga 4 në 4,4 — 13 (27%)
Nën 4 — 0
4,57 nga 5 Vlerësimi mesatar
49 lokale 160.493 recensione
Vlerësimet në Tripadvisor
4,39 vlerësimi mesatar në 47 lokale · 25 me të paktën 4,5
Dy platformat
| TRIPADVISOR | |
Lokale me vlerësim | 49 | 47 |
Vlerësimi mesatar | 4,57 | 4,39 |
Vlerësimi median | 4,6 | 4,5 |
Me të paktën 4,5 | 36 | 25 |
Nën 4,0 | 0 | 8 |
Burimi: Dhoma e Tregtisë e Venecias dhe Rovigos; Google Maps dhe Tripadvisor, gusht 2026. Të dhëna të agreguara.
Sipërmarrjet dhe cilësia
49 emërtimeve tregtare u korrespondojnë 41 subjekte ekonomike të veçanta. Grupi më i madh bashkon pesë lokale, i dyti tri; vetëm dy operatorë të tjerë administrojnë nga dy. Një mozaik sipërmarrjesh të vogla, rrugëtimesh familjare dhe nismash të ndërtuara ditë pas dite.
Pastaj është etiketa e cilësisë, përmes gjykimit të atij që hyn, porosit, paguan dhe në fund vendos nëse do të kthehet dhe çfarë vlerësimi do të lërë.
Në gusht 2026 të 49 lokalet kishin një vlerësim në Google. Mesatarja ishte 4,57 nga 5, mediana 4,6. Tridhjetë e gjashtë aktivitete, pothuajse tre në katër, arrinin të paktën 4,5; dhjetë ishin midis 4,8 dhe 5 dhe asnjë nuk zbriste nën 4. Në 48 profilet për të cilat ishte i disponueshëm edhe numërimi figuronin 160.493 recensione.
Vlerësimi i Tripadvisor-it është pak më i rreptë, por çon në të njëjtin drejtim: 47 lokale të identifikuara, mesatare 4,39 dhe 25 aktivitete me të paktën 4,5. Platformat nuk janë të pagabueshme, por një bazë kaq e gjerë dhe koherente nuk mund të mos merret në konsideratë. Shifrat japin përmasën e duhur.
Rrënjë historike
Venecia ruan ende, në toponiminë e saj, disa Rrugica të Shqiptarëve. Arkivi i Shtetit kujton se në mesin e shekullit XV, kur qyteti kishte midis 110 dhe 120 mijë banorë, shqiptarët ishin rreth katër mijë.
Shkolla e Shqiptarëve, e autorizuar në vitin 1442, ishte shtëpia fetare dhe shoqërore e një komuniteti tregtarësh, marinarësh, artizanësh, ushtarësh dhe njerëzish të kulturës të ardhur nga bregu tjetër i Adriatikut. Nuk ishin në margjinat e Serenissimës: merrnin pjesë në jetën e saj. Pikërisht me të njëjtën frymë shumë qytetarë shqiptarë dhe kosovarë e jetojnë sot marrëdhënien e tyre me Venecian.
Dashuria për qytetin nuk shpallet: ajo dëshmohet duke ngritur çdo mëngjes qepenat, duke krijuar vende pune, duke respektuar rregullat, duke i përvetësuar dhe ruajtur traditat vendase, duke u dhënë vazhdimësi emrave tregtarë dhe vendeve që përndryshe do të rrezikonin të shuheshin.
Apeli
«Rregullat duhet të jenë të njëjta për të gjithë» rikujton sipërmarrësi Emiliano Biraku «ashtu siç duhet të jetë e njëjtë edhe rreptësia ndaj kujtdo që nuk i respekton. Por i njëjtë duhet të jetë edhe kriteri me të cilin vlerësohen puna, angazhimi dhe cilësia. Këto të dhëna kërkojnë drejtësi në gjykim. 3 për qind nuk është pushtimi i një qyteti.
Një mesatare prej 4,57 dhe mbi 160 mijë recensione nuk janë portreti i cilësisë së ulët. Venecia nuk është blerë: është zgjedhur. Dhe kush e ka zgjedhur kërkon të gjykohet për atë që bën, jo për vendin ku ka lindur».
Lorenzo Mayer
Kliko këtu për të lexuar dokumentin e plotë












Komente
Komento