Njëra nga pankartat që më ka pëlqyer më shumë në protestën e qershorit 2026 është ajo që përmbante fjalët, që kam përdorur si titull. Pak fjali e shpjegojnë më mirë dramën e pushtetit dhe të politikës shqiptare sesa kjo shprehje.

Jul Cezari sundoi Romën, tronditi botën e kohës së tij, bënte të dridhej Senati dhe e bindi veten se historia do ta kujtonte si të pavdekshëm. Historia vërtet e kujtoi, por sot emri i tij gjendet jo vetëm në librat e historisë, por edhe në menutë e restoranteve dhe për shumicën e njerëzve është emri i një sallate.

Kjo nuk është tallje me Cezarin. Është tallja që koha u bën të gjithë atyre që ngatërrojnë pushtetin me pavdekësinë.

Në Shqipëri, ky është ndoshta mësimi që politika shqiptare refuzon ta mësojë. Politikanët tanë nuk sillen si administratorë të përkohshëm të pushtetit, por si pronarë të historisë. Çdo kryeministër sillet sikur do të qeverisë përgjithmonë. Çdo lider opozite sillet sikur është i pazëvendësueshëm. Çdo parti e konsideron veten qendrën e universit politik shqiptar. Flasin e sillen sikur pa ta vendi nuk ekziston. Sillen sikur e ardhmja e Shqipërisë varet nga prania e tyre. Disa kanë dekada në politikë dhe ende nuk e kanë kuptuar se askush nuk është më i rëndësishëm se koha. Mjafton të shohësh se si kapen pas karrigeve, vulave, siglave, titujve.

Ndërkohë, jashtë zyrave të pushtetit dhe partive, jeta vazhdon. Brezat ndërrohen. Shqiptarët largohen. Të rinjtë humbasin besimin. Dhe politika vazhdon të sillet rreth të njëjtëve emra, sikur vendi të ishte dënuar të mbetej peng i biografive të tyre.

Sikur problemi i Shqipërisë të jetë mungesa e tyre...

Por koha nuk njeh privilegje.

Shqipëria ka parë figura që dikur mbushnin sheshet dhe sot mezi përmenden. Ka parë liderë që kontrollonin gjithçka dhe sot nuk kontrollojnë as partinë e tyre. Ka parë politikanë që flisnin në emër të popullit dhe që më vonë mbetën vetëm me jehonën e fjalimeve të tyre.

Kjo është arsyeja pse politika duhet ushtruar me ndershmëri, modesti e përulësi. Jo sepse e kërkon morali, por sepse e imponon realiteti. Askush nuk është më i madh se koha. Askush nuk është më i fortë se harresa.

Historia, është e pamëshirshme. Ajo nuk pyet për duartrokitjet, për militantët dhe as për propagandën. Historia gjithmonë i zbret të gjithë nga froni.

Madje edhe Cezarin.

Mësimi për politikanët tanë është i thjeshtë.

Dje ishin "shpëtimtarë të kombit". Sot mund të jenë kapituj librash. Nesër mund të jenë vetëm një shënim në fund të faqes.

Prandaj, sa herë që shoh një politikan shqiptar që sillet si i pazëvendësueshëm, më kujtohet Cezari.

Jo perandori.

Sallata!