Skenari i luftës në Iran për momentin po vazhdon siç ka nisur: fronti i jashtëm është më i favorshëm për Trumpin sesa ai i brendshëm. Si në terrenin thjesht ushtarak, ashtu edhe në atë gjeoekonomik, zhvillimet e fundit janë mjaft të favorshme.

Bllokada kundër Hormuzit, pra embargoja amerikane ndaj anijeve iraniane, edhe pse e pjesshme, mund ta shtyjë regjimin e Teheranit drejt lëshimeve më të mëdha në tryezën e negociatave në Pakistan. Rekordet historike të bursave amerikane, ecuria e mirë e tregut të Tokios dhe rritja e PBB-së së Kinës me 5% janë të gjitha të dhëna që kundërshtojnë narrativat më apokaliptike. Një përmirësim duket se po vjen edhe nga Libani me njoftimin e një armëpushimi dhjetëditor.

Ndryshe është fronti i brendshëm, ku Trump përballet me një opinion publik të pafavorshëm. Akuzat e demokratëve kundër Sekretarit të Mbrojtjes Pete Hegseth do të mbeten një gjest simbolik pa efekt real, pasi mungojnë numrat parlamentarë për ta realizuar.

Nga ana tjetër, akuzat ndaj Hegsethit në thelb do të duhej t’i drejtoheshin vetë presidentit, sepse nëse kjo luftë është e paligjshme dhe nëse gjatë saj janë kryer shkelje, përgjegjësia përfundimtare bie mbi Trumpin. Kjo lidhet me rëndësinë e zgjedhjeve të ndërmjetme më 3 nëntor: nëse demokratët fitojnë shumicën në Dhomën e Përfaqësuesve dhe në Senat, brenda radhëve të tyre do të ringjallet “partia e ndëshkimit” kundër presidentit.

Në dinamikat elektorale deri në nëntor, Trump po rezulton të jetë armiku më i madh i vetvetes. Përveç kësaj lufte, e papëlqyer që në fillim sepse nuk është shpjeguar kurrë siç duhet, një tjetër problem është hapja e një “çështjeje katolike” brenda bazës së së djathtës.

Prej vitesh katolikët amerikanë ishin zhvendosur djathtas, shpesh në kundërshtim të hapur me Vatikanin gjatë papatit të Papa Françeskut. Katolicizmi amerikan ishte bërë një nga bazat vendimtare elektorale që sollën rikthimin e Trumpit në Shtëpinë e Bardhë në zgjedhjet e nëntorit 2024.

Arsyet janë të shumta. Elektorati katolik ka reaguar ndaj teprimeve të kulturës “ëoke” në të majtën demokrate; ka parë të kërcënohen vlerat tradicionale dhe roli i familjes nga fushatat më radikale të axhendës LGBQ+; nuk ka pranuar tolerancën ndaj krimit dhe emigracionit të paligjshëm gjatë presidencës Biden; as “tercermondizmin” anti-amerikan të pontifikatit të Bergoglios.

Zhvendosja djathtas e katolikëve është përputhur edhe me atë të komuniteteve etnike: italo-amerikanë, irlandezo-amerikanë, polakë, latinë. Nuk ka kaluar pa u vënë re as mbështetja e Trumpit për të krishterët e persekutuar në Nigeri nga terrorizmi xhihadist.

Ky kapital politik është vënë në rrezik brenda pak ditësh nga përplasjet me Papën e parë me origjinë amerikane, një papë shumë popullor në SHBA dhe krenarinë e bashkëqytetarëve të tij.

Për konfliktin mes Trumpit dhe Papës Leoni XIV, këtu paraqitet një analizë nga Ross Douthat, opinionist i New York Times, një intelektual konservator i njohur, kritik ndaj Trump, por vetë katolik.

Douthat ndodhet në një pozicion të veçantë për të ofruar një këndvështrim që vjen nga vetë minoriteti katolik amerikan ku Trump ka marrë shumë vota dhe nga i cili ka rekrutuar figura si JD Vance dhe Marco Rubio.

“Le të analizojmë”, shkruan Douthat, “konfliktin e fundit mes Kishës dhe perandorisë, përplasjen midis presidentit Donald Trump dhe Papa Leonit XIV, përmes tre rretheve koncentrike, që na çojnë nga realitetet e përgjithshme të politikës katolike deri te detajet më të ndjeshme të rastit.

Në nivel të përgjithshëm, nuk ka asgjë të çuditshme në një konflikt mes autoritetit laik dhe Papës. Doktrina katolike nuk thotë se papët janë të pagabueshëm kur flasin për politikë, dhe historia tregon se ata mund të gabojnë rëndë. Prandaj, nuk është blasfemi që politikanët të mos pajtohen me ta.

Në këtë zonë të debatit, konservatorët shpesh kanë ankesa të arsyeshme. Doktrina sociale katolike sfidon si të majtën ashtu edhe të djathtën, por shpesh udhëheqësit e Kishës kritikojnë më fort njërën palë. Kur ishte Papa Gjon Palin II, shumë të majtë mendonin se Vatikani ishte më afër së djathtës; kurse me Papa Françeskun, ndodhi e kundërta.

Françesku, megjithëse kundër abortit dhe disa parimeve progresiste, u dha prioritet çështjeve ekonomike dhe mjedisore dhe kishte një qëndrim kritik ndaj konservatorëve amerikanë.

Leone XIV ka sjellë më shumë stabilitet në Kishë, duke treguar një ton më atëror ndaj konservatorëve, por duke ruajtur qëndrime të ngjashme me Françeskun për migracionin dhe klimën.

Megjithatë, prirja e Vatikanit në disa debate politike mund të krijojë mungesë qartësie, sidomos kur flitet për emigracionin. Duhet të jetë e mundur të mbrohen emigrantët nga abuzimet, por edhe të kuptohen shqetësimet e arsyeshme të katolikëve amerikanë dhe europianë.

Vatikani shpesh duket më afër Bidenit apo Macronit sesa Trumpit apo Marine Le Penit, dhe nuk kupton plotësisht pse një pjesë e madhe e besimtarëve anon nga e djathta.

Mungesa e qartësisë shfaqet edhe në temat e luftës dhe paqes, ku deklaratat papnore ndonjëherë duken të paqarta ose të prirura drejt pacifizmit.

Por kritikat e konservatorëve katolikë fillojnë të dobësohen kur kalojmë te lufta në Iran, ku problemi kryesor nuk është Vatikani, por argumentimi i Shtëpisë së Bardhë.

Trump nuk ka dhënë një justifikim koherent për luftën: nuk është e qartë nëse synon ndryshim regjimi, parandalim kërcënimi apo ndërhyrje të kufizuar. Në këtë kuptim, Papa ka arsye ta konsiderojë konfliktin të padrejtë.

Më tej kritikohet edhe retorika e Trumpit, përfshirë postimet dhe imazhet provokuese që prekin simbolikën fetare, duke ngritur pyetje mbi koherencën morale.

Në fund, për një besimtar, e gjithë kjo trajektore politike shihet si pjesë e një narrative më të gjerë shpirtërore, ku përfshihen edhe rreziqet e ndjekjes së verbër të një figure politike.”/Corriere