Skenari që deri pak kohë më parë dukej i pamundur po merr formë në Francë: zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 mund të përfundojnë me një balotazh mes dy kandidatëve nga skajet e spektrit politik, të cilët shfaqin skepticizëm të theksuar ndaj Bashkimit Evropian dhe NATO-s.

Jordan Bardella, figura kryesore e së djathtës ekstreme dhe lider i partisë Tubimi Kombëtar (National Rally), prej kohësh konsiderohet favorit për të fituar garën presidenciale. Megjithatë, partitë tradicionale të qendrës kanë shpresuar se do të gjenin një kandidat të përbashkët që mund ta mposhtte në raundin e dytë.

Kjo strategji po vihet në pikëpyetje për shkak të rritjes së mbështetjes për Jean-Luc Mélenchon, liderin e partisë së majtë radikale France Unbowed (La France Insoumise). Sondazhet e fundit tregojnë se ai ka shanse reale të sigurojë vendin e dytë dhe të kalojë në balotazh përballë Bardellës, duke lënë jashtë një kandidat centrist që mund të bashkonte votuesit kundër së djathtës ekstreme.

Mélenchon mbështetet kryesisht nga shtresat punëtore dhe komunitetet me prejardhje emigrante. Kritikët e tij e kanë akuzuar për retorikë antisemitike dhe për ashpërsimin e klimës politike në vend. Megjithatë, edhe pse arritja në raundin e dytë do të ishte një sukses i madh politik për të, shumica e sondazheve parashikojnë se ai do të humbiste bindshëm përballë Bardellës.

Ky zhvillim ka shtuar shqetësimin në kampin centrist. Ish-kryeministri konservator Édouard Philippe, një nga figurat kryesore të qendrës së djathtë, e ka cilësuar një përballje Bardella-Mélenchon si një “makth”. Edhe ministri i Drejtësisë, Gérald Darmanin, ka paralajmëruar se Mélenchon po shndërrohet në kundërshtarin kryesor të së djathtës ekstreme.

Sondazhet që tronditën skenën politike

Javën e kaluar, dy sondazhe krijuan shqetësim në elitën politike franceze. Njëri prej tyre, realizuar nga Odoxa, e vendosi Mélenchon pothuajse në barazim me Édouard Philippe për vendin e dytë pas Bardellës. Një tjetër sondazh, nga Toluna-Harris Interactive, tregoi se Mélenchon do të kualifikohej në balotazh nëse kandidatët centristë do të vazhdonin të konkurronin të ndarë.

Megjithatë, deri tani nuk ka shenja se qendra politike po bashkohet rreth një kandidati të vetëm. Philippe dhe ish-kryeministri Gabriel Attal vazhdojnë rivalitetin e tyre dhe asnjëri nuk duket i gatshëm të tërhiqet. Sipas analistit politik Bruno Cautrès, kjo përçarje mund të rezultojë fatale për kampin centrist.

Rikthimi i Mélenchonit

Për Mélenchonin, sondazhet përfaqësojnë një rikthim të fortë politik pas një periudhe kur shumë analistë e konsideronin të mbaruar politikisht pas fushatës së debatueshme në zgjedhjet lokale të marsit. Edhe pse vazhdon të jetë një nga politikanët më pak të pëlqyer në Francë, ai ka fituar respekt për energjinë dhe organizimin e fushatës së tij që prej shpalljes së kandidaturës në maj.

Më 7 qershor, mbështetësit e tij planifikojnë një demonstrim force në Saint-Denis, periferi e Parisit ku partia e tij fitoi zgjedhjet lokale. Edhe kundërshtarët e pranojnë se Mélenchon ka kuptuar më mirë se kushdo tjetër mënyrën se si zhvillohet një fushatë moderne presidenciale.

Një duel që i shërben të dyja kampeve

Përballja e mundshme mes Mélenchonit dhe Bardellës – ose ndoshta mes Mélenchonit dhe Marine Le Pen, nëse kjo e fundit lejohet të kandidojë – po ushqehet nga të dyja palët. Mélenchon prej vitesh argumenton se beteja e ardhshme politike do të jetë mes së majtës radikale dhe së djathtës ekstreme, ndërsa partitë tradicionale të qendrës po humbasin ndikimin. Nga ana tjetër, figura të Tubimit Kombëtar besojnë se kandidati i tyre do të përballet me një kandidat të majtë në raundin e dytë.

Në Francë, presidenti zgjidhet përmes një sistemi me dy raunde, ku dy kandidatët më të votuar në raundin e parë kalojnë në balotazh.

Alarm në të majtën e moderuar

Rritja e Mélenchonit ka shkaktuar shqetësim edhe në të majtën tradicionale, e cila e konsideron atë të paaftë për të mposhtur të djathtën ekstreme në raundin përfundimtar. Sondazhet tregojnë se Bardella do të fitonte me mbi 68 për qind të votave në një përballje direkte me liderin e së majtës radikale.

Ndërkohë, Partia Socialiste vazhdon të përballet me përçarje të brendshme. Muajin e kaluar, rreth një e treta e drejtuesve të saj u larguan për shkak të konflikteve mes kryetarit Olivier Faure dhe aleatit të tij Boris Vallaud. Edhe eurodeputeti Raphaël Glucksmann, një nga figurat më të spikatura të së majtës së moderuar, po has vështirësi në krijimin e një alternative bindëse.

Presion edhe për Philippe

Shqetësimet nuk kufizohen vetëm te e majta. Edhe Édouard Philippe po përballet me konkurrencë të fortë nga lideri konservator Bruno Retailleau dhe nga Gabriel Attal, i cili muajin e kaluar shpalli zyrtarisht kandidaturën e tij për presidencën.

Në zgjedhjet presidenciale të vitit 2022, Mélenchon mori afro 22 përqind të votave në raundin e parë. Sipas sondazhit më të fundit të Odoxa-s, Bardella kryeson me 32 përqind, ndërsa Philippe renditet i dyti me 17 për qind dhe Mélenchon shumë pranë tij me 16 përqind.