Koncepti i "Pranisë Besnike", i prezantuar nga Kryetari i Partisë Socialiste, z. Edi Rama,  ngre një ide me të cilën është e vështirë të mos biesh dakord: partitë që qeverisin gjatë rrezikojnë të humbasin kontaktin me realitetin dhe, për këtë arsye, duhet të rikthehen "gju më gju me popullin". Historia politike njeh shumë shembuj kur pushteti ka krijuar izolim, vetëkënaqësi dhe një filtër informacioni që gradualisht e shkëput drejtuesin nga jeta reale e qytetarëve. Në këtë kuptim, rikthimi te dëgjimi është një ide e shëndetshme dhe një mekanizëm i rëndësishëm vetëkorrigjimi.

Megjithatë, pikërisht këtu lind pyetja e cila, përcakton suksesin ose dështimin e kësaj qasjeje.

A është sot problemi kryesor  mungesa e informacionit? Vështirë të thuhet se po.

Plagët më të mëdha të shoqërisë shqiptare nuk janë të panjohura. Pagat e ulëta, sistemi shëndetësor, arsimi, emigracioni, korrupsioni, klientelizmi, burokracia dhe mungesa e meritokracisë nuk janë zbuluar sot. Për to flitet prej vitesh. Janë objekt debatesh publike, sondazhesh, analizash dhe raportesh ndërkombëtare

Opinionistët tanë jo vetëm i kanë evidentuar, por shpesh kanë ofruar edhe zgjidhje të thjeshtuara, sikur problemet komplekse të mund të zgjidheshin me një llambë magjike të Aladinit.

Po kështu, mekanizmat që prodhojnë shumë prej këtyre padrejtësive janë, në masë të madhe, të njohur. Nuk është sekret se perceptimi për nepotizmin, burokracinë apo mungesën e meritokracisë ekziston. Askush nuk ka nevojë të dëgjojë qindra ankesa për të kuptuar se një i ri me rezultate të shkëlqyera që mbetet pa punë, ndërsa një tjetër me rezultate më të dobëta punësohet përmes lidhjeve, nuk është thjesht një rast individual, por një problem sistemik.

Prandaj sfida nuk është vetëm të dëgjosh më shumë pasojat e këtyre plagëve. Zgjidhja është të reformosh mekanizmat që i prodhojnë ato. Kjo nuk e ul aspak vlerën e dëgjimit. Përkundrazi.

Dëgjimi ka një funksion të pazëvendësueshëm. Ai e lidh politikën me realitetin, shkatërron filtrimin e informacionit, ndërgjegjëson drejtuesit , ndihmon në përcaktimin e prioriteteve, por nuk zbulon domosdoshmërisht plagë të panjohura të shoqërisë. Përkundrazi, ai nxjerr në pah mijëra hallet konkrete që këto plagë prodhojnë çdo ditë.

Një gjë është të dish teorikisht se pagat janë të ulëta. Krejt tjetër është të dëgjosh çdo ditë prindër që nuk përballojnë shkollimin e fëmijëve, mjekë që largohen nga vendi, infermierë që punojnë dy vende pune, të rinj që humbin besimin te meritokracia. Kjo e bën problemin më real, më njerëzor dhe më urgjent.

Pikërisht këtu shfaqet edhe kufiri i kësaj filozofie. Problemet nuk zgjidhen sepse dëgjohen. Ato zgjidhen vetëm kur ekzistojnë burimet ekonomike, vullneti politik dhe reformat që prekin shkaqet e tyre.

Një qytetar që kërkon punësimin e djalit të tij nuk kërkon vetëm të dëgjohet. Ai pret drejtësi. Një pacient nuk kërkon vetëm të dëgjohet. Ai pret shërbim. Një mësues nuk kërkon vetëm mirëkuptim. Ai pret kushte më të mira pune.

Nëse këto nuk ndryshojnë, dëgjimi mbetet vetëm hapi i parë. Madje, këtu ekziston edhe një paradoks. Sa më shumë të dëgjosh, aq më shumë rriten pritshmëritë. Qytetari mendon me të drejtë: "Nëse më dëgjuan, tani diçka do të ndryshojë." Nëse ndryshimi nuk vjen, pritshmëria kthehet në zhgënjim. Dhe politikisht, zhgënjimi është shumë më i rrezikshëm se pakënaqësia. Pakënaqësia lind nga problemi. Zhgënjimi lind nga shpresa e papërmbushur. Kjo është arsyeja pse "Prania Besnike" nuk duhet të jetë vetëm një projekt dëgjimi. Ajo duhet të jetë një projekt reformash. Megjithatë, edhe nëse nuk arrin të zgjidhë menjëherë plagët e mëdha të vendit, kjo qasje  prodhon me siguri një rezultat të rëndësishëm.

Ajo godet arrogancën e burokracisë shtetërore.

Kur administrata e kupton se qytetari nuk mbetet më i bllokuar në korridoret e saj, por mund të arrijë drejtpërdrejt te vendimmarrësi politik, sjellja ndryshon. Rritet përgjegjësia, zvogëlohet pandëshkueshmëria dhe burokracia bëhet më e kujdesshme. Ndoshta ky është efekti më i shpejtë dhe më i prekshëm që mund të prodhojë “Prania Besnike”.

“Prania Besnike" është një hap i rëndësishëm drejt rikthimit të politikës te qytetari. Ajo mund të thyejë filtrimin e informacionit, të zbusë arrogancën e burokracisë dhe ta bëjë politikën më të ndjeshme ndaj halleve të përditshme. Kjo nuk është pak. Por suksesi i saj nuk do të matet nga numri i qytetarëve të dëgjuar, as nga numri i takimeve të zhvilluara. Do të matet nga aftësia për ta kthyer atë dëgjim në reforma që prekin shkaqet e problemeve dhe jo vetëm pasojat e tyre. Sepse qytetarët nuk kërkojnë vetëm të dëgjohen; ata kërkojnë të shohin se dëgjimi prodhon ndryshim. Vetëm atëherë 'Prania Besnike' pushon së qeni një metodë komunikimi dhe bëhet një filozofi qeverisjeje.

Në politikë, dëgjimi është kusht i domosdoshëm për ndryshimin, por nuk është kusht i mjaftueshëm. Qytetarët nuk e gjykojnë një qeveri nga sa mirë i dëgjon, por nga sa shumë ndryshon realitetin pas asaj që ka dëgjuar.".

Prania është e lehtë. Besnikëria është prova. Prania zgjat një vizitë; besnikëria zgjat një mandat.

Fushatat zgjedhore nuk kanë vuajtur kurrë nga mungesa e dëgjimit. Përkundrazi, ato kanë qenë universiteti më i madh i halleve të qytetarëve. Problemi ka filluar gjithmonë pas “diplomimit”: kur pushteti ka harruar mësimet që vetë kishte marrë.

Në fund të fundit, vlera e dëgjimit nuk matet në çastin kur qytetari flet, por në rrugëtimin që nis pas fjalës së tij. Ankesa duhet të shndërrohet në informacion; informacioni në analizë; analiza në identifikimin e shkaqeve; shkaqet në prioritete; prioritetet në vendimmarrje; vendimmarrja në reforma; reformat në zbatim; dhe zbatimi të rikthehet te qytetari në formën e një realiteti të përmirësuar. Nëse ky zinxhir ndërpritet në cilëndo hallkë, dëgjimi mbetet thjesht një gjest politik. Vetëm kur ai përfundon me ndryshimin e mekanizmave që prodhojnë problemet, dëgjimi shndërrohet në qeverisje. Prandaj, "Prania Besnike" është shumë më tepër sesa të jesh pranë qytetarit. Ajo është angazhimi për ta ndjekur rrugëtimin deri në fund, nga dëgjimi te reforma. Pikërisht për këtë arsye është një nga qasjet më të vështira për t'u zbatuar: sepse prova e saj nuk është prania, por ndryshimi.

Dëgjimi i tregon politikës se ku dhemb. Analiza zbulon pse dhemb. Reforma bën që të mos dhembë më. Vetëm atëherë "Prania Besnike" e ka përmbushur premtimin e besnikërisë ndaj qytetarit.

Besnikëria nuk provohet duke dëgjuar hallet e qytetarëve. Ajo provohet duke çmontuar mekanizmat që i prodhojnë ato. Vetëm atëherë "Prania Besnike" e meriton plotësisht emrin që mban.