Duhej të ishte prova se Shtetet e Bashkuara ishin gati të rihapnin me forcë Ngushticën e Hormuzit. Por vetëm një ditë më vonë, Donald Trump ka pezulluar projektin 'Freedom', planin e shoqërimit detar të shpallur të dielën për të eskortuar anijet tregtare jashtë Gjirit Persik nën mbrojtjen ushtarake amerikane.

Zyrtarisht, për t’i lënë hapësirë negociatave me Teheranin. Jozyrtarisht, sepse rreziku i një përshkallëzimi të ri në Gjirin Persik u duk menjëherë konkret. Dhe mbi të gjitha, sepse pavarësisht pranisë së madhe ushtarake amerikane, janë konfirmuar vetëm dy anije amerikane të shoqëruara përmes Hormuzit. Një bilanc krejtësisht zhgënjyes.

Vetë presidenti amerikan njoftoi pauzën me një mesazh të publikuar në Truth Social gjatë natës. Trump foli për “progres të madh” drejt “një marrëveshjeje globale dhe përfundimtare” me Iranin dhe shpjegoi se projekti do të pezullohet “për një periudhë të shkurtër kohe” për të verifikuar nëse marrëveshja “mund të finalizohet dhe nënshkruhet”.

Misioni kishte nisur të dielën në mbrëmje, kur Komanda Qendrore Amerikane (Centcom) njoftoi dislokimin e një force të madhe ushtarake: shkatërrues raketorë, mbi njëqind mjete ajrore dhe detare, platforma pa pilot dhe rreth 15 mijë ushtarë për të garantuar kalimin e anijeve tregtare përmes ngushticës, e cila praktikisht ishte paralizuar që nga fillimi i krizës me Teheranin.

Sipas Uashingtonit, rreth 20% e naftës botërore kalon përmes Hormuzit. Në javët e fundit, shumë kompani kishin ndaluar ose ngadalësuar trafikun detar pas kërcënimeve iraniane për përdorimin e minave, dronëve, raketave dhe motovedetave të shpejta kundër anijeve në tranzit.

Në orët e para të operacionit, Amerika bëri të ditur se dy anije tregtare amerikane kishin arritur të kalonin ngushticën nën eskortë ushtarake. Njëra prej tyre ishte anija transportuese “Alliance Fairfax”, e cila doli nga Gjiri të hënën me shoqërimin e Marinës Amerikane. Një kalim i dytë, ai i anijes petrokimike “CS Anthem”, u konfirmua më pas.

Megjithatë, trafiku mbeti jashtëzakonisht i kufizuar. Sipas të dhënave të publikuara të martën nga analistët e sektorit detar, numri i anijeve që kanë kaluar realisht përmes Hormuzit mbetet shumë i ulët krahasuar me nivelet normale. Disa burime amerikane flasin për më shumë anije që kanë hyrë në korridorin e mbrojtur, por Pentagoni nuk ka dhënë shifra përfundimtare.

Në të njëjtat orë, Marco Rubio mbrojti operacionin duke deklaruar se Shtetet e Bashkuara “nuk mund të lejojnë Iranin të kontrollojë trafikun në ngushticë”. Sekretari i Shtetit e quajti misionin “mbrojtës” dhe tha se Uashingtoni tashmë kishte arritur objektivat kryesore ushtarake të fushatës së nisur së bashku me Izraelin më 28 shkurt.

“Operacioni Epic Fury ka përfunduar”, deklaroi Rubio gjatë një konference në Shtëpinë e Bardhë. “Nuk po kërkojmë një përshkallëzim të mëtejshëm.”

Pak më vonë, edhe sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth deklaroi se SHBA kishte arritur të hapte “një rrugë të sigurt” për anijet tregtare dhe se qindra anije prisnin të kalonin ngushticën.

Megjithatë, tensioni në rajon mbeti i lartë. Emiratet e Bashkuara Arabe denoncuan për të dytën ditë radhazi sulme me raketa dhe dronë të ardhur nga Irani, ndërsa Teherani mohoi çdo përfshirje. Londra, përmes Uk Maritime Trade Operations, raportoi gjithashtu se një anije mallrash mund të ishte goditur nga një predhë në ngushticë.

Trump deklaroi se pezullimi i projektit 'Liria' kishte ndodhur edhe “me kërkesë të Pakistanit dhe vendeve të tjera” të angazhuara në ndërmjetësimin diplomatik. Në javët e fundit, Islamabadi është përpjekur të mbajë të hapur një kanal dialogu midis Uashingtonit dhe Teheranit. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, mbërriti të mërkurën në mëngjes në Pekin për bisedime me autoritetet kineze lidhur me krizën rajonale dhe negociatat në vazhdim.

Deri tani nga Teherani nuk ka ardhur asnjë reagim zyrtar ndaj njoftimit të Trump. Tregjet reaguan menjëherë ndaj deklaratave të presidentit amerikan. Pas mesazhit të publikuar në Truth, çmimi i naftës amerikane ra nën pragun e 100 dollarëve për fuçi, i konsideruar si një nga nivelet simbolike të krizës energjetike të shpërthyer me bllokimin e Hormuzit./CorrieredellaSera