“Kjo është propagandë e pastër, fushatë elektorale mbi kurrizin e fëmijëve. Kur flet për të huajt, ndoshta Giorgia Meloni duhet t’i lexojë më mirë shifrat. Ata nxënës që kategorizohen si të huaj vetëm sepse ende nuk kanë shtetësinë, në të vërtetë kanë lindur në Itali, kanë studiuar këtu që nga shkolla fillore dhe flasin italisht njësoj si bashkëmoshatarët e tyre. Por kanë një pasaportë tjetër. Atëherë, për çfarë kufiri po flasim?”.

Fioralba Duma është 36 vjeçe, e diplomuar në psikologji, ka lindur në Shqipëri dhe ka mbërritur në Itali në vitin 2001. Ajo është një nga përfaqësueset e “Italiani senza cittadinanza” (“Italianët pa shtetësi”), një rrjet që lufton për reformimin e ligjeve aktuale, të cilat çdo vit e bëjnë më të vështirë marrjen e shtetësisë.

-Meloni thotë “të huaj”, por në të vërtetë bëhet fjalë, pra, për fëmijë italianë?

Fioralba Duma: Sigurisht. Italia prej dekadash është një vend multietnik, mjafton të lexosh të dhënat. Në vitin 2024, nxënësit e huaj në shkollat tona përbënin 12,6% të të gjithë nxënësve, pra 923 mijë, nga shkolla fillore deri në shkollën e mesme. Nga këta “të huaj”, 65% kanë lindur në Itali, por nuk kanë shtetësi. Pra, janë italianë, por pa pasaportë të prodhuar në Itali. Si mundet kryeministrja t’i cilësojë ata të ndryshëm nga bashkëmoshatarët e tyre? Dhe mendoni se as unë, as dy djemtë e mi binjakë 4-vjeçarë, të lindur këtu, nuk jemi shtetas të këtij vendi.

-Si ka mundësi që Fioralba, pas 25 vitesh, ende nuk e ka marrë shtetësinë, pavarësisht studimeve dhe diplomës?

Fioralba Duma: Sepse prindërit e mi nuk e kanë marrë kurrë dhe unë vetë, deri tani, nuk e kisha arritur asnjëherë të ardhurën e nevojshme për të aplikuar për të. Kush nuk i njeh rregullat ndëshkuese që përcaktojnë procedurën për t’u bërë italian, nuk mund ta kuptojë se sa e dhimbshme dhe zhgënjyese është.

-Pra, edhe dy fëmijët tuaj konsiderohen të huaj?

Fioralba Duma: Po. E megjithatë ata tashmë janë brezi i tretë i fëmijëve të emigrantëve. Absurde, apo jo?

-Meloni propozon një kufi që të mos ketë më shumë se 30% të huaj në çdo klasë.

Fioralba Duma: Kjo do të thotë të stigmatizosh praninë multietnike në shkolla, t’i japësh një vlerë negative pranisë së fëmijëve që nuk kanë pasaportë italiane. Dhe kjo është thellësisht raciste, por edhe e shkëputur nga realiteti, sepse shumica janë krejtësisht dygjuhësh. Ata flasin si gjuhën e origjinës së familjeve të tyre, ashtu edhe italishten, të cilën e kanë mësuar që nga lindja.

-Megjithatë, Fioralba, nuk mund ta mohojmë se ka zona ku prania e nxënësve joitalianë është mbizotëruese. Dhe problemet e integrimit ekzistojnë.

Fioralba Duma: Është e vërtetë, por a nuk është pikërisht përfshirja detyrë e shkollës? Dhe nëse ka klasa ku prania multietnike është më e lartë se ajo italiane, kjo ndodh sepse bëhet fjalë për shkolla që ndodhen në zona me dendësi të lartë emigrantësh. Por zgjidhja sigurisht nuk është t’i shkëpusësh fëmijët nga lagjja e tyre, për të respektuar kufirin arbitrar të kërkuar nga kryeministrja. Pa llogaritur faktin se shpesh janë familjet italiane ato që nuk duan t’i regjistrojnë fëmijët e tyre në ato shkolla. Rezultati, për fat të keq, është një segregim de facto.

-Dhe kur ka prindër që nuk flasin italisht? A është e drejtë t’i “detyrosh” të ndjekin kurse gjuhe në mënyrë që të mund të ndjekin shkollimin e fëmijëve të tyre?

Fioralba Duma: Një proces përfshirjeje nuk mund të kalojë kurrë përmes detyrimit dhe shkolla nuk duhet t’ua kalojë familjeve përgjegjësinë e saj arsimore. Por mund t’ju siguroj, duke nisur nga vetja ime, që italishten e mësova në Shqipëri duke parë Pippo Baudo në RaiUno, se emigrantët duan vetëm një gjë: të integrohen dhe të bëhen shtetas italianë./La Repubblica