Et'hem Fezollari tregon natën e 3 korrikut të vitit 1975 kur bashkë me familjen u arratisën nga Pogradeci për të fituar lirinë: “Ne kishim vendosur, ose vdesim të gjithë, ose jetojmë të lirë të gjithë! Fati ishte me ne, kaluam shëndosh e mirë matanë” 16 anëtarë të familjes Fezollari, 8 pre tyre fëmijë lundruan gjithë natën në liqen, me varkë artizanale dhe arritën të dalin gjallë matanë kufirit, në Ohër të Maqedonisë, që asokohe ishte pjesë e Jugosllavisë. Por fatin e familjes Fezollari nuk e kanë patur të gjithë të arratisurit. Shumë prej shqiptarëve që tentuan të shkelin kufirin në diktaturë u vranë nga ushtarët, të tjerë u përballën me gjyqe për “tradhti ndaj atdheut”.
Pikërisht për të vrasjet e ndodhura në kufi, gjatë viteve 1944-1990, Autoriteti i Dosjeve organizoi një simpozium në Pogradec me temë “Kufijtë e Diktaturës, kuadri ligjor dhe institucional”.
“Në gjithë vendin ishin afro 15 mijë persona të arratisur. Zona e Korçës ndër më të prekurat por dhe Shkodra e zonat e tjera kufitare. Përndjekja ka qene shumë e egër deri në vitin ’90. Qëllimi i këtij simpoziumi është ta sjellim më afër komunitetit. Një përpjekje për të mbajtur gjallë kujtesën kolektive për atë pjesë të dhimbshme të historisë shqiptare gjatë diktaturë”, tha drejtuesja e Autoritetit të Dosjeve, Gentiana Sula.
Rreth 15 mijë persona numërohen te arratisur ne raportet e Sigurimit te Shtetit, nga 1944 deri ne vitin 1990, pa llogaritur ata që ikën përmes ambasadave. Rreth 998 te tjerë vdiqën ose u vranë nga regjimi në ketë përpjekje per liri. Shume prej te vrarëve nuk kanë varre, tha Gentiana Sula, pasi Sigurimi i Shtetit, asokohe nuk ua ka dorëzuar eshtrat familjarëve për të shmangur hetimet mbi vrasjet në kufi.
![](https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/66cf39e36c889tabela.JPG)
Tabelë: Të arratisurit sipas qyteteve. Burimi: Autoriteti i Dosjeve
R.D/SI.E./Shqiptarja.com
Sondazhi i ditës:
Qeveria do të zhvillojë Industrinë Ushtarake, si e vlerësoni?
-
Të drejtë
79.5%
-
Të gabuar
13%
-
Nuk e di
7.5%
Vota total: 738
Votat totale janë unike
Lajme të tjera
-
Çelet fondi arkivor i degës së Sigurimit të Naftës, kryetarja e Autoritetit: Kalvari i vuajtjeve të tyre meriton përmendore
3 Korrik, 21:04
-
Autoriteti i Dosjeve firmos marrëveshje bashkëpunimi me Shoqatën "Çamëria", ekspozohen 105 Dosje
31 Maj, 19:04
-
Debati për ndërtimin e muzeut të krimeve të komunizmit, Rithemelimi krah ish-të Përndjekurve: Muzeu në ish-burgun e Spaçit, jo në Reps!
23 Maj, 09:03
-
Lidhjet me Sigurimin/ Sula: Kandidatët të vetëdeklarohen! Certifikata e pastërtisë, kriter për garën elektorale
21 Maj, 18:18
-
Si u arratis Et’hem Fezollari ‘para syve’ të Enver Hoxhës! ‘Shkelësit e kufirit’ në Juglindje, ekspozohen dosjet! Viti ‘90, vrasjet në kufi kundër ligjit të Ramiz Alisë
8 Maj, 17:40
-
Lekë Tasi sot 95 vjeç, AIDSSH propozon titull nderi për rezistencën dhe dinjitetin njerëzor
15 Prill, 21:02
-
Autoriteti i Dosjeve verifikoi 232 zyrtarë, 14 në dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit! Raporton mungesën e bashkëpunimit të partive
8 Prill, 15:52
-
E përgjuar deri në vdekje, Baçi, Orhani e Bulku rrëfejnë dosjen dramatike e ditarin e Drita Çomos: Bashkëpunëtorë të ish-Sigurimit dhe shokët 16-vjeçarë të klasës!
6 Prill, 12:00
-
DOSJA/ 'Triumfi i dritave' ne gjyqin e Ali Osekut. Si e perfshiu Sigurimi në rrjeten survejuese të Todi Lubonjës e Fadil Paçramit
3 Prill, 17:24
-
Hapet dosja e Drita Çomos, poetja që u përndoq nga ish-Sigurimi në moshën 16-vjeçare
20 Mars, 08:46
-
Hapet dosja/ Drita Çomo, poetja që u përndoq nga Ish-Sigurimi në moshën 16 vjeçare
19 Mars, 16:53
-
Themelohet në Tiranë Klubi i Librit ‘Mësojmë nga e kaluara’/ Autoriteti i Dosjeve nënshkruan bashkëpunimin me Qendrën Kombëtare të Librit dhe Leximit
20 Shkurt, 22:07
Nderkohe ne 35 vjet kane ikur 1.5 milion dhe me qindra mijera te mbytur ne dete apo kufinjve me Greqine. Bejeni llogarine vet.
Përgjigju