Donald Trump ka njoftuar një armëpushim treditor mes Rusisë dhe Ukrainës, pasi të dy vendet akuzuan njëri-tjetrin për shkeljen e armëpushimeve të veçanta të shpallura nga secila palë për të mbuluar festimet e fitores së Bashkimit Sovjetik ndaj Gjermanisë naziste.

“Ky armëpushim do të përfshijë pezullimin e të gjitha aktiviteteve luftarake, si dhe një shkëmbim të 1 mijë të burgosurve nga secili vend”, deklaroi presidenti amerikan.

Menjëherë pas kësaj, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky konfirmoi pjesëmarrjen e Ukrainës, ndërsa mediat shtetërore ruse raportuan gjithashtu se Rusia kishte pranuar propozimin. Më herët, të dyja palët kishin deklaruar se pala tjetër kishte vazhduar sulmet ndaj pozicioneve të tyre, ndërsa kryebashkiaku i Moskës tha se qyteti ishte shënjestruar nga dronë gjatë natës.

Në postimin e tij, Trump tha se kishte kërkuar personalisht armëpushimin treditor dhe se “e vlerëson shumë pranimin e tij nga presidenti Vladimir Putin dhe presidenti Volodymyr Zelensky”.

Putin kishte shpallur një armëpushim për datat 8-9 maj përpara festimeve të Ditës së Fitores të shtunën. Kievi kishte kërkuar më herët një armëpushim pa afat, duke nisur nga 6 maji. Rusia ka paralajmëruar Ukrainën të mos tentojë të sulmojë paradën e Ditës së Fitores në Sheshin e Kuq.

Ministria ruse e Mbrojtjes ka kërcënuar me një “sulm hakmarrës masiv me raketa” ndaj qendrës së Kievit nëse Moska sulmohet. Gjithashtu ka paralajmëruar diplomatët e huaj të largohen nga kryeqyteti ukrainas para 9 majit.

Për herë të parë pas gati dy dekadash, në paradë nuk ka mjete ushtarake, ndërsa kryeqyteti rus ndodhet në gatishmëri të lartë nga frika se Ukraina mund të përpiqet të pengojë aktivitetet. Banorët e Moskës dhe Shën Petersburgut janë paralajmëruar gjithashtu se qasja në internetin celular do të kufizohet për arsye sigurie. Festimet zakonisht sillnin shumë delegacione të huaja në Moskë, por këtë herë do të marrin pjesë vetëm liderët e Bjellorusisë, Malajzisë dhe Laosit, si dhe disa personalitete të tjera.

Të premten, të dyja palët akuzuan njëra-tjetrën për shkelje të armëpushimit në fushëbetejë. Ministria ruse e Mbrojtjes tha se Ukraina po godiste gjithashtu objektiva civile në zonat kufitare të rajoneve Kursk dhe Belgorod, pranë zonës së konfliktit. Forcat e armatosura ruse dhanë një “përgjigje pasqyrë” ndaj shkeljeve, shtoi ministria. Ndërkohë, kryebashkiaku i Moskës, Sergey Sobyanin, tha se rreth 20 dronë ishin rrëzuar pranë qytetit vetëm në dy orët e para të armëpushimit.

Sulme ukrainase u raportuan gjithashtu ndaj objekteve industriale në rajonet Perm dhe Jaroslavl, si dhe ndaj objektivave në rajonin Rostov dhe kryeqytetin çeçen Grozni. Trembëdhjetë aeroporte në jug të Rusisë pezulluan gjithashtu operacionet pas një sulmi me dronë. Ndërkohë, Zelensky shkroi në Telegram se kishte pasur më shumë se 140 sulme ndaj pozicioneve ukrainase në orët e para të armëpushimit, si dhe mbi 850 sulme me dronë. Lideri ukrainas tha se vendi i tij do të “veprojë në të njëjtën mënyrë”.

Përplasja verbale mbi armëpushimet erdhi pasi presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, tha se mendonte se ekzistonte “potencial” që BE të negocionte me Rusinë për përfundimin e luftës dhe se kishin mbështetjen e Zelenskyt për ta bërë këtë.

“Po flas me 27 liderët kombëtarë të BE-së për të parë mënyrën më të mirë si të organizohemi dhe të identifikojmë çfarë na duhet për të diskutuar efektivisht me Rusinë kur të vijë momenti i duhur”, tha ai në një intervistë për Financial Times të enjten.

“Nuk mund ta ndryshojmë gjeografinë. Jemi në Evropë, jemi fqinj të Rusisë dhe sigurisht duhet të flasim me ta për të ardhmen e arkitekturës së sigurisë në Evropë”, shtoi ai.

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u përgjigj se Rusia është e gatshme për dialog, por “nuk do të iniciojë vetë kontakte të tilla”. Shtetet e Bashkuara kanë ndërmjetësuar disa raunde bisedimesh mes Rusisë dhe Ukrainës, por deri tani pa ndonjë përparim konkret, ndërsa ekzistojnë shqetësime se Uashingtoni tani është i përqendruar te lufta në Lindjen e Mesme.

Gjatë një vizite në Itali të premten, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se SHBA mbetet e gatshme të ndërmjetësojë, por nuk dëshiron të humbasë kohë nëse nuk po arrihet progres. Zelensky deklaroi se pret që të dërguarit amerikanë të vizitojnë Kievin në javët e ardhshme.

Veçmas, ekipet ukrainase të emergjencës po luftojnë një zjarr të madh në zonën e përjashtimit të Çornobilit, i njohur në kohën e katastrofës bërthamore në ish-Bashkimin Sovjetik me emrin rus Çernobil. Erërat e forta, moti i thatë dhe minat tokësore në disa zona nga konflikti i vazhdueshëm po e vështirësojnë kontrollin e flakëve. Zjarrfikësit thonë se zjarri po përhapet me shpejtësi, duke mbuluar tashmë rreth 11 kilometra katrorë.

Zona e përjashtimit, në rajonin e Kievit, mbetet shumë e kontaminuar, por autoritetet thonë se niveli i rrezatimit në zonën e zjarrit mbetet brenda normave normale.