Dosje

  • Në anën tjetër të propagandës komuniste, gjatë ditëve të luftës së dytë Botërore në Shqipëri, zhvillohej edhe propaganda e Ballit Kombëtar. Të dyja forcat synonin të arrinin popullaritet e mbështetje në rradhët e shqiptarëve. Gazetat, thirrjet publike, dhe traktet ishin llogorja ku edhe zhvillohej përballja më e fortë mes tyre.

  • Intervista/Nesip Ibrahimi: Sekretet
    e drejtimit të Tiranës në vitet '70-'80

    INTEIsh kryetari i Komitetit Ekzekutiv të Tiranës flet për përplasjet me Mehmet Shehun.Këshilla për kryebashkiakun Veliaj. Kureshtja për të njohur Tiranën e pas kuintave të viteve të monizmit, një kuriozitet i shpjegueshëm për qytetin ku unë jetoj, më ka shtyrë gjithmonë që, si gazetar, të mundja të intervistoja njerin prej kryetarëve më jetëgjatë të Komitetit Ekzekutiv të Rrethit të Tiranës, pa llogaritur këtu kryetarët e Bashkisë para vitit ‘45 dhe pas viteve ’90… Nesip Ibrahimi ka mbi shpinë 83 vite, por vazhdon të jetë ende aktiv në jetën shoqërore e familjare.

  •

    Shkrimtarët, dosja e sigurimit 
      për intrigat e thashethemet

    EKSKLUZIVE- Dokumenti sekret derguar Komitetit Qendror ne gusht 1972/ - Pjesa II - Spiuni: Sandër Banushi, Llazar Siliqi dhe Ndrek Luca më thanë se Fadil Paçrami lufton katolikët shkodranë dhe mbron myslimanët. Gara mes Fatos Arapit dhe Ismail Kadaresë. Ja si funksiononin klanet mes shkrimtarëve dhe ç'flisnin pas krahëve të njëri-tjetrit. 

  •

    Raporti/ Sherret e artistëve
    spiunimet për Ismail Kadaranë

    Ekskluzive/ Dokumenti 16 faqësh me intrigat: Si ta heqim qafe Kadarenë. Nonda Bulka: Drama e Kadaresë "Gjenerali..." ka falimentuar. Zëri i Popullit e botoi novelën e Kongolit. Klanet/ Dhurata Xhoxe dhe kallulli në krah të Fatos Arapit.

  •

    'Heshta e Tilarit',misteret e një arme
    ilire, gjetur në Ukrainën Perëndimore

    Në vitin 1858, një bujk që punonte arën në fshatin Suziczno, pranë Kovelit, në Ukrainën Perëndimore, gjeti majën e një heshte të pazakontë. Maja metalike ishte 15.5 centimetra e gjatë kurse në pjesën më të gjerë arrinte 3 centimetra. Në të dyja faqet, maja prej hekuri e heshtës mbante simbole të ngjitura aty me tel argjendi. 

  •

    Josip Rela, si e vijoi në mërgim
    traditën shqiptare të dramaturgjisë

     Në shek. XVII, pikërisht aty rreth vitit 1721, nga rajoni i Krajës vendosur në brigjet e Liqenit të Shkodrës, nga fshatrat Ljarje, Brisk, Debreç dhe Shestan, u shpërngulën afro 32 familje shqiptare me rreth 227 frymë duke u vendosur në paralagjen e Zarës, të quajtur Borgo Erizzo, sipas dëshmisë së perfaqësuesit gjeneral për Dalmaci e Shqipëri, Nikola Erizzo. 

  •

    Majlinda Peza: Ja të vërtetat e 
    shpalljes së Pavarësisë në Elbasan

    Në kuadrin e procesit të rishkrimit të historisë Studiuesja Majlinda Peza botoi një artikull në gazetën Shqiptarja.com, ku bëri prezente disa materiale historike që dokumentojnë ngritjen e flamurit në Elbasan dhe shpalljen e pavarësisë në këtë qytet jo në 25 nëntor 1912 që përfaqëson versionin zyrtar të historigrafisë së sotme, por në 28 nëntor 1912. Nxitur nga ky botim dhe për të zbuluar edhe disa fakte të tjera surprizë rreth kësaj ngjarje historike ne zhvilluam me historianen majlinda peza këtë intervistë.

  •

    Udhëzimi i Jakovës për spastrimet
     e armiqve nga radhët e artistëve
    Lista/ 28 artistët që u vunë në mbikëqyrje

    Zbulohet dokumenti i plotë. Tuk Jakova kërkon zbatimin e udhëzimit në mënyrë konspirative.Porosia: E gjithë puna për spastrimin duhet të bëhet në mënyrë konspirative, të mos shkaktojë alarm të kotë që sjell çmobilizimin e njerëzve në punë nga frika se mos i kap masa e pushimit...

  •

    Lista, dokumentet e Sigurimit: 28
     artistët që u vunë në mbikëqyrje

    Ekskluzive/Në fund të vitit 1950 dhe në fillim të vitit 1951, Komiteti Qëndror i PPSH-së po kalonte në filtër të gjithë artistët me të shkuar “të dyshimtë”, të angazhuar kryesisht në Filarmoninë e Shtetit. Vendimi i posaçëm për Komitetinn e Artit dhe Kulturës. Vendimet e dhëna për largimet nga puna dhe për burgosjen e emrave që u konsideruan të rrezikshëm. Ja lista e artistëve.

  •

    EKSKLUZIVE/ Sigurimi: Pse 
     duhet spastruar Marie Kraja

    Një grup shkresash tepër rezervat të vitit 1951 zbulojnë fillesat e përplasjes së regjimit komunist me sopranon Marie Kraja dhe një varg artistësh të tjerë themelues të artit lirik e instrumental  në Shqipëri, të cilët nji nga nji do t’i zhduknin nga skena e operas dhe baletit.
     

  •

    “Alida Hisku tha të vërtetën,
    ekzistojnë të dhëna arkivore”

     Gjatë regjimit komunist gratë ishin viktima të dhunës seksuale sistematike prej atyre që mbroheshin nga pushteti i Partisë: në fshatra, burgje dhe kryeqytet... Ekzistojnë të dhëna arkivore rreth kësaj çështjeje dhe vetë Enver Hoxha u vu në dijeni dhe iu përgjigj ankesave që gratë i drejtuan atij për përdhunime nga anëtarë të Partisë së të gjitha niveleve.

  •

     Shehu:Sigurimsat përdhunuan dhe
     Musine Kokalarin, faktet në dita

    Ditari personal i Musine Kokalarit nuk është dorëzuar në Muzeun e saj në Gjirokastër, ku janë dorëshkrimet e tjera të saj, thotë biografi Novruz Shehu. Ai shprehet se aty duhet të jetë rrëfyer edhe një histori përdhunimi, që ia ka rrëfyer nipit të saj. 

  •

    Ekskluzive/ Ja dokumenti i 1948
    Përdhunimi i grave nga sigurimi

    Një ngjarje e gushtit 1948, zbulon deri në imtësi se çfarë torturash fizike e mendore bënin shefat e sigurimit në qelitë e hetuesisë. Rasti është i një nëntogeri, efektiv ushtarak, i cili ishte arrestuar befas në Pogradec, me akuzën për vepra armiqësore kundër pushtetit popullor. Dokumenti ekskluziv/Raporti i majorit. "Punonjësit e sigurimit më thanë: Gruan nesër mbrama do ta sjellim këtu dhe ju do t'i mbani kokën, ne..."

  •

    Aleksander Stipçeviq: Si e mbrojti
    tëzën e vazhdimësisë Iliro-shqiptare

    Aty nga mesi i shek. XVIII, afërsisht në vitin 1721 nga fshatrat fushorë rreth liqenit të Shkodrës, sidomos nga dy fshatrat e njohur Ljarje dhe Shestan u shpërngulën mjaft familje shqiptare për t’u vendosur në fshatin Zarë të Dalmacisë. 

  •

    I urti Gjeçov, 8 rrafshe studimi për
    të zbuluar portretin e një dijetari

    Gjeçovi nuk pati jetë më të gjate se sa tre vëllezërit Frashëri. Nëqoftëse ata “i hëngri” njëri pas tjetrit semundja e shekullit, tuberkulozi, Gjeçovin “e hëngri” plumbi  i shkaut me 14 tetor 1929, këtu në afersi të fshatit Zym.

  •

    Vojsava Nelo, nën velin e rrëfimit
    magjepsës te “Gruaja me të zeza”

    Librat që botohen sot nga shkrimtarët shqiptarë e kanë të vështirë të hyjnë në treg. Arsyet janë sajuar nga vetë shkrimtarët, botuesit dhe më tej, me fjalinë standarde ‘nuk shiten libra të mirë në shqip’. Librat e mëdhenj janë shkruar, shkrimtarët e shquar e kanë fituar vendin e tyre në kujtesën tonë kulturore. 

  •

    Letrat e panjohura: Haki Stërmilli
    nga burgu, i lutet Zogut për mëshirë

    Dy letra me shkrim dore të Haki Stërmillit, nisur mbretit Zog dhe Nënës Mbretëreshë nga burgu, ku ai vuante dënimin e tij si i burgosur politik, zbulojnë dhe faktojnë një pjesë të jetës dhe veprimtarisë së tij jo shumë të njohur.

  •

    "28 Nëntorit"/ Çfarë di Kristo
    Frashëri për Aktin e Pavarësisë

    Si u zhdukën pas vitit 1962 gjurmët e dokumentit origjinal të Pavarësisë së 28 nëntorit 1912 dhe cfarë di Kristo Frashëri

  •

    "28 nëntori"/ Akti i Pavarësisë
    gabimet në kopjen e Lef Nosit

    Dokumenti i Pavarësimit shkruhej në shqip dhe në osmanisht e logjika e do dhe është elementare që shkrimi i menduar në osmanisht bëhej që dokumenti të dërgohej në Porta e Lartë e Perandorisë dhe s’ka arsye tjetër, ndaj dhe kërkimi e gjetja nga Alpan do të ishte arkivi turk, me probabilitetin më të madh. Cfarë fshihet pas fotografisë së Lef Nosit

  •

    Akti pavarësisë: Zbulohen fakte
    të reja për dokumentin origjinal

    Për herë të parë vjen imazhi / fotografia e dokumentit të Pavarësisë, ashtu sic nuk është parë ndonjëherë kurrë më parë, si në ditën kur Ai shkruhej atë nëntor 1912, me të vecantën se në trup ka "plagë" të shumta, po që asesi nuk ia ulin vlerën historike. 

Për lajme të tjera kërkoni në arkiv