Ka libra që lindin nga një ide, nga një kërkim shkencor apo nga një përvojë personale. Por ka edhe libra që lindin nga një shqetësim qytetar. Libri im, “Paqja Sociale dhe Pushteti i Qytetarëve: Kontrata e re shoqërore për Republikën e Shqipërisë”, lindi pikërisht nga ky shqetësim: nga nevoja për të reflektuar mbi marrëdhënien mes qytetarit, shtetit dhe demokracisë në Shqipëri.

Ky nuk është një libër për të justifikuar një palë politike apo për të dënuar një tjetër. Nuk është shkruar për të fituar një debat të ditës dhe as për t’iu shtuar zhurmës së zakonshme të jetës publike. “Paqja Sociale dhe Pushteti i Qytetarëve” synon të shtrojë një pyetje më të thellë: a kemi arritur të ndërtojmë një marrëdhënie të qëndrueshme besimi mes pushtetit dhe qytetarëve?

Në tri dekadat e fundit, Shqipëria ka ndryshuar rrënjësisht. Vendit i është konsoliduar orientimi euroatlantik, është anëtarësuar në NATO, ka hapur negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe ka ndërtuar institucione që, në planin formal, mbështeten në parimet e demokracisë kushtetuese. Këto janë arritje të rëndësishme.

Megjithatë, përballë këtij transformimi qëndron një realitet i përditshëm që shumë qytetarë e ndiejnë fort: mosbesimi, pabarazia, emigrimi, ndjenja e përjashtimit dhe bindja se mundësitë jo gjithmonë shpërndahen sipas meritës. Kjo distancë mes qytetarit dhe pushtetit nuk matet vetëm me statistika. Ajo matet me besimin.

Besimi është kapitali më i çmuar i një demokracie. Një shtet mund të ketë ligje moderne, institucione dhe strategji ambicioze, por nëse qytetarët nuk besojnë se këto institucione punojnë për ta, themeli demokratik fillon të dobësohet.

Në “Paqja Sociale dhe Pushteti i Qytetarëve”, ndalem te paqja sociale si një kusht thelbësor për zhvillimin e vendit. Paqja sociale nuk është mungesë konfliktesh dhe as një slogan politik. Ajo ndërtohet kur konfliktet trajtohen me drejtësi, dialog dhe institucione që gëzojnë besim. Një shoqëri demokratike nuk është ajo ku mungojnë kundërshtimet, por ajo ku kundërshtimet nuk kthehen në armiqësi dhe ku konkurrenca politike nuk cenon besimin te vetë shteti.

Shpesh, debati ynë publik reduktohet te emrat dhe figurat politike. Por demokracitë e qëndrueshme nuk mbështeten te figura të forta; ato mbështeten te institucione të forta. Liderët kalojnë, ndërsa institucionet dhe kultura politike mbeten. Prandaj, fokusi i këtij libri është te mekanizmat që forcojnë ose dobësojnë marrëdhënien mes qytetarit dhe Republikës.

“Paqja Sociale dhe Pushteti i Qytetarëve” nuk pretendon të ofrojë receta të thjeshta për probleme komplekse. Ai është një ftesë për dialog, reflektim dhe përgjegjësi të përbashkët: nga politika, drejtësia, mediat, universitetet, shoqëria civile, biznesi, diaspora dhe vetë qytetarët.

Libri do të publikohet javën e ardhshme dhe do të jetë i disponueshëm në libraritë e Tiranës. Shpresa ime është që ai të nxisë një debat më të matur dhe më të sinqertë për atë që na bashkon: një shtet që respekton qytetarin dhe qytetarë që ndihen pjesë e Republikës.

Sepse demokracia nuk forcohet vetëm nga institucionet. Ajo forcohet nga qytetarët që besojnë tek institucionet. Dhe paqja sociale nuk është fundi i këtij procesi, por fillimi i tij.