Meta kundër hapjes së dosjeve të vjetra nga SPAK, Vasili në 2016-n: Të mos hetohen ish pushtetarët nga ’90-ta! Përfaqësuesi BE-së: Ka mision historik, jo kufizime (Dokumenti)

Ilir Meta, Petrit Vasili dhe Rainer Deville

Në 5-vjetorin e miratimit të ndryshmeve Kushtetuese, ndryshime të cilat projektuan reformën në drejtësi, ambasadorja amerikane në Tiranë, Yuri Kim, artikuloi një mesazh të qartë teksa tha se “shumë kanë dashur të mos ndodhte, dhe shumë vazhdojnë që ta parandalojnë vazhdimin” e reformës në drejtësi. Po a është kjo deklaratë e Yuri Kim një mesazh për Ilir Metën dhe Sali Berishën, dyshen që udhëheq fronin kundër reformës në drejtësi?! Shqiptarja.com sjell sot disa dokumente që konfirmojnë edhe një herë angazhimin në prapaskenë të Ilir Metës që në vitin 2016 kudër përmbajtjes së paketës ligjore për reformën në drejtësi dhe sidomos kompetencës së SPAK, për të hetuar korrupsionin e politikanëve që nga vitet ’90.

Muajt prill, maj, qershor dhe korrik 2016 kanë qenë vendimtare për miratimin e reformës në drejtësi, një prej reformave më të rëndësishme në historinë e pluralizmit në Shqipëri. Për të përgatitur ndryshimet kushtetuese që u miratuan natën e 22 korrikut 2016 si dhe 7 ligjet bazë të reformës në drejtësi, Kuvendi kishte ngritur një komision të posaçëm, i cili kryesohej nga Fatmir Xhafaj. Komisioni asistohej nga përfaqësues të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimit Evropian. Partia Demokratike, herë paraqitej dhe herë largohej nga komisioni i posaçëm. Kur shfaqej në komision, vendoste kushte, paraqiste drafte paralele dhe largohej.

Ndërkaq, Lëvizja Socialiste për Integrim me në krye Ilir Metën, përfaqësohej në komision nga Petrit Vasili. Ndonëse më i kamufluar dhe më diplomatik se sa Berisha, Ilir Meta ishte pengesa kryesore e reformës. Në mbledhjen e komisionit të posaçëm, të datës 16 qershor 2016, ku po shqyrtoheshin ndryshimet Kushtetuese, Petrit Vasili shprehu shqetësimin për kompetencat e SPAK-ut. Në mbledhjen ku merrnin pjesë edhe ish ambasadorët e SHBA-BE, Donald Lu dhe Romana Vlahutin,  Vasili kërkoi që të hiqej viti 1990 si kohë nga e cila SPAK mund të hetonte krimin dhe korrupsionin në Shqipëri. Vasili, i cili përfaqësonte Metën në Komision, kërkoi që të hiqej parashikimi i gjykimit të ish pushtetarëve dhe dosjeve të vjetra nga SPAK-u.

Më konkretisht Vasili shprehet që “Konceptin që vëmë në Kushtetutë se viti 1991 ndan epokat, unë e ngrita si shqetësim dhe e diskutuam këtë herën e kaluar. Meqenëse e kam ngritur thashë se mos ndoshta kishte ndonjë reflektim. Shoh që nuk ka dhe nuk kam për t’u dëshpëruar; do ta votoj përsëri, por një shpjegim duhet të na e jepni, sepse kolegët juristë e thonë qartë se legjislacioni ynë, ky që kemi, por edhe ky që do të perfeksionohet në bazë të ndryshimeve kushtetuese, e shpjegon qartë se kur janë dhe si veprohet për veprat; kur parashkruhen dhe nuk kanë ndonjë kufizim. Atëherë pse duhet të vendosim vite? E kemi bërë  këtë debat. Kështu, në këtë mënyrë, ne fusim politikë në Kushtetutë, që ’91-shi ishte pluralizmi, më parë ishte monizmi e të tjera. Veprat janë vepra, siç e kanë kohën, kur parashkruhen. Këta shprehin juridiksionin: ish-funksionari i lartë gjykohet nga këta. Data, dita besoj se duhet t’i ikin këtij lloj përcaktimi. Ju e keni me sevda, le ta mbajmë. Hajde ta votojmë, por unë nuk jam i bindur”.

Kërkesa e Vasilit, për të kufizuar kompetencat e SPAK në pikëpamjen kohore, u kundërshtua nga Rainer Deville, në atë kohë shef misionit të EURALIUS-it në Shqipëri. Sipas Deville SPAK ka një mision historik dhe nuk do të kufizohet. “Parashkrimi nuk vlen për këtë strukturë të specializuar dhe ky do të jetë një ushtrim historik. Na duhet kompetenca për këtë strukturë për çështjet e tanishme, në mënyrë që mos të bëjë përjashtime dhe afatet e parashkrimit jo të këtij neni”, ka pohuar Deville.

Për këto qëndrime, Deville ishte objekt sulmesh të vazhdueshme nga Partia Demokratike dhe mediat pranë saj. Madje, në dhjetor të vitit 2016, u sajua edhe një lajm sikur Deville ishte shkarkuar, lajm i cili u hodh poshtë nga BE-ja më pas. Ishte koha kur Ilir Meta nuk ishte pozicionuar hapur kundër reformës, të cilën më vonë, kur u larguar nga qeveria, do ta konsideronte një komplot të mafies ndërkombëtare. Ndërsa Meta kërcënonte me dorëheqje si kryetar Kuvendi nëse reforma hidhej në votim pa konsensusin e PD-së, Petrit Vasili në mbledhjen e komisionit të posaçëm të datës 6 korrik 2016, ashpërsoi qëndrimin. Gjatë diskutimit për ligjin e SPAK, Vasili shprehet se në komision ka ardhur një draft me një përmbajtje tjetër të padakordësuar.

Ndër të tjera Vasili u shpreh se “Unë nuk e quaj normale dhe korrekte që të marrim një ligj në dorë, qoftë edhe një nen të vetëm. Ne kemi miratuar një mekanizëm votimi me 3/5-at për një çështje të caktuar, qoftë edhe një pikë të caktuar. Në projektligjin që vjen këtu në tavolinë ka një reflektim tjetër. Kjo çështje nuk na vë në një pozicion normal, nuk mund të diskutojmë parimisht çështje të cilat ne themi që këto ndryshime lindin nën frymën e kësaj Kushtetute të ndryshuar që po ne vetë e kemi bërë. Këtu duhet të jemi të arsyeshëm për këtë pikë. Jo se unë këmbëngul, por nga pikëpamja formale nuk qëndron. Së paku, le të rrimë tek ato formulime. T’i jemi besnikë atij drafti që ishte. Nuk ka asnjë të keqe, por këtë nuk mund ta themi, nuk mund ta bëjmë. Në momentin që nuk kemi një dakordësi politike, e përjashtojmë. Është i përjashtuar dhe vazhdojmë në rregull, sepse kështu kemi rënë dakord. Nuk besoj se do të themi që ne morëm në diskutim një projektligj, që reflekton ndryshimet kushtetuese, por të cilat nuk i respekton”.

Pothuajse çdo mbledhje e komisionit të posaçëm për reformën në drejtësi karakterizohej nga debate dhe kundërshti të shumta nga Vasili. Përplasja më e fortë nuk ishte me përfaqësuesit e PS-së, por me njerëzit e SHBA-BE, John Smibert dhe Rainer Deville. Në mbledhjen e datës 134 korrik 2016, John Smibert paralajmëroi hapur përfaqësuesit e partive politike shqiptare në komision, të cilët kundërshtonin ngritjen e një komisioni ndërkombëtar për funksionimin, trajnimin dhe mbikëqyrjen e Byrosë së Hetimit. John Smibert tha se Shqipëria duhet të pranonte komisionin, një lloji EULEX-i, ndryshe do të ndërpresë çdo ndihmë financiare.

Ndër të tjera John Smibert ka pohuar se “Unë nuk mendoj se sa shtrihet. Kjo është që ju të keni një EULEX të ri këtu, por nënkuptohet që të jenë ata ofrues të ndihmës, që ekzistojnë tashmë, dhe të caktojnë personat, të cilët do të jenë pjesë e këtij komisioni, mbase komision s’është fjala e duhur për t‟u përdorur, por do të tjetër thjesht një komision personash, të cilët do të japin këtë këshillë e këtë transparencë. Ju, nëse doni një marrëveshje ndërkombëtare vetëm nga kjo e kaluar, e miratuar nga senati në SHBA, kjo gjë nuk ndodh. Nëse ju i doni paratë nga FBI-ja, që të jenë këtu të pranishme, dhe FBI-ja të ofrojë ndihmën e saj, atëherë hapja e këtij procesi është e nevojshme dhe pjesë e këtyre marrëveshjeve dypalëshe, që janë të nënshkruara mes Departamentit të Shtetit dhe Shqipërisë. Mbase këto do të jenë brenda marrëveshjes kuadër, që ka me Bashkimin Europian, me PAMECA-n apo me të tjera. Këto do të përzgjidhen nga misionet, e kjo do të thotë se delegacioni i BE-së do t‟i caktojë ata persona?”.

Rezistenca kundër reformës në drejtësi u përshkallëzua pas miratimit të ndryshimeve Kushtetuese në 22 korrik 2016. PD-LSI kundërshtonin fort përmbajtjen e ligjit të Vetingut, të SPAK dhe statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve. Shumë shpejt në skenë doli edhe shoqata e gjyqtarëve, e cila u bashkua me Partinë Demokratike, duke kundërshtuar  në Gjykatën Kushtetuese dhe Komisionin e Venecias ligjin për Vetingun dhe ligjet e tjera bazë. Megjithatë, baza e ligjeve nuk ndryshoi. Lufta kundër reformës në drejtësi vijoi me sulme sistematike nga Berisha-Meta kundër procesit të Vetingut, ambasadorëve Donald Lu dhe Romana Vlahutin, Këshillit të Emërimeve në Drejtësi, Ardian Dvoranit, Gjykatës Kushtetuese dhe javët e fundit me sulme kundër SPAK-ut.

Qëndrimi i Vasilit për kompetencat e SPAK në mbledhjen e komisionit të posaçëm për reformën në drejtësi të datës 16 qershor 2016

Qëndrimi i Vasilit për kompetencat e SPAK në mbledhjen e komisionit të posaçëm për reformën në drejtësi të datës 16 qershor 2016

Qëndrimi i Vasilit për ligjin e SPAK në mbledhjen e komisionit të posaçëm për reformën në drejtësi të datës 6 korrik 2016

Qëndrimi i përfaqësuesit të SHBA Jon Smibert për BKH-në në mbledhjen në mbledhjen e komisionit të posaçëm për reformën në drejtësi të datës 13 korrik 2016

K.T./r.k./Shqiptarja.com
  • Sondazhi i ditës:

    A duhet të kërkohet certifikata e vaksinimit për tu futur në bare e restorante?

Komento

Komente

  • Arben: 23/07/2021 22:41

    Uroj qe Spak te veje dore duke arrestuar dhe denuar ne sferat me te larta per te ulur pakenaqesine popullore. Ne rast se nuk do e bejne, neser do jete shume vobe mbase dhe kjo gje mund te precipitoje ne revolucion te popullit.

    Përgjigju
    • Liri a vdekje!: 24/07/2021 14:23

      Bashkohu me forcat revolucionare ne shtator, qe te rrezojm diktaturen sorosiane te instaluar nga ambasada amerikane, dhe te kthejm ne pushtet PD-ne lavdishme dhe patriotike. Bej gati molotovet sepse koha nuk pret. Eshte ceshtje urgjente - duhet kryer para se te filloj gjyqi per Marreveshjen e Detit, ne menyre qe Shqiperine t'a perfaqesoj partia qe nenshkroi marreveshjen e 2009-es dhe jo kjo e tanishmja qe e denoncoi ne Gjykaten Kushtetuese! Efharisto poli!

  • Rondele Ndryshkme Rexhep Leka [ kepi ]: 23/07/2021 18:07

    Ore ky SPAKU po bën vetëm shou ne spo shofin gjë konkrete. Sy peshkaqeni dhe fmit e ilir kak metës po i lujn fen jetës. Me lekët e vjedhura nga populli Shqiptar ata po i harxhojn e kta të SPAKUT vetëm dër mër e vërr vërr. Kur do i mberthejn kta hajdut fundrina si Salheu e Iliri kur kta ti ken mshef gjith faktet atëhere do ti kapin. Po shofim pralla me mbret pa brek.

    Përgjigju
  • Mirdite: 23/07/2021 16:26

    O Zot o Zot i madh , Qfar nuk nugjon nga politikanet shqiptare nuk duan te kontrollohen per vjedhjet e maskaralliqet e 30 vjeteve nuk ju pelqen SPAKU . Po si nuk kane turp skan lan kan me jetu te pakten leket per buk that ti kishin lan popullit. Po ska gja dhe vjen nje dite e kemi nje Zot lart qe ju ka kontrollu .

    Përgjigju
    • Mirembrema: 23/07/2021 18:08

      Kunder reformes ka qene opozita. Mos i thjeshto gjerat duke thene 'politikanet shqiptar'.

    • Tahipi: 23/07/2021 17:57

      Nuk eshte i sakte titulli dhe eshte tendencioz . Vasili ka kembngulir qe vetem viti 90 te hiqej nga parashikimi ligjor dhe te fillohej nga 91 periudha kur spak mund te filloje hetimet. Me duket korrekte . Llogjika te thote qe spak nuk mund te hetoje ramiz aline.

    • Pjeter: 23/07/2021 17:54

      Kerkojne amnisti mafiozet.Asnje hap pas se ndryshe,gjithe kjo reforme nuk ka kuptim.Hajnat e djerses se popullit, duhet te mbyllen ne kafaz,dhe te kthejne mbrapsh gjithe gjene vjedhur ska kompromise.Duhet te paguajne gjithe demet qe u kane bere shqiptareve,qe te ven mend edhe ata te tjeret qe jane apo do vijne pas tyre.



×

Lajmi i fundit

John

Vrasja e policit në Lezhë, reagon Presidenti Meta: Thellësisht i tronditur, të kapen sa më parë autorët! Lufta kundër drogës të jetë prioritet