Plani i protestës/ Një prej organizatorëve në Report Tv: 12 muaj qeveri teknike, s'e përjashtojmë shpërndarjen e Kuvendit! Pushtetin do ta ketë një Asamble qytetare që do caktojë edhe ndryshimet Kushtetutese

Organizatorët e protestës që mbahet prej thuajse një muaji përpara kryeministrisë kundër qeverisë së Edi Ramës, thonë se thelbin e pushtetit pasi sipas tyre të rrezohet kjo qeveri e klasë politike duhet ta ketë një asamble qytetarësh, prej 300 apo 400 anëtarësh.

Në një lidhje live për Report Tv, Ilir Xhemalaj, një prej organizatorëve të protestës dhe një prej 13 firmëtarëve të letrës së dërguar ambasadave, edhe pse nuk e tregon mënyrën se si do të zgjidhet asambleja thotë se ajo do të caktojë përbërjen e qeverisë së re dhe do të përgatisë edhe ndryshimin e Kushtetutës

“Do të bëjmë një asamble qytetare, nga e cila më vonë do të zgjidhet një këshill. (Me 300-400 anëtarë). Ndryshimi i kushtetutës...”, tha Xhemalaj.

LEXO EDHE:
Eurodeputetja Salis në Tiranë për t’iu bashkuar protestës, ish-sekretarja e PD: Ndihem keq që paska mbetur Shqipëria ta shpëtojë kjo komunistja e Italisë

Xhemalaj nuk e shpjegon se si do të bëhen këto ndryshime kushtetuese, në një kohë kur vetë Kushtetuta aktuale e thotë qartë se amendimi i ligjit themelor nuk mund të bëhet pa votën e 2/3 të parlamentit.

Për Ilir Xhemalajn, parlamenti aktual do të mbahet deri sa të votojë qeverinë e re teknike dhe këtë duhet ta bëjë pasi duhet të dëgjojë thirrjet e popullit në shesh. 

“Kuvendi në radhë të parë paraqet vullnetin e popullit dhe populli sot ka dalë në shesh. Të gjitha këto kërkesa kanë dalë nga ai shesh dhe ai shesh ka disa të deleguar në parlament që duhet të dëgjojnë popullin”, shtoi Xhemalaj.

Pas miratimit të qeverisë teknike, kryeministrin dhe ministrat e së cilës do t’i miratojë Asambleja, se çdo të bëhet më pas me parlamentin duket paqartësi, duke mos u përjashtuar edhe shpërndarja.

“Pas miratimit të qeverisë teknike, do të jenë një grup intelektualësh dhe profesorësh që do të vendosin nëse duhet të qëndrojë ky parlament”, tha më tej Xhemalaj.

Edhe nëse nuk shpërndahet parlamenti, duket se për protestuesit, deputetët duhet të votojnë me urdhër nga Asambleja. Grupi i intelektualëve që do të marrin pjesë në Asamble, e më tej në qeverinë teknike, thotë Xhemalaj duhet të plotësojë 2 kushte kryesore:

“Ne duhet të kemi dy kushte kryesore. Kushti i parë të jetë që ky person të jetë i papërlyer, të mos ketë vjedhur dhe të mos ketë marrë tendera në shtet, tendera korruptivë, dhe e dyta që të s'ketë pasur një rol drejtues në shtetin shqiptar prej disa vitesh.”

Fakti që organizatori nuk ka një mënyrë se si do të zgjidhet Asambleja të kujton  idenë e zgjedhjes me short të anëtarë të saj, siç më herët ka propozuar Dritan Goxhaj, një tjetër prej figurave që i dha zë kërkesave të protestës, ndërsa mohon mundësinë e krijimit të një partie politike. Plani në pjesën dërrmuese i qëndron atij të Goxhajt, që si synim kryesor ka zerim të institucioneve aktuale.

Prej ditësh tashmë protestuesit kanë dalë me një listë kërkesash, që në thelb kërkojnë një zhbërje të këtij sistemi dhe zerimin e rolit të institucioneve duke kërkuar një riformatim të të gjithë klasës politike.

INTERVISTA E PLOTË:

Andi Kapxhiu: Ndërsa në këto momente kam në komunikim të drejtpërdrejtë zotin Ilir Xhemal, që është protestues çdo ditë, në fakt që kur ka nisur kjo protestë, dhe është po ashtu anëtar i grupit nismëtar të protestës dhe një nga firmëtarët në letrën drejtuar ambasadave të akredituara në vendin tonë. Ilir, mirëdita, të përshëndes. Faleminderit që jeni në Report Televizion.

Ilir Xhemalaj: Përshëndetje dhe faleminderit ju për ftesën.

Andi Kapxhiu: Faleminderit që pranuat për të biseduar dhe për t'ju treguar, në fakt, të gjithë qytetarëve planin tuaj. Kemi, në gjykimin tim, shumë për të biseduar dhe pyetje që ne kemi. Së pari, pse kjo letër drejtuar ambasadave të shteteve të akredituara në vendin tonë dhe, le të themi, pse pikërisht tani? Çfarë synoni?

Ilir Xhemalaj: Atëherë, në radhë të parë mendoj që është një letër zyrtare e cila i është dërguar ambasadave, duke qenë se vajtëm në ditën e 27. Ne nuk kemi pasur asnjë reagim nga ndërkombëtarët, pavarësisht se këto ditë presim një delegacion nga Parlamenti Europian. Por, e përsëris, është më shumë një njohje e ambasadave me kërkesat që kanë dalë nga populli në shesh.

Andi Kapxhiu: Prisni një reagim? Domethënë, çfarë prisni dhe, le të themi, në një farë mënyre, çfarë do t'ju kënaqte që të bënin ambasadat pas kësaj letre që ju keni dërguar?

Ilir Xhemalaj: Absolutisht ne nuk presim ndonjë reagim. Nuk kanë reaguar deri tani, kështu që ne nuk presim ndonjë reagim. Reagimin e presim nga populli shqiptar, i cili ka ardhur masivisht në shesh, dhe i kërkojmë popullit shqiptar që të qëndrojë aty me ne së bashku deri në dorëheqjen e kryeministrit dhe jo vetëm të tij, por të gjithë politikës 80-vjeçare.

Andi Kapxhiu: Të kuptoj, Ilir, edhe pse, domethënë, keni një bindje, të paktën këtu po më thoni që nuk prisni reagim edhe nga ambasadat e akredituara. Letrën pse e dërguat, apo në një farë mënyre që edhe përfaqësitë diplomatike i kemi njoftuar?

Ilir Xhemalaj: Po, patjetër. Po më shumë që t'ua shkruajmë në gjuhën e tyre, se ndoshta shqip nuk e kuptonin. Kështu që menduam t'ua çojmë në anglisht dhe t'i lexojnë të gjitha ato kërkesa që kanë dalë nga ai shesh.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Tani, për herë të parë, në një farë mënyre, zbulohen organizatorët ose ju që jeni pjesë e grupit koordinues. Ju jeni një nga 13 personat që keni hedhur firmat. Tani ju pyes, sepse pak a shumë protesta ka qenë në ditën e 27. Shpesh herë keni thënë që ky grup koordinues, por që do të dalë në momentin e duhur, mund të përbëhet nga 40 apo 70 persona. Pse vetëm 13? Jeni më shumë? Ishin apo jo dakord edhe ata në këtë letër të drejtuar ambasadave, apo mjaftonte firma e 13 prej jush, siç bëtë dhe menduat që ishte në rregull?

Ilir Xhemalaj: Tani, sikur themi 13, duket sikur është ndonjë numër mistik. Absolutisht jo. Edhe njëherë, ne vendimet i marrim me një kuorum, me një dakordësi të të gjithëve, pra me një lloj demokracie të brendshme. Personat që dëshironin të vinin firmën në atë letër e kanë vënë firmën në atë letër. Ka dhe persona të tjerë, patjetër, por janë persona të cilët ndoshta do ta vënë më vonë firmën në këtë letër ose nuk do të duan që të jenë prezent në këto letra.

Andi Kapxhiu: Pra grupi nismëtar që koordinon protestat është më i madh, por thjesht, në një farë mënyre, pak a shumë sa?

Ilir Xhemalaj: Tani po më kërkon diçka që, ok, jo. Nëse mundemi... është më i madh dhe ka nga ata që nuk kërkonin të vinin emrin në këtë letër drejtuar ambasadave.

Andi Kapxhiu: Dhe ju 13 dëshironit që, le të themi, të bëheshit edhe publikë?

Ilir Xhemalaj: Ne morëm një vendim që t'ia çonim këtë letër, por thjesht është në këtë pikë. Domethënë, disa prej koordinatorëve ose mbarëvajtësve të protestës, që i quajmë neve, vendosën që të vinin edhe emrin e tyre në këtë letër. Disa të tjerë nuk e donin këtë gjë, kështu që kjo është në të drejtën e tyre, patjetër. Por, siç thamë, është një vendim që është marrë aty.

Andi Kapxhiu: Ju kuptoj, patjetër. Pika e parë nga këto kërkesa është dorëheqja e kryeministrit dhe qeverisë aktuale si një hap thelbësor dhe i panegociueshëm drejt ripërtëritjes demokratike. Kjo është pika e parë. Kusht i panegociueshëm?

Ilir Xhemalaj: Ky është kusht absolutisht i panegociueshëm. Pra ne, që ditën e parë që kemi dalë në shesh, kemi kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Rama, të qeverisë së tij, por edhe të kastës 80-vjeçare, duke futur këtu edhe zotin Berisha.

Andi Kapxhiu: Të kuptoj. Po pse nuk është, për shembull... ok, opozita është opozitë. Po ju edhe vetë e përmendët zotin Berisha. Në këto pika nuk ka diçka specifike për opozitën, apo ndoshta e keni idenë që, kur të jetë qeveria tranzitore dhe ndoshta të bëhen, po e themi në gjykimin tuaj, zgjedhje të lira dhe të ndershme, edhe opozita, domethënë rolin e opozitës do ta marrë ajo forcë që do ta meritojë dhe për të qenë në opozitë?

Ilir Xhemalaj: Shiko, ne kemi një deklaratë të zotit Berisha para tre ditësh, në mos gaboj, i cili bie dakord me këto kërkesa që ne kemi paraqitur dhe ambasadave, por që i ka nxjerrë sheshi. Në një farë mënyre, po të lexosh nën rreshta, ai ka pranuar edhe tërheqjen e tij nga politika, pasi një nga pikat aty është edhe moskandidimi për më shumë se dy mandate për kryeministër. Kështu që zoti Berisha, në këtë rast, ka bërë një tërheqje taktike, le të themi, dhe prandaj ne nuk e kemi artikuluar këtë gjë në atë letër. Por, edhe njëherë, ne i drejtohemi pikërisht qendrës së pushtetit që sot.

Andi Kapxhiu: Të vijmë aty. Por ju thoni që në kërkesën tuaj është që një person, pra një personazh me emër e mbiemër, nuk mund të garojë më shumë ose nuk mund të jetë kryeministër nëse ka bërë dy mandate ose ka qeverisur në dy periudha të ndryshme. Berisha i ka pasur dy mandate, po themi, që nga 2005 si kryeministër, dhe ju thoni që Berisha, duke i pranuar të gjitha këto kërkesa, e ka kuptuar edhe këtë gjë dhe e pranon tërheqjen. Kështu është leximi juaj, Ilir?

Ilir Xhemalaj: Po, në një farë mënyre, po. Ky është leximi ynë.

Andi Kapxhiu: Ky është leximi juaj. E kuptoj. Tani te pjesa tjetër, që ju thoni krijimin e një qeverie kalimtare teknike, jopartiake, me mandat 12-mujor për të mbikëqyrur një proces reformash të besueshme dhe të paanshme. Tani, së pari, kërkoni që të shpërndahet Kuvendi, Kuvendi aktual apo jo?

Ilir Xhemalaj: Jo, nuk e kemi kërkuar. Ta sqaroj para njëherë. Për miratimin e qeverisë teknike do të duhet parlamenti.

Andi Kapxhiu: Po, prandaj ju pyeta.

Ilir Xhemalaj: Po, dhe në momentin që kjo qeveri teknike miratohet, atëherë ne kemi vendosur aty që të bëhen disa ndryshime kushtetuese, por me referendum. Pra, nuk do t'i lihet në dorë këtij parlamenti që ta bëjë këtë. Ndoshta në një moment të dytë ne mund të kërkojmë edhe shkrirjen e parlamentit pas votimit të qeverisë teknike, por për momentin parlamenti do të duhet, sepse duhet të miratojë qeverinë teknike dhe, mbas kësaj, do të vijojmë me disa elementë të Kushtetutës të cilët duhet të ndryshohen, sidomos ndryshimet kushtetuese të vitit 2008, të cilat kanë lejuar vënien në pushtet, ose të themi në një pushtet mbretëror, të dy aktorëve politikë kryesorë sot.

Andi Kapxhiu: Tani, pse që në fillim thatë që të largohet kjo politikë, kjo klasë politike 36-vjeçare, dhe Kuvendi tani, në fakt, të mos shkrihet në një farë mënyre, thjesht, po themi, ta përdorni sa për të miratuar qeverinë teknike dhe ndoshta në një moment të dytë, ju thoni që të shkrihet edhe ky Kuvend aktual, që në 2025 do të thotë që mandatin legjitim me Kushtetutë e ka deri në 2029-n?

Ilir Xhemalaj: Jo. Kuvendi, në radhë të parë, paraqet vullnetin e popullit. Pra ata janë të deleguarit e popullit. Po dhe populli sot ka dalë në shesh dhe po e bën shumë të qartë kërkesën që ka ndaj këtij parlamenti. Pra populli sot, ato pesë kërkesa, gjashtë kërkesa sa janë aty, të gjitha ato kërkesa kanë dalë nga ai shesh dhe ai shesh ka disa të deleguar në parlament që, sipas normativave, duhet të dëgjonin këtë popull dhe të bënin kërkesat e këtij populli. Por realisht kjo gjë nuk ndodh, pasi për arsye që ne të gjithë i dimë, ata i përgjigjen vetëm një njeriu. Nuk i përgjigjen popullit që është atje në shesh.

Andi Kapxhiu: Ëhë. Pra, në një farë mënyre, ju thoni që Kuvendi është votuar, pra ligjvënësit janë votuar nga qytetarët, nga populli. Këto kërkesa janë nga populli dhe fillimisht ju thoni që Kuvendi të mos shkrihet apo të mos shpërbëhet, që të miratojë edhe qeverinë teknike. Më pas, edhe njëherë për të qenë të qartë, ndoshta edhe shkrirjen e këtij Kuvendi do ta kërkoni, pra të përbërjes aktuale të këtij mandati, pra 2025-2029?

Ilir Xhemalaj: Është një hap i dytë që do të shikohet në tryezat e intelektualëve, në tryezat që ne do të zhvillojmë edhe për bërjen e qeverisë teknike. Pra do të bëhen disa tryeza me intelektualë, me ekspertë, me të gjithë personazhe të cilët mund të na ndihmojnë në këtë fazë. Por gjithsesi ne duhet që të kalojmë fazën e parë. Faza e parë është dorëheqja e qeverisë Rama dhe kryeministrit, dhe mbas kësaj dorëheqjeje atëherë ne do të vijojmë me tryezat e ndryshme, do të merren mendimet e të gjithë intelektualëve dhe në këtë mënyrë do të arrijmë të shikojmë realisht çfarë do të bëhet në mënyrë teknike, flas.

Andi Kapxhiu: Ëhë, të kuptoj. Tani, sepse ne e kemi lexuar planin e zotit Dritan Goxhaj, që pak a shumë ishte ai që pak ditë më parë kërkesat tuaja, po të sheshit apo të popullit, siç ju thoni, i bëri me dije, i bëri publike. Dhe aty ishte ideja te Kuvendi, prandaj po ju pyes, për krijimin e një lloj asambleje me 101 anëtarë, me short mes qytetarëve apo me short nga populli. Çfarë do të thotë kjo dhe a e mbështesni këtë si ide apo jo, tranzitore, të krijuar me short, pra kësaj asambleje apo kuvendi që mund të ishte?

Ilir Xhemalaj: Që të mirëkuptohemi, në pikat zyrtare, të cilat ju besoj i keni lexuar të gjitha, në këtë pjesë ne kemi menduar një kuvend, le të themi qytetar, ose një asamble qytetare, po me 300-400 veta në fillim, nga të cilët disa prej tyre, sepse ne nuk mund t'i njohim të gjithë njerëzit që janë në atë shesh, duhet të na mirëkuptoni për këtë gjë. Kështu që ne pretendojmë që normalisht të gjejmë ata njerëzit intelektualë, ata profesorë, ata doktorë, ata njerëz të cilët kanë një kontribut të shquar në shoqërinë shqiptare, si brenda dhe jashtë vendit. Sepse ajo që ne kemi parë në atë shesh kanë qenë me qindra të rinj që vijnë nga jashtë vendit, të cilët punojnë profesorë, punojnë doktorë në universitete të ndryshme, në spitale të ndryshme, janë inxhinierë, biznesmenë, të cilët kanë idetë e tyre dhe ne do t'i ftojmë këta njerëz. Do të ftojmë dhe njerëz nga ai shesh, ata njerëz që kanë ardhur, kanë folur, që ne jemi takuar, që i kemi parë kush janë, dhe do t'i ftojmë. Do të bëjmë një asamble qytetare, nga e cila pastaj më vonë do të zgjidhet një këshill, një lloj këshilli.

Andi Kapxhiu: Po kjo asamble me 300-400 anëtarë, pa dashur t'ju ndërpres, bisedën jemi duke e zhvilluar, këta 300-400 anëtarë si do të zgjidhen? Sepse dikush thotë: "Ok, po edhe unë jam gati ta përqafoj këtë mendim deri këtej." Nga këta që kanë protestuar apo ju kanë mbështetur, këta si do të zgjidhen?

Ilir Xhemalaj: Pra, edhe njëherë, nuk është se, në mendimin tim dhe në mendimin e shumë prej anëtarëve, ne duhet të kemi dy kushte kryesore. Kushti i parë është që ky person të jetë i papërlyer, pra të mos ketë bërë korrupsion, të mos ketë vjedhur apo, ku di unë, të ketë marrë tendera në shtet apo gjë tjetër. Gjithmonë flasim jo për tendera shteti, se tendera shteti marrin edhe biznesmenë normalë, por tendera korruptivë, afera korruptive. Dhe e dyta, që të mos ketë pasur një rol drejtues në shtetin shqiptar prej disa vitesh.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Po këto janë dy pika kryesore. Po si do të zgjidhen? Se, për shembull, mund të shprehin dëshirën 600-700 veta, ju thoni me 300-400. Si do të zgjidheshin këta? Me short apo si? Ata që plotësojnë këto dy kritere.

Ilir Xhemalaj: Absolutisht nuk ka short. Absolutisht nuk ka short. Edhe njëherë, këto i përkasin një faze të dytë teknike. Faza e parë, ku duhet të qëndrojmë aktualisht, është dorëheqja e qeverisë Rama, kryeministrit Rama dhe, për rrjedhojë, e qeverisë së tij. Kjo është pika kryesore ku ne duhet të qëndrojmë sot, që është ai shesh aty. Momenti i dytë, pastaj, i bërjes së Kuvendit, normalisht do të paraprihet nga disa tryeza intelektualësh. Tani, intelektualët, unë vetë personalisht kam ardhur para disa ditësh në shesh, kam folur dhe i kam thirrur. U kam thënë: "Ku jeni?" Sot është momenti që të gjithë intelektualët të dalin, të afrohen dhe të na tregojnë idetë e tyre, mendimet e tyre se si të zhvillohet kjo gjë. Do të realizojmë disa tryeza të tilla.

Andi Kapxhiu: Ju kuptoj. Te kjo pikë e parë, për qeverinë teknike, si do të vendoset kryeministri apo edhe anëtarët e kabinetit qeveritar? Pra, kush do t'i vendosë emrat?

Ilir Xhemalaj: Pra, emrat do të zgjidhen. Gjithmonë flasim nga ky kuvend që do të dalë. Nga ky kuvend do të dalë një këshill, nga ai këshill do të dalë një kryesi dhe kështu do të zgjidhen. Por kryesisht të gjithë ata që do të jenë ministra apo do të jenë, ku di unë, kryeministër në këtë rast, do të jenë teknikë. Pra askush që është marrë me politikë, asnjëri. Thjesht teknikët më të mirë. Ku e di unë, për Ministrinë e Arsimit, po e zë kot, duhet të marrim një profesor që të ketë dhënë në arsim.

Andi Kapxhiu: A bëhet dot kjo? A është e mundur kjo për një kabinet qeveritar, për kryeministrin?

Ilir Xhemalaj: Në qoftë se ne rrëzojmë një qeveri me tre mandate, patjetër që është e mundur kjo.

Andi Kapxhiu: Mund të gjenden personat që të mos kenë pasur fare lidhje me politikën, me asnjë lloj partie, që janë profesionistë të fushës, po më thoni?

Ilir Xhemalaj: Po, më beso. Këto 27 ditë unë në atë shesh kam parë një energji të jashtëzakonshme. Kam takuar njerëz që vinin nga diaspora, profesorë, doktorë, që ishin të jashtëzakonshëm dhe realisht duan t'i japin vendit të tyre.

Andi Kapxhiu: Sa kohë mund të duhet që të bëhet kjo? Qeveria, ju thoni 12 muaj, po sa kohë mund të duhet kjo? Sepse ai Kuvendi i madh, ajo asambleja e madhe, do të sjellë një grup më të vogël dhe më pas aty do të vendosen emrat, emri i kryeministrit dhe i ministrave. Sa kohë mendoni që mund të hajë kjo? Pra krijohet një lloj boshllëku, për të mos u futur pastaj edhe te ajo pjesa tjetër që, nëse qeveria jep dorëheqjen, duhet të zhvillohen zgjedhje të parakohshme për 45 ditë dhe nuk di sa mund të jeni gati edhe në këtë aspekt, por të ndalemi ekzaktësisht.

Ilir Xhemalaj: Në qoftë se bëhet qeveri teknike, nuk ka nevojë... Po më kërkon disa pyetje tepër specifike, për të cilat unë profesion jam jurist. Realisht po punoj me sindikatat, kështu që ne jemi një grup aktivistësh aty, një grup qytetarësh. Jemi në shesh, të gjithë të rinjtë që janë derdhur në këto sheshe, që kanë dalë nga këto kafene, që më në fund po kërkojnë të marrin fatin e tyre. Kjo është gjëja kryesore, të cilën ne duhet ta bëjmë. Pastaj, nëse do të duhet dy ditë, tre ditë apo një javë, populli do të na mirëkuptojë për këtë pjesë, pasi nuk është e lehtë të rrëzosh një regjim 80-vjeçar, po e them regjim 80-vjeçar, dhe të bësh që ditën e nesërme të jesh gati me një qeveri. Kjo është e pamundur. Këtë e dimë të gjithë. Por do të marrë kohën e duhur, kohën e saj. Por e rëndësishme është që ne të arrijmë më në fund të shporrim, të heqim jo këtë qeveri, por këtë sistem, sepse kemi të bëjmë me një sistem i cili ka marrë frymën dhe energjinë e popullit shqiptar dhe e ka lënë në këtë pikë ku ndodhemi sot. Ne jemi më europianë se europianët. Këtë duhet ta theksojmë, sepse kjo protestë aty i ka çarë maskën liderit suprem që ne kemi, që kudo që vete nëpër botë hiqet si lider modern. Sot e gjithë bota ka parë me sytë e saj se kush realisht është ky lider dhe kush është populli shqiptar. Është një nga popujt më të qytetëruar, populli më antik, populli më i qytetëruar, i cili ka dhënë leksion qytetarie gjithë Europës sot. Kështu që besoj do të na mirëkuptojnë për dy-tre ditë.

Andi Kapxhiu: Jo, unë ju kuptoj që edhe kjo kërkon kohën e duhur, siç ju thoni. Ajo që unë ju pyes është: ok, dha dorëheqjen kryeministri dhe ra qeveria. Te qeveria teknike që do ta marrë atë kohën, së pari, sa mendoni që të zgjasë? 12 muaj, pak a shumë, pra një vit, siç e keni?

Ilir Xhemalaj: Ne mendojmë 12 muaj. Po, 12 muaj. Ne mendojmë që 12 muaj do të ishte një kohë relativisht e mjaftueshme për të arritur pjesën e referendumit, për sa i përket ndryshimeve kushtetuese.

Andi Kapxhiu: Ju kuptoj. Tani, si mendoni që mund t'i detyroni ligjvënësit, pra parlamentin aktual, që të votojë, pra deputetët e PS-së dhe të PD-së, që përbëjnë shumicën dërrmuese të këtij Kuvendi, që të votojnë qeverinë teknike, që emrat i keni vendosur ju? Pavarësisht se, po e themi, kjo aktualja ra apo është rrëzuar. Si mendoni ta bëni diçka të tillë?

Ilir Xhemalaj: Tani, ju thatë si mendoni t'i bindni deputetët. Të parët, mendoj unë, në logjikën time, në pranimin e atyre pesë pikave, Sali Berisha, dhe kur them Sali Berisha them Partia Demokratike, i ka miratuar dhe e ka kaluar të pestën kërkesë, pra edhe qeverinë teknike. Nuk ka nevojë. Çështja është që këto nuk janë vendime që duhet t'i marrin këta deputetë. Këto vendime janë marrë nga populli që është derdhur aty dhe ky parlament duhet t'i mbrojë këto kërkesa dhe ky parlament duhet t'i japë zë asaj që populli kërkon, se populli ka dalë në shesh tani dhe populli është ai që do të kërkojë nga ky parlament që të votohen. Jo unë, jo Iliri, jo askush tjetër nga ata nismëtarët aty. Ne jemi thjesht mbarëvajtës të kësaj proteste dhe nuk kemi asnjë lloj pretendimi për poste politike.

Andi Kapxhiu: Absolutisht. Jo, ju kuptoj. Nuk është çështja personale e grupit koordinues e të tjerë.

Ilir Xhemalaj: Patjetër. Edhe njëherë, ne duam që ky vend të marrë atë që i takon.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Po, në një farë mënyre, ju thoni që, po u rrëzua qeveria, parlamenti aktual, le të themi, automatikisht apo unanimisht duhet t'jua plotësojë këto kërkesa, që të plotësohet i gjithë plani që ju keni paraqitur?

Ilir Xhemalaj: Jo. Populli shqiptar është në shesh. Pra populli e ka treguar. Mazhoranca është në shesh, nuk është në parlament.

Andi Kapxhiu: E kemi atë si marrëveshje fjale, që kujt po i drejtohemi. Ky parlament aktual, PS, PD dhe ata të tjerët që janë, ka edhe nga partitë e vogla, në një farë mënyre, unanimisht t'ju mbështesë ose në një farë mënyre të mos ju pengojë për ta realizuar planin. Këtë i kërkoni parlamentit aktual, që do të qëndronte në fuqi edhe deri në një vit?

Ilir Xhemalaj: Deri në momentin e miratimit të qeverisë teknike.

Andi Kapxhiu: Pra parlamenti aktual të qëndrojë deri në momentin e miratimit të qeverisë teknike?

Ilir Xhemalaj: Po pra, kjo është faza e dytë. Por deri në atë moment ky parlament duhet, ligjërisht, sepse duhet të votojë qeverinë teknike.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Dhe sa kohë mund të marrë krijimi i qeverisë teknike? Këtë nuk mund të ma thoni? Do të thotë, ajo do të ketë mandat 12-mujor. Mund të krijohet edhe pas një muaji, dy muajsh, tre muajsh. E gjitha kjo mund të shkojë 15 muaj apo edhe më shumë?

Ilir Xhemalaj: Nuk besoj aq. Nuk besoj aq vonë, pasi, siç të thashë, ne do të përpiqemi të organizojmë tryezat sa më shpejt, të nxjerrim disa emra, disa teknikë, sa më shpejt të jetë e mundur. Ajo që ne duam është e mira e Shqipërisë. Nuk mund të lëmë boshllëk në ecurinë e Shqipërisë drejt Bashkimit Europian. Absolutisht jo.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Po pas qeverisë teknike, pra thoni që duhet të shpërndahet parlamenti? Domethënë, në qoftë se ju e krijoni qeverinë teknike edhe për një muaj, ky parlament aktual të shpërbëhet?

Ilir Xhemalaj: Jo, unë nuk e thashë këtë. Unë thashë që, mbasi të votohet qeveria teknike, do të jetë në një fazë të dytë vendimmarrja e kësaj qeverie dhe e këtij kuvendi që do ta vendosë këtë pjesë. Të thashë, fazën e parë ne na duhet parlamenti për të miratuar qeverinë teknike.

Andi Kapxhiu: Tani t'ju pyes, duke mbetur te Kuvendi. Ky Kuvend, siç unë e përmenda, pra mandati i këtij Kuvendi 2025-2029, do të thotë është votuar nga qytetarët, pra nga populli. Meqë në bisedë po e bëjmë atë marrëveshjen e fjalës, po i referohemi popullit edhe sheshit. Dhe para një viti, për shembull, askush nga ju, grupi nismëtar, koordinatorët apo edhe populli, apo dhe qytetarët, nuk i ka kundërshtuar ato zgjedhje. Pra tani, tashmë, si pretendoni që ky Kuvend të mos ketë autoritet të plotë, kur ka dalë nga populli? Pra me votat e popullit kanë shkuar 140 deputetët.

Ilir Xhemalaj: E para, se ndryshimet kushtetuese të 2008-s nuk reflektojnë vullnetin e popullit. E para.

Andi Kapxhiu: Ok, dakord. Çështja e listave, e zgjedhjes së drejtpërdrejtë, e kuptoj.

Ilir Xhemalaj: Një parti me 60.000 vota nxjerr një deputet, ndërsa një parti tjetër me 60.000 vota nxjerr tetë deputetë. Kjo nuk është vullnet i popullit, mendoj. Nuk paraqet. Ajo që ne themi është që nuk paraqet vullnetin. Jo se nuk kanë qenë zgjedhje, pra nuk është bërë një proces i rregullt ligjor, por që nuk paraqet, nuk pasqyron vullnetin e këtij populli.

Andi Kapxhiu: Po mirë, se edhe ata të listës së mbyllur janë votuar, domethënë me programin e partisë, të një force politike. Kështu që qytetarët mund të kenë përqafuar programin e një force politike.

Ilir Xhemalaj: Patjetër. Por në qoftë se 60.000 qytetarë përfaqësojnë një forcë X dhe marrin tetë mandate, të tjerë marrin një mandat, atëherë unë do të them që nuk është pasqyruar vullneti i popullit në këtë mes. Kështu që, në momentin që do të bëhen ndryshimet kushtetuese ose rikthimi i ndryshimeve kushtetuese të 2008-s, me ndryshim për ligjin për partitë politike apo ligjin mbi zgjedhjet, atëherë do të kemi një vullnet real të popullit, një pasqyrim real të tij. Pastaj le të fitojë kush është më i miri, atë që do populli. Ne nuk e vendosim këtë gjë. Ne duam që të vendoset një rregull, një sistem. Pra, në radhë të parë, duhet që në Shqipëri të gjithë ata që janë, kanë qenë apo do të jenë kryeministra të kuptojnë që ka edhe një rrugë tjetër, që është dhënia e dorëheqjes. Pra ne duhet ta bëjmë standard dorëheqjen e një kryeministri. Unë nuk di që një kryeministër në Republikën e Shqipërisë të ketë dhënë ndonjëherë dorëheqjen. Ne duhet të krijojmë standardin. Ne duhet të krijojmë standardin që vullneti i popullit të pasqyrohet, që ai kryeministër, kur nuk paraqet, nuk mbron interesat e popullit të tij, ai kryeministër të dorëhiqet.

Andi Kapxhiu: Po ju kuptoj, ju kuptoj shumë qartë. Rikthehem t'ju pyes: gjatë 12 muajve që do të jetë qeveria tranzitore, qeveria teknike, ju thoni që do të përgatitet referendumi. Si mund të organizohet referendumi? Si keni menduar ta organizoni dhe për çfarë çështjesh specifike? Pra vetëm për këtë çështjen e kodit zgjedhor, ligjit elektoral, apo dhe për diçka tjetër mund të pyeten qytetarët, pra populli?

Ilir Xhemalaj: Shiko, në radhë të parë ne duhet të bëjmë të aksesueshëm referendumin në Shqipëri për çdo gjë. Më erdhi një profesor nga Zvicra para një jave, ndoshta, që foli aty, dhe Zvicra funksionon mbi referendumet. Pra demokracia është e drejtpërdrejtë. Dhe tha që në Zvicër u bë një referendum nëse duhet t'u priteshin brirët lopëve apo jo.

Ndërkohë që në Shqipëri ne nuk mund të bëjmë një referendum, sepse ka 100 ngatërresa tekniko-ligjore të cilat nuk lejojnë një grup qytetarësh, një grupim intelektualësh, të zhvillojnë një referendum.

Pra, duke ndryshuar në radhë të parë ligjin mbi referendumet, atëherë ne i hapim rrugë, i japim oksigjen gjithë vendimmarrjes që mund të bëjë populli në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe direkte, sepse referendumi është shprehja direkte e popullit. Kështu që, në këtë pikë, kjo është gjëja e parë.

Gjëja e dytë, normalisht, është që në momentin që ti liron, i jep oksigjen ligjit mbi referendumet, atëherë ti mund të ndryshosh ligjin mbi partitë politike, ligjin mbi kodin zgjedhor, mund të abrogosh ligjin mbi trashëgiminë kulturore, që e ka masakruar vendin tonë, apo ligjin mbi zonat e mbrojtura.

Zvërneci ishte zonë e mbrojtur. Në qoftë se do të ishte akoma zonë e mbrojtur, askush nuk do të guxonte të ndërtonte atje. Pra këto janë disa ndryshime që janë bërë pikërisht, që janë kapur te këto ndryshimet kushtetuese të vitit 2008.

Andi Kapxhiu: Këto ndryshime, për t'i hapur rrugë referendumeve të çfarëdo lloji, po e themi, duhet t'i bëjë kjo qeveria teknike?

Ilir Xhemalaj: Po.

Ilir Xhemalaj: Do ta bëjë kjo qeveri dhe votohet me referendum. Pra duhet t'i japim një lloj qasjeje të drejtpërdrejtë edhe popullit shqiptar. Tani, normalisht, siç thashë, do të jenë tryezat teknike dhe tryezat e intelektualëve, ekspertë, të cilët do t'i vendosin. Unë të flas si sindikalist, nuk jam një teknik i kësaj gjëje. Më kupto drejt.

Andi Kapxhiu: Jo, patjetër. Ne po mundohemi që të hyjmë në detaje me aq sa mund të më thoni tani. Mund të vijoni, se nuk është se dua t'ju ndërpres, por dua që të sqarojmë dhe, thjesht, për ata që na ndjekin bisedën.

Ilir Xhemalaj: Të shpjegojmë në mënyrë të përgjithshme çfarë do të ndodhë. Pastaj, në anën teknike, janë disa tryeza teknikësh dhe intelektualësh, të cilët do t'i bëjnë këto gjëra, ekspertësh.

Andi Kapxhiu: Ju kuptoj. Tek referendumet dhe tek ndryshimet kushtetuese, ekzaktësisht çfarë mendoni që duhet të ndryshojë? Pra tek çështjet e Kodit Zgjedhor apo organizimit të partive politike? Nuk di, së pari sistemi, mënyra se si votohet?

Ilir Xhemalaj: Siç sapo të thashë, këto janë gjëra teknike, por në idenë time patjetër duhet të ndryshojë sistemi zgjedhor. Sistemi zgjedhor proporcional rajonal që ne kemi aktualisht është i papërshtatshëm për vendin tonë. Duhet të shohim sisteme të tjera. Kemi shumë... Mënyra e llogaritjes së votave me metodën Horn është tepër e pakuptueshme edhe për popullin dhe ka nxjerrë këto gjëra që ndodhin sot, që ne kemi sot në parlament. Në vend që të kemi figurat kryesore të kombit shqiptar, kemi disa njerëz që edhe ABC-në nuk dinë ta lexojnë. Duhet të vijnë në klasë të parë.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Tani, Ilir, referendumi në fakt për Kushtetutën parashikohet në Kushtetutën që ne kemi dhe, në fakt, kur miratohen ndryshimet për Kushtetutën në parlament, më pas mund të çohen edhe për referendum. Ju thoni që këtë do ta bëjë qeveria teknike?

Ilir Xhemalaj: Jo. Edhe njëherë, në qoftë se ne marrim ligjin mbi referendumet, ligji mbi referendumet sot është i paaksesueshëm nga shumë grupime qytetare, sepse që të kalosh në referendum duhen një numër firmash, duhen një kohë që t'i mbledhësh këto dhe që t'i realizosh këto gjëra. Normalisht do të duhen shumë njerëz, shumë buxhet, shumë gjëra, të cilat për grupe normale qytetare janë të paaksesueshme. Por, duke i dhënë lirinë e thirrjes së referendumit çdo grupi qytetar, atëherë ne do të arrijmë të realizojmë demokracinë e drejtpërdrejtë, siç e kanë shumë vende të botës. Nuk po them Zvicra, se Zvicra është rast më vete. Nuk e arrijmë dot atë lloj, sepse është shumë e vështirë. Por, edhe njëherë, ne i kemi ndryshimet kushtetuese me referendum. Po të shikojmë, ndryshimet e 2019-ës, mos gaboj, kanë qenë me referendum, ndërsa ndryshimet e 2008-ës u vendosën në Kuvend.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Tani te Kuvendi apo te asambleja, ne folëm. Po gjatë periudhës që qeveria teknike do të veprojë, besoj do të jetë edhe Kuvendi. Nëse ma thoni edhe njëherë si do të jetë Kuvendi. Sepse më pas, ok, nismën për ligjin e referendumit do ta ketë qeveria, por Kuvendi do ta miratojë, se është ligj.

Ilir Xhemalaj: Patjetër. Siç thashë, në momentin e parë, pra ato pika janë me momente, janë me momentume. Kemi dorëheqjen të parën, pastaj kemi të tjerat me radhë. Në këtë pikë Kuvendi i Shqipërisë duhet për të miratuar qeverinë teknike. Më mbrapa është një tryezë ekspertësh, intelektualësh, profesorësh, të cilët do ta vendosin nga ana teknike nëse ky parlament do ta vazhdojë funksionin e tij apo jo.

Andi Kapxhiu: Po, nëse nuk do ta vazhdojë, nëse vendoset që nuk do ta vazhdojë, cili do të jetë parlamenti i periudhës së qeverisë teknike?

Ilir Xhemalaj: Po, shiko, i bie të bëjmë zgjedhje të parakohshme. Dhe zgjedhje të parakohshme i bie t'i bëjmë me ligjin aktual, me Kodin Zgjedhor aktual dhe me të gjitha ato që janë aktualisht sot. Prandaj do të ishte shumë e vështirë kjo gjë. Gjithsesi, unë ua ripërsëris edhe njëherë tjetër, do të jenë disa tryeza ekspertësh të cilët do të marrin këto vendime.

Andi Kapxhiu: E kuptoj.

Ilir Xhemalaj: Sepse ne nuk mund ta lejojmë që të bëjmë zgjedhje të parakohshme me këtë ligj, se këta janë maestro të përpunimit të këtij lloj Kodi Zgjedhor.

Andi Kapxhiu: Po nëse, për shembull, mund të shkohet në zgjedhje të parakohshme, ju mund të merrnit pjesë? Apo e keni pasur ndonjëherë këtë ide, të krijimit të një partie politike nga sheshi, nga populli?

Ilir Xhemalaj: Absolutisht jo. Për mua, absolutisht jo.

Andi Kapxhiu: Pra kjo lëvizje, kjo protestë, grupi koordinues e të tjerë, nuk e ka ndër mend fare ndonjë parti politike për të marrë pjesë në zgjedhje. Edhe nëse këto do të ishin të parakohshme apo, po e themi, normale pas gjithë atyre kërkesave që ju keni?

Ilir Xhemalaj: Absolutisht jo. Këtë ta jap me garanci. Ne thjesht duam që kryeministri Rama të japë dorëheqjen sa më shpejt, mundësisht që sot, që ne të vazhdojmë plazhin me fëmijët, t'i kthehemi jetës tonë. Ne jetën e kemi në Shqipëri, nuk ikim prej Shqipërie. Unë jam një i kthyer nga emigracioni, kështu që ne duam ta bëjmë jetën në Shqipëri. Duam disa garanci. Pra duam që, kur të sëmuremi, të shkojmë në ato spitalet tona e të na jepet shërbim. Duam që ato sigurimet që derdhim të na japin një pension të denjë. Duam që të kemi akses nëpër plazhe, ku të shkojmë me fëmijët, sepse jo të gjithëve ua mban xhepi të shkojnë në hotele të shtrenjta. Pra ne këto duam, gjëra të thjeshta, shumë gjëra të thjeshta, të cilat mendoj që ky popull i do.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Po këto gjërat e thjeshta, edhe në varësi të kërkesave tuaja, kanë të gjithë këtë çështjen teknike. Prandaj edhe ju kam pyetur, megjithëse është një bisedë, po e themi, edhe paraprake, për të kuptuar diçka. Patjetër ju kuptoj dhe ju. Unë besoj që, në një farë mënyre, atë idenë që keni e sqaruat, madje dhe me goxha detaje, edhe që tani, megjithëse jemi në pikat e para dhe në hapat fillestare të kësaj çështjeje. Do t'ju pyes tek korrigjimet e menjëhershme të këtyre ligjeve, pra për zonat e mbrojtura, trashëgiminë kulturore apo paketën e maleve e të tjerë. Si e mendoni këtë çështje?

Iliri Xhemalaj: Pra, në radhë të parë, këto janë ligje të bëra ad personam dhe janë ligje të bëra për të vjedhur pronat e shqiptarëve. Paketa e maleve vjedh pronat e shqiptarëve. Ligji mbi trashëgiminë kulturore hoqi shumë prona të shqiptarëve nga mbrojtja dhe ua shiti të huajve. Pra, të gjitha këto ligje janë bërë ad personam, për persona të veçantë, të cilët kanë kafshuar, vjedhur, vënë gardhe në gjithë Republikën e Shqipërisë dhe kanë shitur vendin tonë. Pra, ne nuk mund të lejojmë që të ketë gardhe në Kakome, ne nuk mund të lejojmë të ketë gardh në Rrjoll, ne nuk mund të lejojmë që të ketë gardhe në Zvërnec, ne nuk mund të lejojmë që të ketë gardhe në Librazhd. Ne nuk mund të lejojmë që të merret uji i shqiptarëve. Ne nuk mund të lejojmë që t'u merret toka, ajri, pyjet, malet, çdo gjë. Dhe tek këto unë do shtoja edhe projektligjin e fundit që qeveria po përgatit për shitjen e 100.000 hektarëve tokë bujqësore të huajve. Zotëri, ne nuk jemi shtet si Gjermania apo shtet, ku di unë, si Italia, që janë me miliona e miliona hektarë tokë. Ne këtë tokë, jemi një vend shumë i vogël. Në qoftë se ne këtë vend e shesim, bregdetin, shesim malet, shesim tokat bujqësore, atëherë mund të më japë dikush një përgjigje: ku do jetojmë ne? Me çfarë do jetojmë ne? Do jemi në dorë të kujt? Ne jemi popull këtu. Nuk jemi qeveri që ka mbushur valixhet plot dhe që ikën nëpër vende të botës ku t'i dojë kokrra e qejfit. Ne këtu do rrimë, këtu jemi. Pra, ne duam plotësisht anulimin e këtyre ligjeve dhe ky projektligj për shitjen e tokave bujqësore të mos kalojë. Toka i përket shqiptarëve, na përket neve. E kemi ujitur me djersë, e kemi mbrojtur me gjak brez pas brezi. Si mund të dalë një qeveri të thotë: po e shes? Pse nuk kthejnë ligjin 7501? T'ua japin tokën pronarëve. Pse e kanë copëzuar tokën? Pikërisht për këto gjëra, pikërisht për ta vjedhur sa më lehtë, për t'i bërë lëm shqiptarët, për t'i vrarë njëri me tjetrin, për të futur ndasitë njëri me tjetrin ndërmjet vëllezërve për një rrip toke. Pra, ne po vritemi njëri me tjetrin për një rrip toke, ndërkohë që qeveria thotë: jo, t'ia shesim të huajve 100.000 hektarë. Është e pamundur. Këto janë vjedhje. Nuk e di. Unë i bëj thirrje edhe njëherë SPAK-ut që t'i hetojë me shumë përparësi këto gjëra. Vendi po shitet. Kur do marrë vendim SPAK-u? Kur të shiten të gjitha? Kur të vijnë të huajt?

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Ilir, për t'ju kthyer edhe njëherë, të lutem. Pra, parlamenti aktual po zgjedh qeverinë teknike. Vendimet e tjera mund t'i marrin ekspertët dhe jo një parlament në fuqi? Pra ekspertët, që mund të jetë, le të themi, nuk di, parlamenti i ri ai? Dhe si do të zgjidheshin këto?

Ilir Xhemalaj: Është shumë e rëndësishme ajo që ne themi në televizion, pasi është një televizion kombëtar që e shohin të gjithë. Pra, edhe njëherë, ajo që unë ju them është që parlamenti aktual miraton qeverinë teknike. Po, mbasi është miratuar qeveria teknike, tryezat e ekspertëve do të vendosin nëse do vazhdojmë me këtë parlament që kemi aktualisht edhe përgjatë këtij mandati njëvjeçar, pra derisa të realizohen referendumet, apo do vendoset që ky parlament duhet të shkrihet dhe të vëmë zgjedhje të parakohshme, gjë që unë variantin e dytë e shoh pak më të vështirë sesa variantin e parë. Gjithsesi, nuk më takon as mua, as kujt tjetër, që t'i japë këtë lloj vendimesh, të marrë këtë lloj vendimmarrjesh, pasi nuk jemi ekspertë të çështjeve të fushës. Pra, këtu duhet një mendim më i pjekur.

Andi Kapxhiu: Më për zgjedhjet e parakohshme nuk ishit pro, qoftë edhe personalisht? Sepse do të bëheshin me këtë Kushtetutë apo me këto ligje.

Ilir Xhemalaj: Thjesht do të hiqnim një qeveri me 84 mandate, mos gaboj, 83, dhe do na vinin me 92.

Andi Kapxhiu: Do vinin 92?

Ilir Xhemalaj: Kjo aktualja.

Andi Kapxhiu: Po, pra, në një farë mënyre, Rama jep dorëheqjen dhe shumica e tij tërhiqet tërësisht dhe nuk pranon ta votojë këtë qeverinë teknike me afat 12 muaj. Detyrimisht shkohet në zgjedhje të parakohshme apo ky është skenari? Në fakt, ju ma thatë që në momentin që qeveria apo Rama do hiqet, këta deputetë aktualë, ju thoni, duhet të dëgjojnë. Se ka shumë pengesa, po ju thoni që duhet të dëgjojnë vullnetin e këtij populli dhe automatikisht ky parlament, le të themi, ta miratojë qeverinë teknike.

Ilir Xhemalaj: Po, sepse ky parlament është zgjedhur nga ky popull dhe ky popull sot ka dalë në shesh. I thotë: "Ore zotëri, ore zoti deputet, ti sot nuk përfaqëson më interesat e mia, ato interesa për të cilat unë të votova." Prandaj sot ti duhet t'i përgjigjesh këtij populli në këtë lloj mënyre. Nuk ka rrugë tjetër.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Nuk di, sot është protesta e radhës?

Ilir Xhemalaj: Po, e shtunë. Sot është protestë kombëtare.

Andi Kapxhiu: Po pak a shumë, si të shtunës të kaluar, domethënë ekzaktësisht? Çfarë prisni?

Ilir Xhemalaj: Çdo të shtunë ne bëjmë një protestë kombëtare për t'i dhënë mundësi edhe rretheve të vijnë në Tiranë për të protestuar, sepse normalisht ju besoj e keni ndjekur që edhe nëpër rrethe ka pasur organizime të ndryshme në kuadër të protestës së madhe që bëhet në Tiranë. Kështu që ditën e shtunë ne çdo herë bëjmë protestë mbarëkombëtare, në mënyrë që nga të gjitha rrethet të vijnë dhe të derdhen në Tiranë. Gjatë javës normalisht ka edhe nga rrethet, por kryesisht është Tirana ajo që del dhe të rinjtë e Tiranës. Ndërkohë që ditën e hënë, edhe sot ndoshta, mund të kemi një grup europarlamentarësh që do vijnë, do flasin, dhe në datë 4 korrik kemi përsëri protestë mbarëkombëtare, ku do të vijë edhe diaspora përsëri.

Andi Kapxhiu: Po pse në datë 4? Se edhe kjo e lexova. Është një diskutim. Në datë 4 është Pavarësia e SHBA-ve, pra 4 Korriku. Ç'mesazh doni t'i jepni?

Ilir Xhemalaj: Absolutisht asnjë mesazh. Datë që vetë diaspora e mori përsipër. Pra ata e njoftuan këtë datë. Nuk është se është një datë e vendosur nga ana jonë. Është një datë e diasporës. Duke qenë se ata ishin para një jave në Tiranë, normalisht për t'u shkëputur nga punët e tyre e kishin shumë të vështirë që të vinin këtë javë. Kështu që u la për në datë 4. Kjo ishte një diçka që ata e vendosën. Nuk është një diçka e vendosur nga grupi mbarëvajtës i protestës.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Çdo ditë, Ilir, deri në plotësimin e kërkesave? Në një farë mënyre nuk do dorëzoheni?

Ilir Xhemalaj: Çdo ditë në protestë, çdo pasdite, çdo mbrëmje. Madje tani kemi filluar edhe paradite. Dje u bë një protestë para Ministrisë së Bujqësisë, pardje u bë përpara Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Ekonomisë. Kështu që ne po përpiqemi të përfshijmë të gjitha grupet shoqërore, duke protestuar, fermerët, sindikalistët. Kështu që po përpiqemi, në një farë mënyre, të ngremë të gjitha grupet shoqërore dhe t'i afrojmë me sheshin. Pra, çdokush mund të artikulojë atë idenë e tij, ato problematikat e tij dhe të kërkojë llogari përpara kësaj qeverie për çfarë i ka munguar nga ato premtimet e zgjedhjeve të kaluara.

Andi Kapxhiu: Diçka në këtë aspekt, sepse ne kemi parë një njoftim në rrjetet sociale që ishte për protestë. Pra, nuk është se kishte të identifikuar nga kush, grup e të tjerë, por thoshte për protestë sot, të shtunën, në orën 10:00, brenda sheshit, këtu në kryeqytet, tek kthesa e Kamzës, tek qendra tregtare dhe në vende të tjera. Është pak a shumë një njoftim që mund të ketë dalë, po themi, edhe nga ju apo jo? Nuk është se keni lidhje me një njoftim të tillë?

Ilir Xhemalaj: Jo, me sa di unë, ne nuk kemi thirrur një të tillë. Pavarësisht kësaj, qytetarët organizohen vetë, organizojnë vetë të gjithë dhe normalisht ata mund të ushtrojnë të drejtën e protestës ku të duan në të gjithë Shqipërinë. Por siç thashë edhe njëherë, nuk është se ky aktual që ju po më thoni te kthesa e Bradasheshit, nuk e di.

Andi Kapxhiu: Për tek Bradasheshi, për këtu në Tiranë dhe për disa qytete të tjera, disa pika kryesore të tilla. Ne u interesuam, kanë shkuar kolegët, po nuk kanë gjetur protestues, si të thuash. Po tani rrjetet sociale shfrytëzohen dhe ndoshta në këtë formë.

Ilir Xhemalaj: Këtu në Tiranë foli një djalë, quhet Eduard, i cili vinte nga Prrenjasi dhe kishte dalë i vetëm, kishte bërë protestën i vetëm në Prrenjas. Ka të thotë shumë, sepse njerëzit kudo kanë dëshirë që të dalin të protestojnë. Është thyer një lloj frike. Është thyer një frikë shumë e madhe që populli shqiptar kishte, që nuk dinte të protestonte për të drejtat e tij, por thjesht dinte të protestonte me urdhër partie.  Pra sot të gjithë ata të rinj që ke aty në këtë pamje, që është madhështore. Janë të rinj, domethënë që kanë dalë, janë çuar, e kanë mundur frikën. Po të them dhe një sekret. Po me sa shoh unë, aty ke shumë që janë popull i majtë, që janë derdhur në atë shesh dhe që kanë ndoshta ato pakënaqësitë e tyre ndaj kryetarit të partisë dhe kryetarit të qeverisë, zotit Rama. Është një mrekulli që këta njerëz, jo vetëm ata, por të gjithë shqiptarët kanë mundur frikën. Kjo është pika kryesore. Është mundur frika. Pra çdo kryeministri që do vijë në të ardhmen, këta sot i kanë dhënë një shuplakë. I kanë thënë: "Shiko, nuk mund të bësh çdo gjë me mendjen tënde, se jemi dhe ne këtu."

Andi Kapxhiu: Pra mesazhi që protesta e ka dhënë deri më tani është ky që ju thoni.

Ilir Xhemalaj: Nuk e ka parë Shqipëria kurrë këtë lloj proteste. Kurrë në historinë e saj. Asnjëherë këtë lloj proteste. Dhe protestë që aty ke 80% të rinj, mosha deri 24 vjeç. Kanë dalë haptazi. Nuk kanë më frikë për vendin e punës, nuk e mban më njeri për bukën e gojës. As prindërit e tyre nuk i urdhërojnë dot më që të kthehen mbrapa, siç ua bënë studentëve. Nuk ua bëjnë dot më. Dhe ata njerëz që kanë dalë aty, sido që të jetë, kjo qeveri e jep s'e jep dorëheqjen, ata nuk e votojnë më as Ramën, asnjërin. Këta janë të ikur të gjithë. Këtë ta jap me garanci. Janë të ikur të gjithë, sepse ajo masë njerëzish aty nuk i voton më. Po ajo masë njerëzish ka dhe një vëlla, ka dhe një motër, ka dhe një nënë, ka dhe një baba. Pra këta sot, të gjithë ata që janë në shesh, janë bërë përçuesit më të mirë të frymës. Kështu që çdo qeveri që të vijë duhet ta masë veten me atë shesh.

Andi Kapxhiu: Ilir, e fundit fare, se kemi biseduar gati 50 minuta. Mund të ketë dhe nga ata që na ndjekin prej pak minutash. Me dy fjalë ma thuaj edhe njëherë planin. Aq shkurt, po e themi, sa ju mund të na e thoni dhe me aq sa ju dini deri më tani. Më pas çfarë do të ndodhë me ato takimet, mbledhjet e ekspertëve e të tjerë, është çështje tjetër.

Ilir Xhemalaj: Atëherë, pika jonë e parë dhe e panegociueshme është dorëheqje. Dorëheqje, dorëheqje, dorëheqje dhe vetëm dorëheqje. Jo vetëm e qeverisë Rama, por e të gjithë sistemit 80-vjeçar. Ne duhet të ndryshojmë sistemin për një Shqipëri të re. E dyta është qeveria teknike, e cila do të jetë për 12 muaj, siç e parashikojmë. Dhe e treta, pikat kryesore janë rikthimi i ndryshimeve kushtetuese të vitit 2008, anulimi i Paketës së Maleve, i ligjit mbi trashëgiminë kulturore, pra rikthimi në gjendjen fillestare i ligjit mbi trashëgiminë kulturore, mbi zonat e mbrojtura. Dhe unë do të shtoja pikën tjetër, që nuk është në atë dokument, pasi doli më vonë, që është pikërisht kjo e shitjes së 100.000 hektarëve tokë bujqësore.  Këto janë pikat kryesore tona. Uroj t'i arrijmë. Do t'i arrijmë, nuk diskutohet. Qeverinë, e presim edhe sot edhe nesër dorëheqjen e kësaj qeverie dhe urojmë që kjo energji më në fund të çlirohet realisht dhe ky popull të marrë në dorë fatet e tij.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Tani, tek realizimi ose tek votimi i qeverisë teknike, ju thjesht e lini në dorë të mirëbesimit të 140 deputetëve, që po ra qeveria apo po u dorëhoq qeveria, atëherë ata qeverinë teknike, po e themi tuajën apo të popullit, për të qenë më të saktë, sepse e bëmë këtë marrëveshje fjale, ta votojnë, le të themi, apriori emrat që ju paraqisni. Kjo ishte ideja?

Ilir Xhemalaj: Siç të thashë, ky parlament që është duhet të vendosë në ç'anë të historisë është: në anën e mirë apo në anën e keqe të historisë. Në qoftë se është në anën e mirë, ai do të votojë dëshirat e këtij populli. Pra do të votojë vendimet që ky popull merr. Në rast të kundërt, atëherë demokracia është e bërë, ligji është i bërë. Do të vëmë zgjedhje të parakohshme. Kjo lloj qeverie ka treguar me fakte, me prova, në tre mandate, që janë shumë të zotë për t'i fituar, në thonjëza, këto lloj zgjedhjesh.

Andi Kapxhiu: E kuptoj. Dhe ky plan pak a shumë do të thotë zerimi i institucioneve aktuale?

Ilir Xhemalaj: Jo. Ky plan do të thotë që këto institucione të funksionojnë më në fund normalisht.

Andi Kapxhiu: Jo, kur themi me këtë përbërje, në këtë kuptim e kisha, domethënë përderisa thatë edhe politika...Sepse ne kemi Ministri Shëndetësie, do të kemi Ministri Shëndetësie, nuk diskutohet. 

Ilir Xhemalaj: Të funksionojnë normalisht. Thjesht në krye të tyre do të ikin këto lloj personazhesh që SPAK-u i ka marrë përsipër. Dhe mendojmë që do të vijnë njerëz...Ekspertë, profesionistë, në radhë të parë njerëz të ndershëm.

K.M/xy/Shqiptarja.com

TAG:
• Protestat te kryeministria
• ilir xhemalaj