Dosje

  • UDHËT E SEREMBEs/ Pjesa e dytë e kujtimeve të studiuesit Nasho Jorgaqi. Rrëfime, fakte e gojëdhëna, një vizitë në fshatin ku lindi dhe vdiq Zef Serembja…
    115 vjet pa poetin. Në gjurmët e Serembes… Rrëfenja, dëshmi dhe fakte mbi një personazh të pazakontë, një burrë të veçantë, një poet të madh lirik dhe një dashnor pasionant.Pas pjesës së parë të kujtimeve, botuar në numrin e së dielës në Rilindasi, mbi vizitën e studiuesit Nasho Jorgaqi në Strigar, fshatin ku u lind poeti Zef Serembja, sjellim sot pjesën e dytë, ku rrëfehet vizita në shtëpinë e poetit dhe rrëfenja të bashkëfshatarëve të Serembes…
  • Jusuf Vrioni/Një "takim" i ëmbël me 
    vdekjen në plazhin e Durrësit në '84

    Pjesa e dytë e kujtimeve për mjeshtrin e përkthimit Jusuf Vrioni, Kalorës i Legjionit të Nderit të Francës, me rastin e 100 vjetorit të lindjes dhe 15 vjetorit të ndarjes së tij nga jeta... Kujtimet janë botuar në librin "Përkthimi një histori pasioni", nga Eshref Ymeri. 16 marsi i këtij viti shënon 100 vjetorin e lindjes së Jusuf Vrionit, Kalorës i Legjionit të Nderit të Francës dhe, për shqiptarët, kalorës i legjionit të Letrave moderne shqipe . Po ky vit shënon edhe 15 vjetorin e shuarjes dhe humbjes së tij të pazëvendësueshme. Në nderim të kësaj figure të lartë, shembull paepshmërie, modestie e fisnikërie, erudit dhe Mjeshtër i shkollës përkthimore shqipe, që me punë vetëmohuese përcolli në botë vlerat e Letrave shqipe dhe që shumëkush i ka një borxh të madh, ditën e diel, ne sollëm pjesën e aprë të kujtimeve të studiuesit Fotaq Andrea, kujtime, që janë përfshirë në librin e Prof. Dr. Eshref Ymerit "Përkthimi, një histori pasioni", një libër me vlera enciklopedike, një monument i artit të përkthimit. Vijimin e kujtimeve, e sjellim në numrin e sotëm, si më poshtë.
     

  • Arsimi, Vepra e Kongregadës
    së Propagandës Fide në Shqipëri

    Historia e misioneve është qenësisht pjesë e historisë universale të shpëtimit dhe në këtë kuptim shembulli më i qartë dhe domethënës qe rivendosja e misioneve françeskane në Shqipëri në vitin 1634.

  • 100-vjetori i Jusuf Vrionit:"Ai ishte
     i pari, ai ishte mbi të gjithë ne"

    Kujtime për mjeshtrin e përkthimit Jusuf Vrioni, Kalorës i Legjionit të Nderit të Francës

  • 115 vjet pa poetin, fisi i çuditshëm
     ku u lind dhe u rrit Zef Serembe

     Në gjurmët e Serembes: Rrëfenja, dëshmi dhe fakte mbi një personazh të pazakontë, një burrë të veçantë, një poet të madh lirik dhe një dashnor pasionant…

  • Gjovalin Luka, letërsia nga
     rilindasit tek reaksionarët

    Pjesa e dytë e tezës së përgatitur nga Gjovalin Luka për Kongresin e Tretë të Lidhjes së shkrimtarëve më 1949. “Rruga e Konicës dhe Fishës nga ana e demokratëve me 1920-1924, deri në rrugën e tyre reaksionare në vitet e pushtimit…”

  • "Pse me intereson të studioj
    diktaturën komuniste në Shqipëri"

    Një rrëfim i veçantë, ishte ai me antropologun dhe historianin çek Přemysl Vinš, i dashuruar me Shqipërinë, natyrën, gjuhën dhe historinë e vendit tonë… Intervistën e tij, realizuar nga Fiona Kopali, e ndamë në dy pjesë, dhe dje në Shqiptarja.com sollëm pjesën e parë të këtij rrëfimi, ku ai zbuloi disa detaje mjaft grishëse mbi njohjen e tij me Shqipërinë, më gjuhën shqipe, historitë e veçanta dhe interesat që e lidhin me vendin tonë. 
    Antropologu dhe historiani çek që dashuron Shqipërinë

  • "Rilindasi", Ali Asllani “Zemra që
    s’u plak”, kujtimet e jetës së poetit

    Jeta e poetit nga fëmijëria, rinia e hershme, angazhimi në luftën e Vlorës, krijimtaria e tij në vitet '20-'30, angazhimet dhe veprat e shkruara gjatë periudhës së pushtimit dhe vitet e vështira gjatë regjimit komunist deri në vitin e vdekjes 1966.

  • Dokumenti i 1949, dënimi i Fishtës
    për përdorimin e gegërishtes së tij

    Si dhe pse u dënua At Gjergj Fishta në konferencën e Tretë të Lidhjes së Shkrimtarëve në vitin 1949?

  • Dokumenti i 1919, ja marrëveshja për
    zhdukjen e pavarësisë së Shqipërisë

    Plani i kryeministrit grek Venizello dhe ministrit te jashtëm Itlaian Titoni/ Dokumenti në monografinë "Shqipëria në Konferencën e Paqes 1919-1920" me autorë Muin Çami dhe Marenglen Verli.

  • Vangjel Zhapa apo Vangjel Zhaba? 
      Një saktësim nga Faik Konica

    Edhe pse ndodh që një emër, për më tepër i shquar, merr historikisht një trajtë të caktuar, gjer edhe të gabuar, përsëri, onomastika, si fushë e studimit të emrave të përveçëm, shfaq mundësitë hulumtuese për të gjurmuar rreth origjinës, kuptimit dhe etimologjisë së atij emri në evolucionin e vet.

  • Ali Asllani, pengu për Naimin dhe
    disa mendime mbi vlerën e Artit

    Në bisedat e tij, Ali Asllani, për hir të së vërtetës, pak e rrallë do të fliste mbi problemet letrare. Ai nuk shquhej për erudicion, as për ndonjë përgatitje e kulturë të dalluar artistike. Mendimet e tij për letërsinë dhe artin në përgjithësi buronin kryesisht nga përvoja dhe intuita e një krijuesi tepër të ndjeshëm e të hollë.

  • Dokumentet,vepra e Kongregatës
    së Propagandës Fide në Shqipëri

    Suplementi Rilindasi/Il salva nos perimus” [Na shpëto se sharruam/mbaruam]. Me këto fjalë të huazuara nga Ungjilli sipas Matteut [Mat. 8:25], më 10 dhjetor 1688, Arqipeshkvi i Shkupit Imzot Pjetër Bogdani, do të nënshkruante në vend të firmës së vet, para se të ndërronte jetë nga sëmundja e murtajës, ditën e Shën Nikollës në dimër më 6 dhjetor të vitit pasues, letrën e parafundit dërguar sekretarit të Përgjithshëm të Kongregatës së Propagandës Fide, Monsignor Eduardo Cibo (13 janar 1680-gusht 1695).

  • Arben Meksi, mjeshtri i 2000
    karikaturave e arkitekti i së ardhmes

    Suplementi/ Në shtëpi përditë gjente gazeta e revista të shumta dhe lexonte gjithë shtypin e kohës, që i vjen të atit, drejtor dhe kryetar këshilli. Fëmija endej midis figurave e fotove, por mbi të gjitha mezi pret gazetën “Drita” dhe e tërheq revistën “Hosteni”, me karikaturat e shumta në faqet e saj. Fëmijës i bëjnë përshtypje

  • Ali Asllani, lufta dhe përpjekja për
     të kapërcyer “njollat në biografi ”

    Suplementi Rilindasi/ Nuk e mbaj mend mirë se kur jam takuar për herë të parë me Ali Asllanin. Ka mundësi që të ketë qenë nga fundi i viteve 50, kur sapo kisha kryer studimet e larta dhe punoja tashmë në shtëpinë botuese “Naim Frashëri”.

  • Letra ekskluzive/ Si u dënua vepra
    'shoviniste' e Fishtës nga shkrimtarët

    Analiza: Në vitin 1905 Fishta doli në skenë me Lahutën e Malcisë, Ble I, Te Ura e Rrzhanicës. Këtu filloi karriera e tij prej poeti të shitur këmbë e kokë tek imperializmi. Këtu filloi të ngrihet kënga e Fishtës si një hendek përçarje në mes popujve...

  • Hetimet e 1998, një dorë misterioze
    dëmtoi Çifutin shëtitës të Rembrandit

    Dokumentet Ekskluzive/ Një histori kujtimesh nga vitet '88 - '89 mbi sigurinë në Galerinë Kombëtare të Arteve në Tiranë. Si ruheshin veprat? Kush ishin përgjegjësit dhe si u përforcuan masat e regjimit në këtë institucion pas aktit që mbeti pa autor....“Çifuti shëtitës”, një vepër që i atribuohet Rembrandit, sot, pjesë e fondit të Galerisë Kombëtare të Arteve, ka një histori  ngacmuese të ‘jetës” së saj në Shqipëri.

  • Idetë e Konicës për Kishën
    Autoqefale e shtet të pavaru

    Rastësi a nxitje, fakti është se "Shoqëria shqiptare e Bostonit" u themelua si një nevojë e domosdoshme menjëherë pas botimit në Amerikë - maj 1905 -, të një artikulli për shqiptarët nga filozofi dhe sociologu i shquar Max Nordau, vepra kryesore e të cilit "Degjenerimi" do të bëhej më pas burim frymëzimi për mjaft autorë e artistë, si Wilde, Ibsen, Wagner e Niçe.

  • 3 fakte nga arkiva amerikane:Hitleri
    ishte kundër pushtimit të ​Shqipërisë

    Në Prillin e 1939, trupat ushtarake italiane pushtuan Shqipërinë, e cila pas një rezistence të shkurtër i dorëzoi armët dhe pranoi fatin e një vendi të vogël në prag të një lufte të madhe. Është folur mjaft mbi këto ditë, jo vetëm në kujtimet e një sërë protagonistësh të kohës, por edhe nga një numër historianësh që janë marrë me këtë çështje.

  • Suplementi/ Ali Pashë Tepelena
    kishte një gjysmëvëlla etiopian

    Beledije në turqisht do të thotë bashki, dhe personazhi zezak shërbente si roje pranë bashkisë së Shkodrës.

Për lajme të tjera kërkoni në arkiv