Kultura

Nga

Anila Dedaj

Në ditën e gruas regjisorja Driada Dervishi solli premierën “Rrëfimet tona”  ku me zërin e artisteve të njohura si Margarita Xhepa, Luiza Xhuvani e Rajmonda Bulku rrëfeu historitë e 9 grave të vrara. “Fem fest” u mbyll me mesazhin e fortë: Mos gjeni faj tek gratë viktima!

Nga

Anila Dedaj

E shkëputur prej kohësh nga politika, ish deputetja e Partisë Socialiste Arta Dade është ngjitur në skenën e teatrit për të rrëfyer historinë e një gruaje të vrarë, por edhe për t’u bërë thirrje institucioneve për të punuar më shumë në mbrojtje të grave.

Është ndarë nga jeta ne moshën 91-vjeçari këngëtari Qemal Kërtusha, i vlerësuar me titullin ‘Artist i Merituar’. Kërtusha numëron në repertorin e tij mbi 1000 këngë të kënduara nëpër skenat tona, apo të incizuara në Radio Tirana

Nga

Anila Dedaj

Artisti Vladimir Llakaj sjell në galerinë FAB ekspozitën e katërt personale me punime në bronx e mermer  të realizuara gjatë pandemisë, që orientojnë vizitorët drejt vlerave të shoqërisë. Si një zë joindiferent ndaj aktualitetit skulptori flet për ndryshimet në skenën politike dhe ekspozimin që po i bëhet Shqipërisë në konfliktin Rusi-Ukrainë.

Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave ka nxjerrë një njoftim ku u bën thirrje  studiuesve për pjesëmarrjen në botimet e financuara prej institucionit.

Nga

Anila Dedaj

Prej datës 10 mars në “Metropol” mbahet “Festivali Metrosound”. Nën drejtimin artistik të muzikantit të njohur Robert Bisha, gjatë 6 mbrëmjeve i bëhet homazh kulturës e muzikës arbëreshe. Vetë artisti, i dedikon “Nostalgjisë arbëreshe” një koncert në Piano Solo.

Nga

Anila Dedaj

Një gjysmë shekulli kinematografi, një vit pas ndarjes nga jeta kujtohet kineasti Kujtim Gjonaj. Bashkëpunëtori i tij, shkrimtari Enver Kushi e veçon si kineastin që udhëtoi anë e mbanë kombit, për të sjellë biografitë e figurave të shquara, e filmin artistik gjithëpërfshirës. Ndërsa aktorja e njohur Margarita Xhepa, shpreh dëshirën që dokumentari ku punoi para një dekade me Gjonajn, të kthehet në film artistik

Nga

Anila Dedaj

Pushtimi i Ukrainës nuk lë indiferentë as artistët shqiptarë. Në dhjetëra vepra të artit pamor, përmes pikturës, karikaturës e vizatimit, ata bëjnë protestën e tyre. Nga thirrja e Vlash Drobonikut “Ndaloni Luftën” tek artisti i ri Endri Beqo që sjell diktatorin Putin në “Në gjuhën e Hitlerit”, artistët shqiptarë thonë njëzëri: “Ne qëndrojmë me Ukrainën!"

Nga

Elvis Hila

Prej vitit 2014, muret antike të "lisusit" në zonën arkeologjike pranë vendvarrimit të Skënderbeut në Lezhë janë kthyer në tualet publik. Shkak për futjen në zonë të njerëzve të papërgjegjshëm, është bërë heqja e rrethimit të zonës

Nga

Anila Dedaj

“Report tv” viziton vilën 3 shekullore të Sali Shijakut. Në përvjetorin e parë të ndarjes nga jeta të zonjës së shtëpisë, i biri i artistit, Orgesi rrëfen mungesën e nënës, Annamarias, dhe historinë e saj të rrallë. Si e ndanë komunistët për së gjalli me babanë e saj, të cilin nuk e takoi dot kurrë. Një rrëfim për dashurinë e madhe të prindërve dhe Annamarinë, si muza e veprave të Shijakut e ‘rojtjarja’ besnike e vilës.

Nga

Anila Dedaj

Drejtuesi i Institutit të Historisë Afrim Krasniqi i bie kambanës së alarmit, për mënyrën se si përçohet historia e kaluar tek brezat e ri. Studiuesi shpjegon domosdoshmërinë e përfshirjes së institucioneve akademike, dhe flet për rolin imponues të shtetit, në procesin e përzgjedhjes së teksteve.

Nga

Anila Dedaj

Afrim Krasniqi, Beqir Meta e Hasan Bello në katër vëllime të Institutit të Historisë shpalosin fakte e dokumente arkivore të panjohura për “Indoktrinimin komunist përmes kulturës, letërsisë dhe artit”. Nga Ismail Kadare tek Fatos Arapi, si u sulmuan shkrimtarët në mbledhjet e Lidhjes, dhe pse nuk hapen dokumentet e pas viteve ’85. Krasniqi shpjegon nëse është i moralshëm retushimi dhe ndalimi i veprave artistike që u realizuan në diktaturë, dhe pse indoktrinomi vijon ende sot.

Nga

Anila Dedaj

Poetja e njohur Luljeta Lleshanaku, përzgjidhet nga shtëpia botuese gjermane Carl Hanser, për botimin e librit të dytë të saj në gjermanisht “Qyteti i Mollëve”. Pas suksesit në Angli dhe Amerikë, tanimë edhe Gjermania e vendos në toplistën e poetëve të rekomanduar. Në një rrëfim për “Report tv”, poetja tregon për jetën e saj, mes procesit të krijimtarisë e personales, si dhe përjetimet e pritjes, si kandidate për çmimin “Poeti Europian i Lirisë për vitin 2022” në Poloni.

Nga

Anila Dedaj

Shfaqja “Pak pakt” e Ledjan Gjeçit vihet në skenën e Teatrit Eksperimental. Në rolin e antagonistit, Met Xhelili, rrëfen përjetimet e pjesës për emigracionin edhe si prind. Aktori rrëfen emocionet ndryshe, kur luan në dramën shqipe, dhe bën thirrje për më shumë vëmendje institucionale ndaj kësaj gjinie.

Nga

Anila Dedaj

Nga Atwood te Pamuk, 1000 shkrimtarët më të njohur të botës përmes një marshi simbolik bëjnë thirrje për ndalimin e menjëhershëm të Luftës në Ukrainë. Po ashtu  protestën e tyre kundër pushtimit të nxitur nga Putin, e kanë shprehur përmes një letre, ku nuk kanë firmosur dhe shkrimtarë rus, mes tyre Ljudmilla Ulickaya.

Nga

Anila Dedaj

Historiani Beqir Meta, si bashkautor, zbulon fakte të reja në botimin  “Vatra”. Ai tregon për përpjekjet e Nolit për të krijuar një qeveri në ekzil, që do të drejtohej nga kundërshtari i tij më i madh mbreti Zog. Po ashtu, historiani zbulon raportet që diplomati pati me partinë Komuniste dhe Enver Hoxhën, dhe pse iu hap dosja hetimore.

Nga

Anila Dedaj

Akademiku dhe historiani Beqir Meta ‘skanon” figurën e Xhafer Devës. Pikëpyetjet mbi patriotizmin e tij dhe përgjegjësia e masakrës së 4 shkurtit. Studiuesi bën bilancet mbi përfitimet prej bashkëpunimit me gjermanët. Meta arsyeton mbi restaurimin e shtëpisë së Devës dhe rastet e tjera, nga Muzeu Etnografik i diktatorit tek, shtëpia e mbyllur e Kokalarit.

Nga

Dhurata Hamzai

-Akademiku anglez Sir Noel Malcolm, studiuesi amerikan David Hosafloock, albanologu rus Aleksandër Novik, studiuesi italian Italo Sarro, studiuesi grek Konstantinos Giakoumis dhe  akademiku Ioannis Vitaliotis flasin me dashuri dhe nostalgji sesi në një ditë të bukur nisën t’i përkushtohen me pasion mësimit të shqipes.

Nga

Anila Dedaj

Përkujtohet pas 8 dekadash, regjistrimi për herë të parë i këngëve popullore shqiptare në vitin 1942. Në një ekspozitë me materiale historike u shpalos kontributi i çiftit Tefta Tashko e Kristaq Koço për ruajtjen e muzikës së traditës.