Mëlçi në qumësht me perime

Përbërësit:

• 500 gr mëlçi të freskëta
• 500 ml qumësht
• 1 lgj salcë domate
• 1 qepë
• 1 spec i kuq
• 1 spec jeshil
• 1 spec i verdhë
• 1 tufë majdanoz
• Vaj ulliri
• Kripë, rigon
• Piper i zi, piper i kuq

Përgatitja:

Presim në rripa sa një gisht mëlçitë. I vendosim në një tas me qumësht për 3 orë. Më pas i kullojmë, i përziejmë me erëzat dhe i transferojmë në një tigan me yndyrë. Shtojmë qepën e prerë në disqe dhe specat e prera në shirita. I kaurdisim pak minuta, shtojmë salcën e domates dhe 1 filxhan kafeje ujë. Mbyllim kapakun dhe i lëmë mëlçitë me perime të gatuhen për 10 minuta. I shërbejmë të ngrohta spërkatur me majdanoz të freskët.

Pilaf me makarona fidhe

Përbërësit:

• 2 gota oriz kokërrgjatë
• 4 lugë gjelle makarona fidhe
• 1 lugë gjelle gjalpë
• 4 lugë gjelle vaj ulliri
• 3¼ gota ujë të nxehtë ose lëng pule
• Kripë, piper i zi

Përgatitja:

Lajmë orizin disa herë derisa uji të dalë i pastër. E lëmë në ujë të vakët me pak kripë për 15–20 minuta, më pas e kullojmë. Në një tenxhere hedhim vajin dhe gjalpin, shtojmë makaronat fidhe dhe i skuqim në zjarr mesatar derisa të marrin ngjyrë kafe të artë. Shtojmë orizin e kulluar dhe e përziejmë për 2–3 minuta. Më pas shtojmë ujin e nxehtë (ose lëngun e pulës) dhe kripën. Kur të vlojë, ulim zjarrin në minimum, vendosim kapakun dhe e gatuajmë për 12–15 minuta derisa të thithet uji. Fikim zjarrin, vendosim një pecetë ose letër kuzhine nën kapak dhe e lëmë 10 minuta të pushojë. Më pas e përziejmë lehtë me pirun dhe e servirim të ngrohtë.

Këshillat e Albanës: Sekreti që orizi del kokërr (jo i ngjitur), mospërzieje gjatë zierjes. Pushimi në fund është shumë i rëndësishëm. Për aromë të këndshme shtojmë disa pika lëng limoni.

Fërgesë me presh të njomë

Përbërësit:

• Presh të njoma
• 1 tufë majdanoz
• 1 tufë kopër
• 2 lugë gjelle miell misri
• 350 ml ujë ose qumësht
• 2 lugë gjelle vaj ulliri
• Kripë dhe piper sipas shijes
• Pak djathë i bardhë ose djathë i butë i grirë

Përgatitja:

Pastrojmë dhe presim preshin në rrathë të hollë (përdorim pjesën e bardhë dhe pak nga e gjelbra e butë). Në një tigan të gjerë shtojmë vajin e ullirit dhe kaurdisim preshin në zjarr mesatar derisa të zbutet (rreth 5–7 minuta). Shtojmë majdanozin dhe koprën e grirë imët. Në një tas tresim miellin e misrit me pak ujë ose qumësht që të mos bëhen kokrriza, pastaj e hedhim në tigan. Shtojmë pjesën tjetër të lëngut, kripë dhe piper. E lëmë të gatuhet duke e përzier derisa masa të trashet dhe të bëhet kremoze. Në fund shtojmë djathin e thërrmuar sipër dhe e lëmë 2–3 minuta të shkrijë. Sipas dëshirës mund ta vendosim 5 minuta në furrë për kore të lehtë.

Supë me qepë të karamelizuar

Përbërësit:

• 1 kg qepë të prera hollë
• 2 thelpinj hudhër
• 2–3 lugë gjelle gjalpë
• 200 ml verë e bardhë
• 1.2–1.5 litër lëng mishi viçi ose pule
• 1 gjethe dafine
• 150–200 gr djathë te grirë
• Kripë, piper, trumzë
• Bukë fshati ose bagete

Përgatitja:

Shkrijmë gjalpin dhe gatuajmë qepët me pak kripë në zjarr mesatar për 30–40 minuta derisa të karamelizohen mirë. Shtojmë hudhrën, verën e bardhë dhe e lëmë të avullojë disa minuta. Shtojmë lëngun e mishit, trumzën dhe dafinën. E lëmë supën të ziejë 20–30 minuta në zjarr të ulët. Thekim bukën dhe e vendosim mbi supë, shtojmë djathin dhe e vendosim në furrë (grill) derisa të shkrijë dhe të marrë ngjyrë.

Kunguj me kefir dhe hudhër

Përbërësit:

• 3–4 kunguj të njomë
• 250 ml kefir (ose kos i holluar)
• 2–3 thelpinj hudhër
• 2–3 lugë vaj ulliri
• Kripë sipas shijes
• Kopër ose majdanoz

Përgatitja:

Kungujt lahen dhe priten në rrathë ose shkopinj. Zihen në ujë me pak kripë për 5–7 minuta (derisa të zbuten, por jo të shpërbëhen). Kullohen dhe lihen të ftohen plotësisht. Ndërkohë përgatitet salca: përzihet kefiri me hudhrën e shtypur, pak kripë dhe 1 lugë vaj ulliri. Vendosen kungujt në pjatë, sipër hidhet salca dhe në fund vaj ulliri i freskët. Sipas dëshirës shtohet kopër ose majdanoz.

Këshillat e Albanës: Nëse do shije më të fortë, skuq lehtë hudhrën në vaj ulliri dhe pastaj shtoje sipër. Nëse kefiri është shumë i hollë, shto 1 lugë kos për ta trashur.

Qofte shtëpie në furrë

Përbërësit:

• 300 gr mish i grirë
• 1 kokërr vezë
• ¼ tufë majdanoz i grirë
• 5 lugë gjelle galetë (bukë e thatë)
• 1 qepë e grirë imët
• 2 thelpinj hudhër
• 200 ml ujë i gazuar
• 1 lç salcë speci ose salcë domate
• Kripë, piper i zi
• Kimion, paprikë pluhur

Përgatitja:

Përziejmë të gjithë përbërësit e qofteve në një tas. Shtojmë pak nga uji mineral gradualisht (rreth 50–80 ml) derisa masa të bëhet e butë. Zëmë mirë me dorë brumin për 5–7 minuta dhe e lëmë në frigorifer të pushojë 30 minuta. Formojmë qoftet (duart pak të lyera me vaj) dhe i vendosim në tavë me letër pjekjeje. I lyejmë sipër me pak vaj. Vendosim domate dhe speca anash (opsionale) dhe i pjekim në furrë në 190°C derisa të marrin ngjyrë të artë, për rreth 25–30 minuta.

Petulla me qumësht

Përbërësit:

• 1 gotë qumësht i vakët
• 1 lgj vaj
• 3 gota miell
• 1 lç sheqer
• 1 lç kripë
• Maja buke e butë
• Vaj për skuqje

Përgatitja:

Në një enë shtojmë majanë e bukës, sheqerin, kripën, vajin, i përziejmë derisa të treten produktet. Më pas shtojmë miellin dhe qumështin e vakët. Zëmë brumin, e lëmë rreth 1 orë të rehatohet duke e mbuluar me qese membranë. Nga kjo masë krijojmë 10 toptha brumi, i lëmë sërish të pushojnë për 20 minuta. Mbas 20 minutash në mes të çdo topi brumi, kriojmë një vrimë. Përpara se ta marrim dhe ta skuqim në vaj vegjetal, masën e hapim më tepër.

Krepa me mish të grirë dhe beshamel në furrë

Përbërësit:

Për krepat:

• 2 vezë
• 1 gotë qumësht
• 1 gotë ujë
• 3 lugë gjelle vaj
• 1 e 1/2 gotë miell
• Kripë

Për mbushjen:

• Mish i grirë
• Qepë
• Spec
• Salcë domatesh
• Kripë, erëza sipas dëshirës

Për beshamelin:

• 1-2 lugë gjelle gjalpë
• 2 lugë gjelle miell
• 2 gota qumësht
• Djathë kaçkavall i grirë

Përgatitja:

Përziejini të gjithë përbërësit për krepat derisa të përftoni një brumë të lëngshëm dhe të njëtrajtshëm. Piqni krepat në tigan, nga të dyja anët. Ndërkohë në një tigan hidhni mishin e grirë dhe kaurdiseni mirë. Shtoni qepën dhe specin, vazhdoni kaurdisjen për 4-5 minuta. Shtoni salcën dhe erëzat, hidhni pak ujë, lëreni të ziejë 3-4 minuta derisa ta thithë lëngun dhe hiqeni nga zjarri. Përgatisni beshamelin, shkrini gjalpin, shtoni miellin dhe kaurdiseni 2–3 minuta derisa të dalë aroma. Shtoni qumështin dhe kripën, përziejeni pa pushim derisa të trashet dhe të bëhet pa kokrriza. Kur të vlojë, hiqeni nga zjarri. Lyejeni pak tavën me beshamel, vendosni një krep, sipër lyeni me beshamel, shtoni nga mbushja me mish. Vazhdoni me shtresa krepa – beshamel – mish. Shtresa e fundit vetëm beshamel dhe kaçkavall i grirë. Piqeni në furrë të parangrohur në 190°C, derisa sipërfaqja të marrë ngjyrë të artë.

Supë krem me miell orizi dhe mish

Përbërësit:

• 4 lugë gjelle miell orizi
• 2 lugë gjelle gjalpë
• 2 qepë
• 300 gr mish
• 2 të verdha veze
• 150 ml qumësht
• 1 lugë gjelle gjalpë (për në fund)
• Majdanoz i freskët
• Kripë sipas shijes
• Arrë moskat
• Për servirje: Bukë e thekur ose 2 lugë gjelle oriz i zier veç

Përgatitja:

Në një tenxhere, kaurdisni miellin e orizit me gjalpin në zjarr të ulët, pa e lënë të marrë ngjyrë. Shtoni gradualisht ujin ose lëngun e mishit duke e përzier që të mos krijohen kokrriza. Shtoni mishin dhe qepët dhe lëreni të ziejë në zjarr të ngadaltë për rreth 20–25 minuta. Hiqeni nga zjarri. Në një enë tjetër rrihni të verdhat e vezëve me qumështin e ngrohtë. Temperoni përzierjen duke shtuar pak nga supa e nxehtë, pastaj hidheni në tenxhere duke e përzier vazhdimisht. Shtoni lugën e fundit të gjalpit për shije dhe shkëlqim. Shërbehet me kruton ose me pak oriz të zier veçmas.

Tavë kosi Elbasani

Përbërësit:

• 4-5 racione mish
• 2 lgj gjalpë
• 2-3 vezë
• 5 gota kos
• 2 lgj miell
• 1 lgj oriz
• 1-2 gota lëng mishi
• Kripë, piper

Përgatitja:

Ndajmë mishin në racione, e vendosim në tepsi, hedhim përsipër pak gjalpë dhe e vendosim në furrë. Herë pas here i hedhim nga pak ujë që të mos thahet. Pasi të piqet, e heqim nga furra. Në një tenxhere me gjalpë kaurdisim pak miell derisa të zverdhet, por jo të skuqet, shtojmë lëngun e mishit të pjekur holluar me ujë, e përziejmë dhe e lëmë të vlojë derisa të krijohet një salcë e trashë. E heqim nga zjarri, e lëmë të ftohet dhe pastaj shtojmë kosin, vezët, kripën dhe e përziejmë mirë. Në tavë hedhim pak oriz gjysmë të zier, radhisim thelat e mishit, sipër hedhim masën e përgatitur, pak gjalpë dhe e vendosim të piqet në furrë derisa sipërfaqja të marrë ngjyrë.

Hallvë me qumësht

Përbërësit:

• 200 ml qumësht
• 300 ml ujë
• 2 gota sheqer
• 2 gota miell
• 120 gr gjalpë
• 2–3 lugë gjelle vaj

Përgatitja:

Në një tenxhere vendosni qumështin, ujin dhe sheqerin. Lërini në zjarr të ulët derisa sheqeri të tretet plotësisht (të krijohet sherbeti). Në një enë tjetër kaurdisni miellin me gjalpin dhe vajin në zjarr mesatar, duke e përzier vazhdimisht që të mos digjet. Kur mielli të marrë ngjyrë të artë dhe aromë të mirë, shtoni gradualisht sherbetin e ngrohtë duke e përzier energjikisht. Vazhdoni gatimin derisa masa të trashet dhe të shkëputet lehtë nga anët e enës. Shërbejeni të ngrohtë ose në temperaturë ambienti.

Pulë me arra

Përbërësit:

• 1 pulë
• 50 gr gjalpë
• 2 filxhanë kafeje arra
• 1 kokë hudhër
• 2 lugë gjelle uthull
• 1 lugë gjelle miell
• Kripë, piper

Përgatitja:

Pulën e pastruar dhe të larë e presim në thela. E vendosim në tenxhere, hedhim ujë të vluar aq sa të mbulohet mishi, shtojmë pak kripë, piper të zi dhe e lëmë të ziejë në zjarr të ngadalshëm. Në një tenxhere me gjalpë kaurdisim miellin, shtojmë lëngun e pulës duke e përzier mirë që të mos krijohen kokrra dhe e lemë të ziejë 2-3 minuta derisa lëngu të trashet. Më pas e largojmë nga zjarri dhe e përziejmë me arra të shtypura. Rregullojmë salcën me hudhra të shtypura, uthull, kripë, piper të zi dhe thelpinj arre dhe e lëmë në vend të ngrohtë, por pa marrë valë. Kur e shërbejmë në pjatë vendosim pulën, të cilën e mbulojmë me salcën e përgatitur.

Makarona me patëllxhan dhe borzilok

Përbërësit:

• 400 gr makarona
• 1 patëllxhan
• 150 gr gjizë dele e kripur
• 3-4 domate të freskëta
• 4 thelpinj hudhër
• 1 tufë e vogël borzilok
• Vaj ulliri ekstra i virgjër
• Kripë, piper

Përgatitja:

Prisni domatet dhe vendosini në një tenxhere me një majë kripë, 2 thelpi hudhre dhe tufën e borzilokut. Lërini të ziejnë për 30 minuta në zjarr të ulët, pa shtuar ujë, domatet do të lëshojnë lëngun e tyre. Pas 30 minutash hiqni hudhrën dhe borzilokun. Kalojini domatet në një blender të imët dhe bëjini pure.Vendosni salcën e grirë në blender në një tigan, shtoni një thelpi hudhër dhe një degë borziloku. Gatuajeni për disa minuta duke e përzier herë pas here. Ndërkohë prisni patëllxhanin në feta jo shumë të holla, dhe shtojini në një tigan ku më parë keni shtuar vaj ulliri dhe një thelpi hudhër. Skuqini duke i kthyer herë pas here derisa të marrin ngjyrë të artë. Hiqini me kapëse dhe vendosini mënjanë. Paralelisht vendosni një tenxhere me ujë për të zier makaronat dhe pas vlimit shtoni kripën dhe pastën. Zieni makaronat al dente, më pas kullojini. Në tiganin me salcë shtoni patëllxhanët bashkë me vajin që kanë kulluar në pjatë, shtoni dhe një lugë vaj ulliri të freskët. Kavërdiseni që të lidhen dhe shtoni makaronat e sapokulluara, duke shtuar një gjysëm garuzhde nga uji i tyre. Shërbejini makaronat menjëherë të ngrohta, duke shtuar sipër rikotën dhe një gjethe borziloku.

Trahana me perime të pjekura

Përbërësit:

• 1 kungull i verdhë
• 2 speca të kuq
• 2 karrota
• 1 qepë e madhe
• 2 koka hudhre
• 200 gr domate qershi
• 3-4 lugë vaj ulliri
• 1 lugë çaji paprika
• 1 litër lëng perimesh ose ujë
• 120-150 gr trahana
• 2-3 lgj pana ose kos i trashë
• Kripë, piper i zi
• Gjalpë (opsionale për shije më të pasur)

Përgatitja:

Ngrohim furrën në 200°C. Presim kungullin në copa të mëdha dhe e vendosim në tavë bashkë me specat, karrotat, qepën, domatet dhe hudhrat (me lëkurë). Shtojmë vaj ulliri, kripë, piper dhe paprika. I pjekim perimet për 35-45 minuta derisa të zbuten dhe të karamelizohen lehtë. Pastrojmë hudhrat nga lëkura dhe vendosim të gjitha perimet në blender ose tenxhere. Shtojmë lëngun e perimeve dhe e bluajmë derisa të bëhen krem i butë. Kalojmë kremin në tenxhere në zjarr mesatar, shtojmë trahananë dhe e gatuajmë 10-15 minuta, duke e përzier shpesh që të mos ngjitet. Në fund shtojmë panën ose kosin dhe një copë gjalpë për shije më të plotë.

Qofte me lakër

Përbërësit:

• 300 gr lakër
• 1 qepë e vogël
• 2 lugë kafeje gjalpë
• 4 lugë gjelle galetë
• 1 gotë ujë
• 2 lugë kafeje miell
• 1 vezë
• Galetë
• Pak qumësht
• Vaj për skuqje
• Kripë, piper
• Dhjozëm e thatë

Përgatitja:

Lakra pastrohet nga koçanet, lahet dhe grihet hollë. Në një tenxhere hidhet qepa me gjalpë, pak ujë dhe lihet të ziejë derisa masa të zbutet. Shtohet lakra, kripa dhe masa zihet e mbuluar me kapak, duke e përzier herë pas here derisa të zbutet mirë. Më pas shtohen galeta (ose bukë e thatë e grirë), veza dhe bimë aromatike. Përzihet mirë dhe ndahet në qofte të vogla, të cilat lyhen me galetë dhe skuqen.

Paluze me mollë

Përbërësit:

• 2 mollë mesatare
• 4 lugë gjelle shurup sheqeri
• 2 gotë ujë
• 2 lugë kafeje niseshte
• Disa pika lëng limoni

Përgatitja:

Lajmë, qërojmë dhe grijmë mollën imët. Vendosim mollën në një tenxhere të vogël me ujin. E lëmë të ziejë për 8–10 minuta, derisa të zbutet plotësisht. Kullojmë lëngun dhe e rikthejmë në zjarr. Shtojmë shurupin e sheqerit dhe sipas dëshirës, disa pika limoni. Tretim niseshtenë në pak ujë të ftohtë dhe e shtojmë gradualisht në lëng duke e përzier vazhdimisht, derisa masa të trashet lehtë dhe të marrë shkëlqim. E heqim nga zjarri dhe e përziejmë me tulin e mollës së zbutur. E lëmë të ftohet dhe e servirim.

Karrota me salcë qumështi në furrë

Përbërësit:

• 300 gr karrota mesatare 
• 3 lugë gjelle gjalpë
• 3 lugë çaji galetë
• 2 vezë
• 100 ml qumësht
• 2 lugë gjelle ujë
• Kripë sipas shijes

Për salcën e qumështit:

• 3 lugë gjelle gjalpë
• 3 lugë gjelle miell
• 3 filxhanë qumësht (rreth 400 ml)
• Pak kripë

Përgatitja:

Karotat pastrohen, lahen dhe priten në copa të njëtrajtshme. Vendosen në tenxhere me gjalpë, pak ujë, kripë dhe (nëse dëshironi) pak sheqer. Mbulohet me kapak dhe zihen në zjarr të ulët derisa të zbuten dhe të mbetet pak lëng. Ndërkohë përgatitet salca e qumështit. Në një tigan shkrihet gjalpi, shtohet mielli dhe përzihet derisa të marrë ngjyrë të lehtë të artë. Shtohet qumështi gradualisht duke e përzier vazhdimisht që të mos krijohen kokrra. Lihet të ziejë derisa të trashet. Në fund rregullohet me kripë. Salca përzihet me karotat e ziera, shtohet e verdha e vezës dhe përzihet mirë. E bardha rrihet veçmas derisa të bëhet shkumë e qëndrueshme dhe përzihet lehtë me masën, e cila vendoset në tavë të lyer me gjalpë dhe të spërkatur me galetë. Sipër shtohet pak gjalpë. Piqet në furrë të parangrohur në 180°C për rreth 15–20 minuta, derisa sipërfaqja të marrë ngjyrë të artë.

Patate jahni

Përbërësit:

• 1 kg patate
• 4-5 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë gjelle salcë domatesh
• 2-3 domate mesatare
• 1 gjethe dafinë
• 1 tufë majdanoz
• Kripë, piper

Përgatitja:

Patatet e qëruara i presim në kubikë dhe i lëmë në tenxhere me ujë që të mos nxihen. Në vaj kaurdisim qepën sa të vyshket, shtojmë domatet e qëruara nga cipa dhe të prera, më pas hedhim patatet dhe përzihen disa herë. Shtojmë salcën, kripën, gjethen e dafinës, piperin dhe lëng mishi ose ujë sa të mbulohen patatet. Vendosim kapakun dhe e lëmë gjellën të gatuhet në zjarr mesatar.   

Sallatë dimërore me lakër

Përbërësit:

• ½ lakër e bardhë
• 100 gr lakër e kuqe
• 1 karrotë
• 1 domate
• 2 qepë të njoma (opsionale)
• Majdanoz i freskët
• Lëng limoni
• Vaj ulliri
• Kripë, piper i zi

Përgatitja:

Lakrën e prerë hollë e vendosim në një tas të madh dhe e fërkojmë lehtë me kripë derisa të zbutet. Shtojmë karrotën, qepën e njomë, domaten dhe majdanozin. Rregullojmë shijen me lëng limoni dhe vaj ulliri. E përziejmë mirë dhe e lëmë 5–10 minuta të pushojë përpara servirjes. Për një shije më të pasur, mund të shtojmë pak uthull molle ose fara susami.

Supë me presh dhe patate

Përbërësit:

• 1 qepë
• 2 presh
• 1 patate
• 30 gr domate pelte
• 1 litër ujë
• 2 thelpinj hudhër
• 1/2 bukë fshati
• 20 gr gjalpë
• Kripë, piper
• Majdanoz i grirë

Përgatitja:

Qëroni qepën, lani preshin dhe i prisni në kubikë. Shkrini gjalpin në tenxhere. Shtoni kubikët e preshit, qepës dhe hudhrës së grirë. Lërini të zbuten. Shtoni domaten pelte. Përziejini, hidhni ujin, kripën, piperin. Qëroni patatet dhe i prisni në dysh për së gjati. Lëreni supën të gatuhet dhe ndërkohë prisni bukën në feta dhe vendoseni në furrë derisa të bëhet kruton. Shërbejeni supën menjëherë të ngrohtë në një tas, me bukën e thekur dhe majdanozin e grirë.

Birjam me qumësht e oriz

Përbërësit:

• 2 qepë mesatare
• 1 gotë oriz
• 1 gotë ujë
• 2 vezë
• 3 lugë gjelle djathë i thërrmuar
• 1 gotë qumësht
• 2 lugë gjelle gjalpë

Përgatitja:

Qepët grihen hollë dhe kaurdisen me gjalpë derisa të zverdhen lehtë. Shtohet orizi dhe vazhdohet kaurdisja për pak minuta. Hidhet uji dhe gatuhet pilaf i shkrifët, pa e zier plotësisht orizin. Pilafi lihet të ftohet pak. Më pas përzihet me vezët, djathin e thërrmuar dhe qumështin. Masa hidhet në tavë të lyer me gjalpë, spërkatet sipër me pak gjalpë dhe piqet në furrë të parangrohur derisa të mpikset dhe të marrë ngjyrë të artë në sipërfaqe.

Petulla me miell misri

Përbërësit:

• 2 vezë
• 1 lç sheqer
• 1 lç kripë
• 250 gr miell misri
• 250 ml dhallë ose kefir
• 1 lç sodë

Përgatitja:

Rrahim vezët dhe më pas shtojmë produktet me rradhë. E lëmë të vijë masa e brumit. Lugë pas luge i skuqim petullat në një tigan me vaj të bollshëm.

Patëllxhanë me hudhra

Përbërësit:

• 4 patëllxhanë mesatarë
• 1 kokë hudhër
• 4 lugë gjelle vaj ulliri
• Kripë, piper i zi
• Opsionale: pak djathë i bardhë

Përgatitja:

Patëllxhanëve u hiqet bishti dhe maja, lahen dhe fshihen mirë. Secilit patëllxhan i bëhen 2–3 prerje për së gjati, pa e ndarë plotësisht. Në prerje vendosen thelpinj hudhre; nëse dëshironi, mund të shtoni edhe copa të vogla djathi. Spërkaten me kripë dhe piper. Patëllxhanët vendosen në një tigan ose tenxhere të cekët. U hidhet sipër vaji i ullirit, mbulohen me kapak dhe lihen të ziejnë në zjarr të ulët. Gjatë gatimit kthehen herë pas here, duke u spërkatur me yndyrën e vet, derisa të zbuten dhe të marrin ngjyrë të lehtë. Shërbehen të ngrohtë, të prerë përgjysmë për së gjati, të spërkatur me pak nga lëngu i gatimit.

Speca me gjizë

Përbërësit:

• 600 gr speca
• 200 gr domate
• 1 lgj salcë domate
• 300 gr gjizë
• 150 gr djathë i bardhë
• 1/2 lugë çaji hudhër pluhur
• 30 gr bukë e thekur e grirë
• ½ lugë çaji trumzë
• ½ lugë çaji nenexhik i thatë
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• Kripë, piper i zi

Përgatitja:

Specat i pastrojmë nga farat dhe vetëm 1 spec e presim në kubikë shumë të vegjël, njësoj veprojmë edhe me domatet, pasi u heqim farat dhe lëngun e tepërt. Grijmë imët majdanozin dhe hudhrën. Në një tas të madh hedhim gjizën, djathin e bardhë të thërrmuar, bukën e thërrmuar, hudhrën, specat dhe domatet në kubikë, majdanozin, trumzën, nenexhikun dhe piperin e zi. Rregullojmë shijen me kripë dhe shtojmë 2 lugë gjelle vaj ulliri. I përziejmë mirë të gjithë përbërësit derisa të krijohet një masë homogjene. Mbushim specat me përzierjen e përgatitur dhe i radhisim në një tavë të lyer lehtë me vaj. I spërkatim nga sipër me vajin e mbetur dhe i vendosim në furrë të parangrohur në 180–190°C për 20–25 minuta, derisa të zbuten dhe të marrin një ngjyrë të artë në sipërfaqe.

Qofte me patate dhe vezë

Përbërësit:

• 500 gr patate
• 1 qepë e kuqe
• 2 bishta qepësh
• 1 tufë majdanoz
• Kripë, piper i zi, piper i kuq
• Vezë
• Miell
• Galetë
• 3 vezë të ziera
• Vaj për skuqje

Përgatitja:

Ziejmë patatet dhe krijojmë brumin e qofteve duke shtuar qepën e kuqe të grirë shumë imët, bishtat e qepëve, majdanozin, kripën dhe piperin. Krijojmë kroketat dhe në mes vendosim një çerek veze të zierë. I kalojmë qoftet në miell, vezë, galetë dhe i skuqim në vaj të nxehtë.

Pastiçe me djathë

Përbërësit:

• 500 gr makarona
• 500 ml qumësht
• 2 kokrra vezë
• 200 gr djathë
• 100 gr gjalpë
• 1 lgj vaj
• Pak miell
• Kripë

Përgatitja:

Ziejmë makaronat në ujë të bollshëm me pak kripë dhe vaj për 5 minuta më pak sa tregon amballazhimi. Më pas i kullojmë. Tresim gjalpin. Rrahim vezët me pak qumësht. Te gjalpi i tretur shtojmë miellin duke e përzier. E shuajmë me qumësht dhe më pas shtojmë masën e vezëve të rrahura dhe qumështin e mbetur. Djathin e thërrmuar e përziejmë me makaronat dhe përsipër shtojmë masën e qumështit. E vendosim pastiçen në furrë në temperaturën 180 gradë Celsius për 45 minuta.

Tavë me patate dhe oriz

Përbërësit:

• 5-6 patate
• 2 karrota
• 1 qepë mesatare
• 1 spec i kuq
• 1 thelpi hudhër
• 1 filxhan çaji oriz
• 4-5 lgj vaj ulliri
• 2 fç ujë / lëng mishi
• Kripë, piper
• Djathë sipas dëshirës

Përgatitja:

Pasi kemi parangrohur furrën, presim të gjitha perimet në forma rrethore dhe i vendosim në një tas ku shtojmë një thelpi hudhër, kripë, piper dhe vaj ulliri. Lyejmë një tavë me pak vaj dhe shtrojmë orizin e larë dhe të kulluar. E hapim orizin në të gjithë sipërfaqen dhe më pas hedhim perimet e marinuara të pa kaurdisura. Shtojmë pak vaj ulliri dhe e vendosim tavën në furrë në pjekje për 20 minuta. Pasi perimet janë rreshkur dhe kanë marrë ngjyrë, hedhim dy filxhanët e ujit ose lëngun e mishit. E vendosim tavën në furrë sërish për 20 minuta të tjera. Në 5 minutat e fundit para se t’a largojmë nga furra, shtojmë djathin e thërrmuar.

Gjellë tigani me perime

Përbërësit:

• 2 speca (jeshilë ose të kuq)
• 1 kungull jeshil
• 1 patëllxhan mesatar
• 2 qepë mesatare
• 3–4 domate
• 4–5 lgj vaj ulliri
• 1 lç spec i kuq i ëmbël
• Kripë, piper i zi
• Hudhër e grirë, majdanoz ose borzilok

Përgatitja:

Në një tigan të gjerë, ngrohni vajin e ullirit dhe kaurdisni qepët në zjarr mesatar derisa të zbuten dhe të marrin ngjyrë të lehtë. Shtoni patëllxhanin dhe skuqeni lehtë 5–7 minuta, derisa të zbutet. Hidhni specat dhe kungullin; përziejini dhe vazhdoni gatimin edhe 5 minuta. Shtoni domatet, kripën, piperin dhe specin e kuq. Ulni zjarrin, mbulojeni tiganin dhe lëreni të ziejë ngadalë 15–20 minuta, derisa perimet të lidhen dhe salca të trashet lehtë. Në fund, rregulloni shijen dhe shtoni hudhër ose barishte të freskëta sipas dëshirës.

Turshi me lakër të bardhë

Përbërësit:

• 1 kokë lakër e bardhë (rreth 2 kg)
• 2 tufa majdanoz
• 2-3 speca djegës të vegjël
• 2 lugë gjelle kripë për çdo litër uji
• 1 lugë gjelle sheqer
• 200 ml uthull rrushi
• Gjethe dafine
• Kokrra piperi të zi

Përgatitja:

Pastrojmë lakrën duke hequr gjethet e jashtme. E presim në shirita të hollë dhe e vendosim në një enë. Shtojmë kripë mbi lakrën, i përziejmë mirë me dorë dhe i shtypim pak derisa të zbuten e të lëshojnë pak lëng. Në kavanozë të pastër, vendosim masën e lakrës dhe majdanozin. Ndërkohë në zjarr kemi vendosur ujin të vlojë me kripë, sheqer, uthull, gjethe dafine dhe kokrra piperi për 5 minuta. E lëmë të ftohet pak (të jetë i ngrohtë, jo i nxehtë). Mbushim kavanozët me këtë lëng derisa të mbulohen perimet. Sigurohemi që të mos ketë flluska ajri, i shtypim me pirun ose shkop druri dhe i mbyllim mirë kavanozët, të cilët i vendosim në vend të freskët e të errët për 7–10 ditë.

Këshilla nga Albana: Nëse turshitë i duam më të tharta, shtojmë më shumë uthull. Nëse i duam më të buta, nuk i mbajmë shumë gjatë në vend të ftohtë, ndërsa për krokantësi maksimale s'duhen përzier shumë shpesh dhe nuk duhen hapur kavanozët përpara kohe.

Byrek me peta të ziera me djathë, vezë dhe kos

Përbërësit:

Për petët:

• 3 gota miell
• 3 vezë
• 1 majë luge kripë
• Ujë i vakët sa të formohet brumi

Për mbushjen:

• 400-500 gr djathë i bardhë
• 3 kokrra vezë
• 200-250 ml kos i trashë
• 3-4 lgj gjalpë i shkrirë ose vaj

Përgatitja:

Përgatisni brumin si për petë dore: përzieni miellin, vezët, kripën dhe ujin e vakët. Punojeni mirë, ndajeni në kuleçë dhe lërini të pushojnë 15–20 minuta, të mbuluara. Hapni petët me trashësi 2–3 mm, lërini të thahen pak dhe pritini në shirita rreth 4 gishta të gjerë, pastaj ndani shiritat në 2–3 pjesë. Zieni petët pjesë-pjesë në ujë të valuar me kripë për 4–5 minuta. Nxirrini dhe kalojini menjëherë në ujë të ftohtë. Më pas kullojini mirë dhe shtrijini në tavolinë. Thërrmoni djathin në një tas, shtoni vezët dhe kosin, dhe përziejini mirë derisa të krijohet një masë homogjene kremoze. Lyeni tavën me gjalpë ose vaj. Vendosni një shtresë petësh të ziera. Shtoni një pjesë të mbushjes me djathë, vezë dhe kos, spërkatini lehtë me gjalpë të shkrirë. Vazhdoni me shtresa derisa të mbarojnë përbërësit. Sipër përfundoni me petë dhe gjalpë. Piqeni në furrë të parangrohur në 180°C për 35–40 minuta, derisa sipërfaqja të marrë ngjyrë të artë.

Këshillat e Albanës: Nëse dëshironi byrek më të butë, mund të shtoni 2–3 lugë kos shtesë sipër para pjekjes. Ky byrek shkon shumë mirë edhe me djathë të bardhë duke e bashkuar me djath kaçkavall.

Çorbë me mëlçi, miell misri dhe kos

Përbërësit:

• 300 gr mëlçi
• 3 lgj miell misri
• 2 lgj gjalpë
• 3-4 thelpinj hudhër
• 4-5 lgj kos
• Kripë, piper i zi, piper i kuq

Përgatitja:

Kaurdisim me pak gjalpë mëlçitë të prera në kubikë të vegjël. I spërkasim me kripë dhe piper të kuq dhe më pas shtojmë ujë aq sa të mbulohen mëlçitë dhe i lëmë të ziejnë. Në një tigan kaurdisim miellin e misrit me gjalpë derisa të marrë ngjyrë kafe. Më pas shtojmë pak nga lëngu i mëlçive, e trazojmë mirë salcën e krijuar dhe e hedhim tek mëlçitë. Rregullojmë shijen me kripë, piper të zi dhe hudhra të shtypura. Çorba duhet të jetë e trashë, por e derdhur. E shërbejmë të ngrohtë me nga një lugë kos në çdo pjatë.

Linguine me karkaleca deti dhe kunguj

Përbërësit:

• 400 gr linguine Ola
• 250 gr karkaleca
• 2 kunguj jeshil
• 10-15 kokrra domate qershi
• 1 gotë e vogël konjak
• 2-3 thelpi hudhër
• Vaj ulliri ekstra i virgjër
• Kripë, piper
• Spec djegës sipas dëshirës

Përgatitja:

Vendosni në zjarr një tenxhere me ujë për të zier pastën. Shtoni kripën vetëm kur uji të vlojë. Pasi uji të ketë zier, shtoni linguinet dhe lërini derisa të bëhen al dente, jo më shumë. Ndërkohë pastroni kungujt, pritini përgjysmë për së gjati dhe pastaj në feta diagonale. Lërini mënjanë. Në një tigan ngrohni pak vaj ulliri. Kavërdisni shumë shpejt karkalecat, të pastruar dhe të çarë në shpinë. Sfumoni me pak konjak, lëreni të avullojë dhe transferojini në një pjatë. Në të njëjtin tigan shtoni hudhrën dhe lëreni të skuqet pak bashkë me kungujt. Shtoni pak spec djegës nëse dëshironi. Transferojini në pjatën ku janë karkalecat. Në tigan shtoni një thelpi hudhër dhe lëreni të skuqet pak. Hiqeni sapo të fillojë të skuqet dhe shtoni domatet e prera dysh. Lërini në tigan duke i përzier vashdimisht dhe duke shtuar pak ujë 1 ose 2 herë. Kur domatet të jenë gati shtoni karkalecat dhe kungujt. Trazojini mirë dhe më pas shtoni linguinet, përziejini derisa të lidhen mirë me salcën e pasur. Nëse shikoni se duken pak të thata, shtoni pak vaj ulliri të freskët dhe përziejeni derisa vaji të përthithet në mënyrë homogjene.

Gurabije të kuqe

Përbërësit:

• 2 vezë
• 100 gr sheqer
• 70 gr gjalpë i shkrirë
• 150 ml qumësht
• 500 gr miell
• 1 pako pluhur pjekjeje (ose sodë buke)
• Vanilje sipas dëshirës

Për lyerjen sipër:

• Sheqer pluhur
• Pak ujë
• Bojë ushqimore e kuqe

Përgatitja:

Në një enë rrahim vezët me sheqerin derisa masa të bëhet e hapur dhe kremoze. Shtojmë gjalpin e shkrirë dhe e përziejmë mirë. Hedhim qumështin dhe vaniljen, duke vazhduar përzierjen. Miellin e përziejmë me pluhurin e pjekjes dhe e shtojmë gradualisht te masa e lëngshme. Punojmë brumin derisa të jetë i butë dhe i njëtrajtshëm. I japim formë rrumbullake gurabijeve dhe i vendosim në pjekje në furrë për rreth 20 minuta. Pasi të ftohen i lyejmë me pak sheqer pluhur të rrahur me ujë dhe bojë të kuqe ushqimore.

Bukë misri me presh dhe ullinj

Përbërësit:

• 1 presh i prerë hollë
• 100 gr ullinj pa bërthamë
• 1 gotë kos
• 1 vezë
• 400 gr miell misri
• 1 lugë çaji sodë buke
• 200 ml ujë
• Kripë sipas shijes
• Vaj ulliri për tavën

Përgatitja:

Ngrohni furrën në 180°C. Në një tigan, kaurdisni lehtë preshin me pak vaj ulliri derisa të zbutet dhe lëreni të ftohet. Në një tas të madh rrihni vezën me kosin dhe ujin. Shtoni sodën e bukës dhe kripën. Hidhni gradualisht miellin e misrit duke e përzier derisa të formohet një masë homogjene, jo shumë e trashë. Shtoni preshin e kaurdisur dhe ullinjtë; përziejini mirë. Lyejeni tavën me vaj, hidhni masën dhe niveloni sipërfaqen. Piqeni për 40–45 minuta, derisa të marrë ngjyrë të artë. Lëreni të pushojë 10 minuta, më pas priteni dhe shërbejeni.

Këshillat e Albanës: Për shije më të pasur, mund të shtoni piper të zi ose rigon. Nëse dëshironi një teksturë më të butë, zëvendësoni 50 ml ujë me qumësht.

Biftekë të mbushur, kaluar në galetë

Përbërësit:

• Biftekë viçi (romstek) të rrahur hollë
• Kripë dhe piper i zi
• Arra të copëtuara
• Djathë kaçkavall
• 2–3 vezë
• 100 gr miell
• 150 gr bukë e grirë (galetë)
• Vaj luledielli për skuqje

Përgatitja:

Rrahim biftekët me çekiç kuzhine derisa të hollohen mirë. I rregullojmë me kripë dhe piper. Në mes të çdo bifteku vendosim arra dhe djathë kaçkavall. I palosim dhe i mbyllim mirë biftekët nga të gjitha anët. Pasi i kemi përgatitur të gjithë biftekët, i kalojmë fillimisht në miell, më pas në vezë të rrahura dhe në fund në bukë të grirë (galetë). I shtypim lehtë me dorë që panimi të ngjitet mirë dhe i lëmë mënjanë. Vendosim një tigan në zjarr me vaj luledielli, kur vaji të nxehet mirë, ulim zjarrin në mesatar–të ulët. Para skuqjes, biftekët i kalojmë edhe një herë lehtë në vezë dhe i vendosim në tigan. I skuqim duke i kthyer herë pas here, derisa të marrin një ngjyrë të artë dhe të piqen njëtrajtshëm. I heqim nga tigani dhe i vendosim në pjatë me letër kuzhine për të thithur vajin e tepërt.

Gjethe lakre të skuqura, mbushur me djathë e erëza

Përbërësit:

• Lakër e vogël
• Djathë
• Vezë
• Kripë
• Piper i zi
• Spec i kuq pluhur
• Hudhër pluhur
• Majdanoz
• Miell
• Galetë
• Vaj për skuqje

Përgatitja:

Lakra pastrohet nga fletët e dëmtuara. I pritet koçani derisa fletët të lirohen dhe të hyjë nxehtësia gjatë zierjes. Lakra zihet në ujë të valuar me kripë, me koçanin poshtë, derisa fletët të zbuten. Më pas hiqet nga uji, kullohet dhe fletët ndahen me kujdes duke i hapur mbi tavolinë. Merren 1–2 fletë lakre, shtypet pak kërcelli dhe në mes vendoset djathi i thërrmuar i përzier me vezë, majdanoz dhe piper të zi të bluar. Mbështillet në formë zarfi, kalohet secila në miell, vezë dhe më pas në galetë, duke u dhënë formë të rregullt. Skuqen në vaj të nxehtë derisa të marrin ngjyrë të artë nga të dyja anët.