Dosje

  • Kohët e fundit, përveç poezive më kanë rënë në duar një sërë pikturash të Arifi Dinos, nipit të Abedin Pashë Dinos, ku spikat në një mënyrë mahnitëse moderniteti i këtij artisti të gjithanshëm, pasi ai ishte dhe poet, një lloj Apollinaire-i shqiptar, dhe piktor modern, dhe një aktor kinemaje me një potencial të jashtëzakonshëm në fillimet e kinematografisë greke. Të vjen keq që Shqipëria nuk ka një prej pikturave të tij origjinale…  FOTO
  • Dhjetor 1943, kur për hasmëri u
    vranë 10 këshilltarët e Hekalit

    Filmi “Këshilltarët”, “bazuar në ngjarje të vërtetë”, është një prej falsifikimeve artistike të realizuara gjatë kohës së diktaturës komuniste.

  • Dokumenti i rrallë mbi pushtimin
    e Krujes dhe rënien e Shkodrës

    Gati një vit të shkuar, nga  Arkivi i Topkapi Sarajit në Stamboll erdhi  më në fund përgjigjja se dokumenti E9695[1] që kisha kërkuar prej kohësh ishte miratuar për botim. 

  • Si i gjobiste Ahmet Zogu oficerët që
    shkonin me femra gjatë shërbimit

    Për administratën shtetërore shqiptare në  vitin 1922 të shekullit të kaluar ka pak informacion, por gjënden  disa shkresa të qeverisë së asaj periudhe të firmosura nga ish Ministri i Brendshëm Ahmet Zogu, që na hapin një dritare se si kanë funksionuar disa instanca shtetërore dhe se si  janë dhënë masat disiplinore nga Gjykatat Ushtarake për oficerët që shkelnin rregulloret e shërbimit. Interesante është edhe kërkimi në një rast që, pagesat e gjobave të dhëna nga Gjykatat Ushtarake, Ahmet Zogu kërkonte që të likujdoheshin pa dalë nga burgu ende të liruarit e gjobitur. 

  • Kalaja e Matrizës në Rubik 
    monument historik i lënë në harresë

    Në vitin 2007 me interesimin e kishës Françeskane u kryen kërkime arkeologjike të udhëhequra nga arkeologu, Gëzim Hoxha, në gjysmën e sipërfaqes së absidës në kishën e Shëlbuemit. Kërkimet nxorrën material të mjaftueshëm arkeologjik. 

  • Adriana Xhajanka, individualiteti
    i veçantë i një kinoregjisoreje 

    Ajo portretizoi filmikisht figurën e Kolë Idromenos:  piktor, arkitekt, kineast. Ç`befasi emocionuese me drithërim që ndjeva kur bashkërealizuesi i një filmografie të pasur kineasti  Ferdinand Karuni, më ftoi që ti realizonim një film dokumentar kinoregjisores Adriana Elini – Xhajanka, si një dëshirë e familjarëve të saj, bashkëshortit e të bijës Etleva.

  • A ishte Aleksandër Moisiu komunist?

    Gjatë përpunimit të qindra dokumentave, artikujsh, pjesë librash apo copza gazetash, që kisha nxjerrë nga arkivat në Vjenë mbi jetën dhe veprën e Aleksander Moisiut, më terhoqi vemendjen (në disa prej tyre) etiketimi i tij si:... bolshevik, komunist, cifut, revolucionar, filo-rus, i kuq...etj..etj... 

  • Pranvera e ‘99 Kukësi, ku u strehuan
    mijëra kosovarë që vinin nga lufta

    18 vjet më parë, të shtunën e 27 mar- sit të vitit 1999, me mijëra shqiptarë të Kosovës, të shpërngulur me dhunë, nisën zhvendosjen biblike drejt Kukësit.

  • ​Video të rralla nga ‘97:“Berisha na
    bëri atë që s'na bëri as fashizmi”

    Këto pamje të Associated Press që na kthejnë 20 vite pas në kohë. Rrugë të bombarduara, mitraloza, antipredha që kërcisnin në cdo orë të ditës, në sheshe plot me njerëz  VIDEO

  • Letrat e Gurakuqit: Gazetat jo për
    sulme personale po për kombin

    Kritika në gazetat dhe revistat e gjysmës së parë të viteve ‘900 ka qenë mjaft e spikatur. Intelektualët e kësaj periudhe shpesh e gjenin veten ne polemika të ashpra me njëri-tjetrin në faqet e shtypit si për çështje politike, sociale, kulturore, patriotike e deri në çështje të ngushta personale. 

  • Pse s’përparojnë shoqëritë shqiptare ?

    Nën këtë titull z. Faik Konitza, te N. 51 i DIELLIT, në kryeartikullin e javës thoshte :

  • Sotir Gjika, një ndër publicistët
    në shej të gazetarisë shqiptare

    Duhet të ketë qenë vera e vitit 2002, kur ndërsa shfletoja mpishëm shtypin e përditshëm dhe atë periodik shqiptar të paraluftës së Dytë Botërore, lidhur me një studim mbi marrëdhëniet e Selisë së Shenjtë me Shqipërinë dhe posaçërisht lidhur veprimtarinë misionare në Shqipëri, më pat rënë në sy një shkrim në të përkohshmen letraro-politike “Agimi” të muajit shkurt 1922, me  titullin “Vatikani e Shqypnija”, shkruar nga Sotir Gjika (1889-1927). 

  • 'Kronikë në gur' deheroizimi,rrethanat
    historike dhe mungesa e optimizmit 

    Lexuesit dhe studiuesit shqiptarё e mё gjerё e njohin tashmё Ismail Kadarene si njё nga shkrimtarёt tanё mё tё mirё dhe mё tё mёdhenj tё shekullit. 

  • Leonora Laçi, një libër analitik mbi
    emigracionin politik shqiptar '44-'55

    S’kishte se si të ndodhte ndryshe për të shkruar një libër analitik mbi emigracionin politik shqiptar, veç se prej një autoreje shkodrane. Jo se të tjerë autorë nuk do ta bënin dot, por për vetë faktin se autorja është nga një krahinë e Shqipërisë që e ka vuajtur shumë nga politikat famëkeqe komuniste të Enver Hoxhës. 

  • Çezarina Çiftja: E kam
    dashur skenën. Më vjen keq…

    Kjo grua e ditëlindjes 1927, lindur në Shkodër (tashmë, ka disa vite që ka ndërruar jetë), në bisedë me të (aso kohe unë isha gazetar në radio Shkodra), në mes të tjerave më përmend një pasazh të Cvajgut: 

  • Plani/ Sulmet me skafe kamikaze
    kundër fllotave ushtarake të superfuqive

    Në vitet fund të viteve 70 dhe fillimin e viteve 80, pas prishjes me Kinën dhe reshtjen e ndihmave ushtarake, shteti shqiptar ka filluar një sërë eksperimentesh sekrete me ekspertë inxhiniero teknikë në një sërë objektesh për t'i prodhuar. 

  • Lek Mirakaj: Visar Zhiti, një
    diamant që trazon persekutorët

    Burgu i Spaçit. Një ditë pranvere e vitit 1980. Lek Mirakaj, ishte dërguar atje për të vuajtur ferrin e qelive dhe galerive të errëta, si të gjithë të burgosurit e tjerë politikë që gjeti në atë burg-minierë. 

  • Dëshmitë e '47, masakrat që pamë në
    Çamëri, njerëz të therur në rrugë

    Të ngacmuar nga aktiviteti mbajtur dje në ambjentet e Muzeut Historik Kombëtar, kushtuar masakrës së Selanit në Çamëri,  në rubrikën e dosierit sjellim sot një dokument  të rëndësishëm që zbërthen fakte shumë të rënda nga masakrat  dhe krimet e reaksionit grek kundër popullsisë çame në vitet 1944-1945. 

  • Shuflaj, dëshmori i albanologjisë

    Milan Shuflaj u lind më 8 nëntor 1879 në Lepoglavë të Kroacisë. Shkollën fillore e mbaroi në vendlindje, ndërsa gjimnazin klasik në Zagreb, ku u diplomua si nxënësi më i mirë i gjeneratës së tij. Studioi shkencat shoqërore në Universitetin e Zagrebit dhe doktoroi në vitin 1901. 

  • Milan von Shuflaj: Kufijtë e
    Shqipërisë në mesjetë 

    Reunioni i ambasadorëve (Konferenca e ambasadorëve në Londër) është pajtuar me caktimin e përgjithshëm të kufijve të Shqipërisë së ardhshme. 

Për lajme të tjera kërkoni në arkiv