Për dekada, Beogradi dhe Moska kanë investuar për ta paraqitur Kosovën si shtet të dështuar dhe për të minuar besimin në orientimin perëndimor të rajonit, përfshirë Shqipërinë.

Pikërisht kur protesta dukej se po shuhej, më 14 tetor ndodhi ajo që pamë të gjithë. Nën emrin e studentëve, në rrugët e Tiranës dolën grupe të maskuara që prej thuajse 72 orësh sulmojnë institucione, thyejnë, djegin e bastisin prona publike dhe private.

Kam frikë t’i dërgoj fëmijët adoleshentë në shkollë. Kam frikë të hap dyqanin tim. Kam frikë se dhuna në rrugët e Tiranës mund të rrezikojë familjen time, pronën time dhe të drejtën time për të jetuar e punuar në paqe

A është frika nga ligji? Turpi nga ajo që po bën? Mungesa e bindjes se akti i tij mund të mbrohet me emër e mbiemër? Apo kemi të bëjmë me diçka më të ndërlikuar, me një individ që nuk vepron më si qytetar i përgjegjshëm, por si pjesë e një mekanizmi ku dikush tjetër përcakton objektivin, ndërsa ai vetë e furnizon me krahun, grushtin dhe gurin

Zemërimi ndaj qeverisë mund të jetë i ligjshëm. Por asnjë zemërim nuk të jep të drejtën t’i vësh zjarrin pronës së tjetrit. Protesta është e drejtë, vandalizmi është krim. Kush i ngatërron, nuk po lufton pushtetin, por po terrorizon qytetarin.

Nuk mund të jenë studentë 40-vjeçarët me probleme mendore dhe adoleshentët e papërgjegjshëm vetëm kur i arreston policia, kurse kur djegin, dhunojnë e vrasin, qenkan protestues.

Kush kërkon ndërhyrjen e Presidentit duhet të tregojë jo vetëm se çfarë dëshiron, por edhe mbi çfarë baze ligjore e kërkon. Për më tepër, këto kërkesa e kthejnë institucionin e Presidentit thjesht në një skenë ku palët projektojnë ambiciet e tyre.

​Çfarë ka bërë në fakt ky establishment në këto 36 vite? Ka krijuar një trashëgimi të mbyllur ku pushteti transmetohet me breza: vdes prindi si deputet apo diplomat dhe vendin e zë fëmija. bashkë me të edhe pasuria e privilegjet.

Vlora Hyseni ka qenë në krye të SHISH për  tre vjet e gjysëm. Pa dashur t’ja rëndojmë një pozitë që edhe pa trazirat e orëve të fundit është e rëndë për arsye të tjera, këto orë po dëshmojnë se edhe SHISH nuk po e dëshmon kontributin e tij për të dalë nga kriza ku ndodhemi.

Ngjarjet e dhunës së tre ditëve të fundit shtrojnë një pyetje të rëndësishme për Shqipërinë: si mund të mbrohet jeta e përditshme e qytetarëve kur protestat politike shoqërohen me akte vandalizmi, dëmtime të pronës dhe sulme ndaj aktiviteteve ekonomike?

Nuk mund të imagjinoj një student shqiptar me ëmbëlsira, qese patatinash, pije alkolike e deri aparate celulare nëpër duar, të grabitura nëpër qendrat e biznesit, lokale apo në zyrat dhe ambientet e kompanive celulare, të cilave u vihej flaka pasi i kishin vjedhur e shkatërruar.

… ose Librat që nuk i “vodhi” askush.

Tek ne, pasiguria po përkthehet në frikë nga të huajt, ankth për zhbërjen e kombit dhe fantazitë e zëvendësimit kulturor.

Sigurisht, ushtria nuk mund dhe nuk duhet të shndërrohet në zëvendësuese të policisë, të prokurorisë apo të institucioneve të tjera civile. Mirëpo, kur dështon ruajtja e rendit publik, përgjegjësi e organeve të ngarkuara me ligj për këtë detyrë, Gjendja e Jashtëzakonshme është ajo që do të na shpëtojë.

Cila është detyra e një brezi përballë kaosit? Çfarë duhet të sjellin për një komb ngjarjet e mëdha? Si kanë vepruar të tjerët? 

Kjo gjuhë nuk është pa pasoja. Nëse ushqehet dëshpërimi, urrejtja dhe mosbesimi ndaj institucioneve, krijohen edhe kushtet dhe terreni për ushtrimin e dhunës.

Në fund të majit, mjaftoi një individ në Zvërnec, i cili u tërhoq për disa metra nga dy punonjës të policisë private, që të nesërmen ajo pamje të krijonte një ndjesi pështjellimi dhe solidariteti me të dhe njerëzit vërshuan në bulevard.

Ngjarjet e 14 tetorit 2026 shtrojnë një pyetje të rëndësishme për shoqërinë tonë: si mund të përfundojë një pakënaqësi politike e shprehur paqësisht për 138 ditë, në një situatë ku qytetarët ndihen të kërcënuar, pronat dhe bizneset private rrezikohen dhe institucionet publike bëhen objekt sulmesh?

Partia Demokratike, më e madhja në opozitë, është organizatorja reale e protestës. Njerëzit e saj janë të vetmit që përleshen në rrugë dhe po udhëheqin aktet e dhunës në emër të studentëve, të cilët nuk janë as në shesh dhe as në krye të zjarrvënësve. Dhuna ose duhet të ketë përgjegjësi politike, ose duhet të trajtohet si dhunë ordinere.