"Arturi, ka lënë një emër që brezat që do të vijnë do të kenë mundësi ta kujtojnë si dhe pse jo të mësojnë nga ato çfarë ka thënë dhe ka lënë të shkruar".

Në kohë të kohëve njerëzit u kërkonin ndihmë Perëndive, orakujve, t’i ndihmonin të qëndronin në shëndet, në ekuilibër, në harmoni. Ku të falen sot ata që kanë tepri?

Kosova ka politikanë që kanë mungesë kronike të ndjenjës së përgjegjësisë. Të cilët vetëm kalkulojnë interesin partiak, e me këtë edhe atë personal. Dhe ka një Gjykatë Kushtetuese e cila në përpjekje për të dhënë udhëzime se si të dilet nga kriza, vetëm sa e zgjat krizën.

Vetëvendosja e Kurtit nuk arriti në zgjedhjet e fundit të marrë as shumicën e votave të shtetasve të Kosovës dhe as shumicën e votave të shtetasve shqiptarë të saj. Si rrjedhojë, ajo siguroi vetëm 48 ndejtëse parlamentare, nga 120 gjithsej, ose nga 100 që ishin në dispozicion të partive shqiptare.

Në maj ishin zgjedhjet. Pasi mbaruam një emision me debate politike, në kafe ma kujtoi prapë. Nuk e bëmë atë turin e Jugut në Zhej, tha. Kur do shkojmë? Mbarojnë zgjedhjet dhe ikim, po të duash shkojmë edhe në Sopik, fshati i Branko Merxhanit, i them, është zonë shumë e bukur, dhe nuk janë larg prej njëri-tjetrit

Pak vite më parë menduam se frikën e tërmeteve e kishim lënë pas, mirëpo, më pas, erdhi pandemia, që na izoloi dhe na bëri të kuptojmë sa të vegjël jemi përballë një kërcënimi të padukshëm. Sot i kemi harruar të gjitha

Mandati i katërt i Edi Ramës nuk është një mandat për pushtet, por një mandat për histori. Ai duhet të zgjedhë mes dy rrugëve: ose të mbajë të njëjtën skemë partiake, duke e kthyer integrimin në një premtim të pafund, ose të ndërtojë një kabinet të ri, të çliruar nga lidhjet e vjetra, të drejtuar nga teknokratë që do ta çojnë vendin drejt BE.

Më pas e kam ndjekur me interes të madh kontributin e tij për çështjen e Kosovës dhe në përgjithësi për të drejtat e njeriut dhe të pakicave në Jugosllavinë që po shpërbëhej; por jo vetëm sepse Zheji ka mbuluar Shqipërinë, për atë Radio, edhe në vitet 1990, përfshi edhe periudhën kaotike të vitit 1997.

Ardhja dhe largimi nga kjo botë nuk janë në dorën e askujt. I moçmi uron "Inshallah me radhë", sikur të ekzistonte vërtet një rend që ruan drejtësinë e jetës. Por vdekja nuk njeh radhë. Një prind e sheh fëmijën të ikë, një i ri shuhet para një të moshuari, një i shëndetshëm para një të sëmuri.

Dje vendose të largohesh… pa një fjalë, pa një përqafim, pa një “mirupafshim” të thjeshtë siç e bënim gjithmonë me përplasjen e kokave – si një kod që vetëm ne e kishim.

Kam parë te lëvizja studentore në Serbi te kreativiteti i saj, forca e protestës së padhunshme ato që i kishim në Kosovë me lëvizjen paqësore më 1989 e 1990 në Kosovë. Di mirë se si ndihen studentët, kam qenë njëri prej organizatorëve në atë kohë e në kushte shumë më të vështira, kur policia përdorte armë zjarri. 

Si askush tjetër arrinte të lexonte prapaskenat politike me intuitën e tij, intuitë që i vinte prej shkollimit prej dramaturgu dhe eruditi. Si asnjë tjetër, njihte natyrën politike dhe intrigat e saj, të cilat i përcillte me një elegancë të pashoq në studiot e debatit të varfër politik shqiptar.

E gjithë jeta në të vërtetë vërtitet nën dinamika të panjohura, pyetje pa përgjigje, rastësi fatlume por dhe misterit se cfarë ka përtej. Askush nuk e di cfarë sjell ora e megjithatë gjithkush jeton e mendon sikur ta dijë.

Për mijëra shqiptarë, makina është dashuria e jetës. Madje, shumë prej tyre kalojnë më shumë kohë në lavazh sesa në punë.

Debati i kryeministrit me gjyqësorin ka shumë rëndësi. Ka rëndësi pikë së pari, pasi vetëm debati është mekanizmi që mund të korrigjojë raportet mes pushtetit gjyqësor dhe atij ekzekutiv kur pushtetet e tyre mbivendosen, siç është debati i vlerësimit të akteve zyrtare që lidhen me politikat e qeverisjes.

Po qysh kur Panajot Pano – produkt i fidanishtes së Tiranës – shkoi tek Partizani, fiksimi i tifozëve të Tiranës ka qenë që adoleshentët e formuar në fidanishten e klubit të përfaqësojnë fanellën bardheblu në nivelet më të larta.

Përgjatë vijës bregdetare të Velipojës po ndodh e njëjta garë, çdo lokal e ngre më lart volumin e muzikës që të “dallohet”. Rezultati? Në të njëjtin çast dëgjohen 3–4 këngë, zëra që përplasen mes tyre dhe një eksperiencë akustike e lodhshme si për vizitorët ashtu edhe për banorët.

Referuar 11 majit, mund të thuhet se vota e 2021 tregon një lodhje të reformistëve të moderuar, që nuk kanë pranuar të bëhen pjesë e një loje përplasjeje që nuk i shkon për shtat.

Mes Bashkimi Sovjetik dhe Rusisë së sotme, shumë pak ka ndryshuar. Ndoshta, ka ndryshuar linja ideologjike, por metoda e pushtetit dhe paranoja e dobësive të brendshme mbeten të njëjta.

Shqipëria ka sot monedhën më të fortë në histori, ndoshta që nga koha e Mbretësirë para 100 vitesh, cka favorizon tregtarët që blejnë, më shumë se prodhuesit që shesin dhe kjo politikë duket e qëllimshme.