A duhet prishur a jo, a duhet ndërtuar nga fillim a duhet rikonstruktuar, a duhet që bashkë me Teatrin e ri, të lejohet edhe ndërtimi i kullave, është debat thellësisht administrativ dhe politik, pse jo edhe shoqëror. 

Jo pse rikthimi i temës së Teatrit Kombëtar, më saktë i godinës së saj, u bë përsëri qendra e debatit publik, por, më shumë për një arsye tjetër, mua më duket se, për ta karakterizuar jetën publike, metafora e teatrit, e aktorëve dhe e lojës, është mjaft e gjetur në rastin e Shqipërisë.

Në fakt sot janë 8 milionë shqiptarë në këtë zonë ballkanike që po presin reformën antikorrupsion në Tiranë. Dhe ajo tani ka nisur nën drejtimin e politikës amerikanë dhe të Bashkimit Europian.

Në një letër drejtuar OSBE, Ilir Meta ka bërë përpjekje maksimale të shantayhoj OSBE përmes thirrjes për negociata, duke ju referuar 13 Tetorit si një datë lufte, një javë para hapjes së mundëshme të negociatave me Bashkimin Evropian.

Ballkani prodhon më shumë histori sesa mund të konsumojë! Fraza e famshme, e thënë dhjetra vjet më parë dhe në shumë gjuhë evropiane, është shumë e vërtetë edhe nëse thuhet vetëm për një vend tipik ballkanas si Shqipëria.

Marreveshjet ndermjet ketyre te fundit jane dicka normale, por ato duhet te jene parimore dhe jo perpjekje per te shmangur rregullimet kushtetuese. 30 qershori 2019 eshte nje dite historike jo sepse u zhvilluan zgjedhje, por sepse ndaluan nje trend oportunist sipas te cilit pazaret mes politikaneve po zevendesonin rregullat qe detyron Kushtetuta.
 

Nëse ka patur ndonjë iluzion se krizën politike aktuale mund ta zgjidhte ndonjë (apo disa) shqiptar, pa qenë i ulur në një cep të tryezës një arbitër i huaj, le të lexojë letrën e Presidentit Ilir Meta drejtuar OSBE.

Bashkia e Devollit, që deri më sot drejtohej nga Partia Demokratike, sot ka një kryetar të ri, të cilit ju desh të ndërronte çelësin e derës për të hyrë brenda.

E mbani mend vjet, kur Xhezahir Zaganjori ia hodhi fazës së parë të Vettingut? Askush nuk e kundërshtoi këtë aprovim. As e majta, as e djathta, as opinionbërësit, askush. Madje as 800 portalet dhe as 27 televizionet...

Problemin na e ka ngatërruar pa masë E. Hoxha, pasi ai barazoi konceptin e inteligjencies me atë të “kuadrit”, duke i dhënë jetë një përkufizimi të ri të socializmit shqiptar: inteligjencia proletare!

Disa aktorë dhe thuajse asnjë dramaturg dhe regjisor teatri, kanë zgjedhur si platformë faktorizimi “betejën” për mbrojtjen e një ngrehine e cila nuk ka qënë kurrë teatër. As kur u ndërtua para 80 vjetësh.

Që të arrish ta kuptosh një ngjarje ashtu siç ajo është në të vërtetë, asaj duhet t'i gjesh emrin. Dhe mos mendoni se ngjarjes mund t'i vihet një emër çfardo: asaj i duhet gjetur emri që krijon konceptimin e arsyes se ardhjes së saj.

Çështja e Teatrit Kombëtar, e godinës së re që do të ndërtohet, e asaj që do të prishet, dhe mënyrës se si do të ndërtohet, është një temë e vjetër dhe e stërkonsumuar. Një vit më parë për çdo ditë, ky debat ishte temë e ditës.

Në vendin ku i vetmi kamjon ishte ZIS-i, e vetmja veturë ishte GAZ-i, i vetmi vend gatimi ishte haleja, e vetmja këpucë që nuk fuste ujë ishte çizmja e ushtarit, e vetmja dashuri ishte imagjinata, e vetmja dashnore ishte dora, e vetmja dëshirë ishte të ikje nga syt këmbët; çfarë thoshin se prodhonin, ishin të gjitha rrena. Shqipëria diktatoriale prodhoi vetëm 1 gjë.

Tek “Pallati i Drejtësisë”, ndërtuar rishtaz pranë ish Fushës së Aviacionit në Tiranë, bie në sy një mungesë. Askush s’ka menduar të sjellë aty një top apo një tank.

Kreu i Shtetit ka pritur momentin kur Lulzim Basha dhe Petrit Vasili do të hynin triumfatorë në sallën e Teatrit Kombëtar, për të dërguar ligjin e këtij të fundit në Kushtetuese. Shpejtësia me të cilën Ilir Meta mori dosjen në dorë dhe iu drejtua godinës ngjitur me zyrën e tij tregon se letrat ishin kopsitur me kohë. Në asnjë protestë më parë, Presidenti nuk e ka quajtur turp sjelljen e policisë së shtetit.

Asnjë argument që jep qeveria, apo lakej të ndryshëm, nuk i qendron arsyes kur kërkojnë të shkallmojnë ndërtesën e Teatrit Kombëtar! Asnjë! Do të më mjaftonte vetëm një argument, një i vetëm, që të mos ishte një budallallik me brirë, dhe unë do të isha bërë me pushtetin kundër mbrojtësve!

Kanë qenë aktorët ata, që janë shprehur kundër prishjes, por Basha ka hyrë si “fant spathi”, si një kryetar i partisë që nuk është në parlament.

Në fakt, kurrëfarë turpi nuk është që ai të shkojë si kryeministër edhe pa dhënë dorëheqje në Hagë. Pesha e asaj çfarë Hardinaj përfaqëson në Kosovë, nuk mund të zhbëhet nga dorëheqje formale, skema elektorale, apo populizmat teatrale, që përlotën gjithë ata që për arsyet e tyre, nuk janë të qeshur këto kohë.

Mësohet se janë diku te 40 vetë, ish luftëtarë e drejtues të UÇK-së, që janë parashikuar për thirrje nga Prokuroria Speciale në Kosovë. Është e përfshirë pothuajse gjithë elita drejtuese e organizuese e asaj lëvizjeje që shihet e mbetet si një nga faqet më të ndritura të historisë së Kosovës.